Vandaag kom ik in verschillende tweets een verwijzing tegen naar een EBookstick. Dit blijkt een initiatief te zijn van het mij verder onbekende "Pixelperfect". De gedachte is dat op een usb-stick een aantal DRM-vrije boeken worden aangeboden. Deze maand op de stick 5 spannende boeken van 1 uitgeverij en als bonus ook nog een boek van Peter de Ruiter. Deze Peter de Ruiter is de man achter Pixelperfect en ook degene die de marketing verzorgt voor uitgeverij 'De Rode Kamer'. Waarschijnlijk niet geheel toevallig ook de uitgever van alle 5 de titels die op de stick van deze maand. Denk dus dat op deze manier geprobeerd wordt om een aantal titels uit het fonds van deze uitgeverij een tweede leven te geven en dat de aangeboden titels voorlopig vooral long tail betreft.
De gedachte om op een usb-stick enkele boeken aan te bieden zonder leesbeveiliging vind ik een stap in de goede richting. De uitgever neemt het risico dat dit naar hartelust wordt gekopieerd, maar biedt ook voor een schappelijk bedrag een aantal titels op een handzame manier aan en zal hierdoor hopen er in elk geval een aantal te verkopen. Of dit voor de bibliotheken ook een manier is weet ik niet. Een usb-stickje is natuurlijk veel goedkoper als een een EReader, dus rechtenvrije titels zouden door bibliotheken thematisch ook op deze wijze aan leners kunnen worden aangeboden. Niet uitlenen, gewoon verkopen. Zorg dat het stickje een mooi merkbeeldje heeft en maak het niet te duur. De sticks van Pixelperfect kunnen natuurlijk wel een plaatsje krijgen in de collectie om te worden uitgeleend.
Vandaag de tweede van 4 regiobijeenkomsten die door bibliotheek.nl worden georganiseerd om de bibliotheken bij te praten over de stand van zaken met betrekking tot de digitale bibliotheek. Van de bijeenkomst in Deventer zijn al verslagen verschenen in de laatste nieuwsbrief van Wim Keizer en op de website van de Stichting Bibliotheek.nl. Wie dus alles wil weten kan daar verder zijn licht opsteken. Bovendien zijn er nog 2 bijeenkomsten gepland in Rotterdam en Groningen en ook voor de bezoekers daar moet het natuurlijk nog wel een beetje spannend blijven.
Het verhaal dat verteld wordt is volledig in lijn met de eerdere presentaties en langzamerhand raken de details ook steeds verder ingekleurd. De nadruk ligt op de voorkant (webpresentie) en hoe de initiatieven die zowel Bibliotheek.nl als Bibliotheek Deventer hierin ontplooien in een later stadium met elkaar verweven zullen raken. De strategie is dat er analoog aan het proces rondom het beeldmerk in Deventer (slash Overijssel) iets werkends wordt neergezet dat vervolgens wordt opgewaardeerd tot landelijke standaard. Bibliotheek.nl zorgt er ondertussen voor dat dit opwaarderen binnen de ontwikkelde infrastructuur op relatief eenvoudige wijze ook voor andere bibliotheekorganisatie mogelijk moet zijn. Wie meer wil weten over wat nu in de infrastructuur wordt ontwikkeld kan ook het beste kijken op de website van Bibliotheek.nl waar in de kantlijn o.a. valt door te klikken op White Label Website Infrastructuur, Nationale Catalogus en Widgetstore.
De problemen die de verschillende snelheden binnen de bibliotheken met zich meebrengen worden onderkend en ook is inmiddels duidelijk dat overgang voor elke bibliotheekorganisatie maatwerk is. Hiervoor verzorgt bibliotheek.nl intake-gesprekken. Belangstellende bibliotheken kunnen zich hiervoor aanmelden en krijgen dan deze zomer nog bezoek van bibliotheek.nl. Peter van Eijk geeft aan dat in het kader van de onderhandelingen met het Ministerie van OCW het belangrijk is dat zoveel mogelijk bibliotheken deelnemen aan de intake.
Na de presentaties volgen de vragen. Deze hebben deels betrekking op kosten en organisatie en deels op de mogelijkheden die geboden zullen worden. De meeste vragen worden bevredigend beantwoord en eigenlijk opvallend vaak positief. De vragen (en antwoorden) zullen binnenkort op de website van de bibliotheek.nl worden geplaatst.
Toch leuk om te zien hoe Web 2.0-toepassingen (als gevolg van de 23 dingen programma's die zo'n beetje alle bibliotheken hebben doorlopen) af en toe heel effectief kan werken: via mijn rss-feed werd ik vanmiddag nieuwsgierig naar een door Peter Delsman op de bibliotheek20-ning gepost berichtje. Ik dacht hem te ondersteunen in zijn verzoek om de gids-gegevens weer te onsluiten via de Aquabrowser, maar toen ik de al geplaatste reacties doorliep zag ik behalve steun ook al een reactie vanuit bibliotheek.nl waarin het gewenste in het vooruitzicht wordt gesteld. Hier hadden we nog niet zo lang geleden halfjaarlijkse gebruikersgroepen voor, waar dan geen besluit genomen kon worden omdat eerst met de achterban overlegd moest worden. Dus actie pas na een jaar. Dit stemt vrolijk, vooral ook omdat bibliotheek.nl hier snel reageert op de behoefte vanuit de bibliotheken.
In januari heb ik gemist hoe mark deckers de toegang werd ontzegd, toen hij dacht met de directeuren te kunnen meepraten. Benieuwd of hij ditmaal zijn alter ego een nieuwe poging laat doen, heb ik mij aangemeld voor het vervolg-symposium waar de stuurgroep GII belooft haar visie op de Gemeenschappelijke Informatie Infrastructuur te ontvouwen. Wie meer wil weten over de januaribijeenkomst zie het artikel van Jan Klerk in Digitale Bibliotheek.
Maria Heijne formuleert als doel van de dag "het bereiken van een gemeenschappelijke visie op innovatie". Bas Savenije doet de eerste presentatie van de dag en beloofd in te gaan op de strategie. Het beeld dat hij schetst kennen we uit eerdere presentaties. Veel discussie levert dit niet op. Jos Debeij geeft vervolgens in zijn presentatie een beeld van waar de openbare bibliotheken vandaan komen. In 2003 waren bibliotheken (digitale) lokale eilanden waar klanten alleen met heel veel moeite informatie vanuit verschillende systemen en bronnen konden selecteren. Anno 2010 is er met name door middel van de zoek&boek infrastructuur veel verbeterd, maar er zijn nog steeds eilanden. Zijn stelling is dat een gemeenschappelijke informatie infrastructuur voor de bibliotheekwereld nodig is om ook lokaal te kunnen innoveren. Met alleen lokale infrastructuur is gezamenlijke innovatie niet mogelijk. Tenslotte vertelt Peter van Eijk over de stappen die Bibliotheek.nl aan het zetten is. Over de aanbestedingen mag hij niet veel zeggen, maar hij belooft dat in december bij het bibliotheekcongres in Maastricht resultaten te tonen. Niet vergeten moet worden dat dit pas het tweede jaar is en dat voor je kunt bouwen toch eerst de tekeningen en de vergunningen geregeld moeten zijn. Ten aanzien van nationale catalogus is zijn zorg het eigendom en het beheer. Helaas komt daar ook in het verdere verloop van de dag geen antwoord op. En ook Mark Deckers in geen velden of wegen te bekennen... De discussies in subgroepen maken duidelijk dat (in elk geval onder de aanwezigen) geen grote tegenstand tegen de geschetste infrastructuur is. Wel lijkt binnen UKB-verband nog wat verdeeldheid aanwezig.
Voor de liefhebber staan de presentaties binnenkort op de website van bibliotheek.nl
Na de evalutierapporten digitale diensten is bibliotheek.nl begin dit jaar gestart met het uitvoering geven. De klacht die overal gelezen gehoord wordt is dat te weinig communicatie plaatsvind over alles wat speelt en ondernomen wordt. Daarom vandaag Bertil Voogd maar eens uitgenodigd om te vertellen over de stand van zaken en de ontwikkelingen.
Bertil vertelt: het DDB-rapport (zie hieronder) is uitgangspunt: bieb biedt toegang tot informatie - burger verwacht toegang snel (lees onmiddellijk) en direct BNL helpt bibliotheken met innoveren (centrale coördinatie ontwikkelingswerk en centraal leveren van faciliteiten, moet leiden tot efficiency-winst bij de bibliotheken). Marktonderzoek mogelijkheden en opportuniteiten van bibliotheekinnovatie
Voorbeeld-website bibliotheek Haarlem wordt getoond om principe widgets uit te leggen. Structuur is nog niet geregeld, maar de voorkant geeft al wel aan waar het naartoe gaat. Aan de hand van prototypes waaraan in Deventer wordt gewerkt in het kader van project "de ideale webpresentie" laat Bertil nog een aantal uitwerkingen zien: gericht op doelgroepen (jeugd) of thema's (muziek, literatuur, erfgoed).
Veel zaken rondom aanbestedingen zijn ongeveer twee maanden vertraagd omdat subsidie van OCW voor deze trajecten nog niet beschikbaar is. Hierdoor is gunning uitgesteld. Nationaal Bibliotheeksysteem is voorlopig nog niet voorzien. Wel een Nationale Catalogus en CMS dat door iedereen gebruik kan gaan worden. Verste in ontwikkeling is centrale betalingsinfrastructuur, in eerste instantie wordt dat nu ingericht voor de digitale diensten. In tweede instantie zal, volgens Bertil, ook link met lokale bibliotheeksysteem worden gemaakt zodat dit voor leengeld, boete etc. ook bruikbaar is. Over de kosten kan Bertil nu nog niets melden. In de regiobijeenkomsten zal hier meer over worden gezegd, maar is ook afhankelijk van de lokale situatie.
Inlichtingenfunctie
Maakt gebruik van ervaringen Limburg met chatbot. Chatbot moet zoveel mogelijk de vragen automatisch afhandelen. Snelheid van beantwoording moet hiermee met name aanzienlijk worden verbeterd t.o.v. aladin. Ook willen we niet meer alle vragen beantwoorden, maar gaan vooral zorgen voor verwijzing naar vindplaats informatie. Kan verwijzing naar boektitel zijn, maar ook een URL (website) of zelf ingekochte digitale content. Zoeken hiervoor alleen in door bibliotheken goedgekeurde bronnen. Zijn met partners in overleg om op deze wijze hun informatie te ontsluiten. Reactie van deze partners op de plannen is overwegend enthousiast. Concurrentie met goeievraag en steleenvraag wordt niet gezocht, ook wordt niet gedacht aan het laten beantwoorden door "the crowd". Beantwoording van vragen die chatbot niet aankan zal bij landelijke helpdesk terecht komen die deze vragen vervolgens doorleidt naar de kennisdomeinen of externe partners met specifieke kennis. Het is de bedoeling dat de landelijke PSO's deze helpdesk gaan inrichten. Lokale vraagbeantwoording zal hiermee komen te vervallen. Randvoorwaarde volgens Bertil om deze helpdesk te kunnen inrichten is een CRM-systeem. Dit is er nog niet, daarom wordt invoering gefaseerd uitgevoerd: fase 1: vragen over dienstverlening van bibliotheken en bibliotheek.nl moet in oktober 2010 gereed zijn. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van Gids als database, maar dat is nog niet besloten. Andersom kunnen bibliotheken voor hun eigen website ook gebruik maken van dezelfde gids-informatie zodat dit niet op verschillende plaatsen bijgehouden hoeft te worden. fase 2: beantwoording inhoudelijke vragen (hiermee wordt gestart in 2011) fase 3: beantwoording vragen/klachten over lidmaatschap, (lokale) bibliotheekdiensten en bibliotheek.nl (voorzien voor najaar 2011).
Tussen juli en oktober valt er dus een gat in de dienstverlening. Dit is geen bewuste keuze, maar vooral een geldkwestie. Middelen ontbreken bij BNL om licenties te blijven bekostigen. Bibliotheken in Limburg lossen dit allemaal verschillend op. Aantal ondernemen niets, aantal plaatsen contactformulier op site. Ook wordt nog gedacht aan aansluiting bij IBI.
Met het hele Bibliotheekhuis gisteren een uitstapje over de grens gemaakt. In Genk staat sinds medio 2008 een nieuwe bibliotheek en dat leek ons een leuke aanleiding voor een middagje uit. Het gebouw deed mij nog het meeste denken aan een kruising tussen Schunck Glaspaleis en Centre Ceramique. Met name deze laatste bleek als bron van inspiratie voor de binnenkant te hebben gediend. We werden bij de hand genomen door Vivian die ons enthousiast en openhartig heel veel vertelde over de bibliotheek Genk en het bibliotheekwerk in België (lees Vlaanderen). Enkele opvallende punten:
een kwart van de leden van de bibliotheek komt van buiten Genk, hieronder ook opvallend veel Nederlanders. Dit heeft ongetwijfeld te maken met de collectie (ruim ook veel AVM), maar ook met de lage contributie (€ 5,- per jaar voor iedereen ouder dan 26 jaar) en het ontbreken van leengeld;
totaal aantal actieve leden van Genk bedraagt 40.000 op een werkgebied van 65.000 inwoners;
bibliotheek functioneert volkomen zelfstandig, provinciaal weinig gestructureerde samenwerking en ook de Vlaamse bibliotheekbranche werkt op een heel andere wijze dan de Nederlandse. Hier zijn we niet al te diep op doorgegaan, maar is de moeite waard om eens verder te verkennen;
waar retail in Nederland in elke nieuwe bibliotheek het item is, is Genk qua inrichting nog heel traditioneel (gezien eerder genoemde cijfers denk ik ook niet dat daarmee de slagen te maken zijn die de Nederlandse bibliotheken hiermee maken). Wel is er een deel meer specifiek gericht op jongeren en ouders en opvoeders, maar frontale plaatsing is in de hele bibliotheek niet te vinden;
invoering van het merkbeeld is een probleem waar ze in Vlaanderen niet mee te maken hebben. Ondanks de autonomie van de bibliotheken heet elke bibliotheek "de bib" en gebruiken ze allemaal hetzelfde logo/merkbeeld. Herkenbaar en handig bij de landelijke campagnes zoals de bibliotheekweek;
e-books zijn absoluut geen issue. Dit loopt zo'n vaart niet is de gedachte en is zeker geen concurrentie voor het papieren boek.
Buiten het laatste punt, dat ik toch wel waag te betwijfelen is dit bezoek voor mij aanleiding om te kijken hoe hieraan een vervolg te geven. Denk dat over en weer heel veel van elkaar te leren is en denkend aan IBL zag ik hier een collectie die veel dichter bij "huis" heel erg aanvullend op de collecties van de Limburgse bibliotheken is. Hier is wel wat wederzijds voordeel te verzinnen...
Deze vakantie 1 analoog boekje mee voor de zekerheid en verder een volgeladen e-reader. Veel ruimte in de koffers leverde dat nog niet op omdat de rest van de familie allemaal ook minstens 3 boeken meenam, maar het is een begin (samen e-readen gaat in elk geval niet van zo'n schermpje en ook de interesses lopen nogal uiteen).
Normaal zoek ik in de weken voorafgaand aan het vertrek een aantal boeken uit die mee moeten. Omdat de ruimte beperkt is, moet elk boek de moeite waard zijn en voldoende volume hebben om even mee vooruit te kunnen. Ook nog even afstemmen met de familie of er ook boeken zijn die we eventueel samen willen lezen. Dat is nu allemaal niet nodig. De afgelopen maanden heb ik links en rechts het nodige gedownload en hiervan heb ik een grove selectie op de e-reader gezet de dag voor vertrek. Ik heb al maanden niets meer "geleend" via de e-Portal van de NBD omdat daar toch wel erg weinig aardigs te vinden was en ik eigenlijk ook geen nieuwe titels meer zag verschijnen. Gelukkig is overal op het web heel veel te vinden, dus keus genoeg. Nadelen? Ja: een e-reader moet opgeladen en de bij aanschaf bijgeleverde adapter bleek het niet te doen. Thuis hangt de reader altijd aan de computer en was het probleem nog niet opgetreden. De adapter maar gebruikt voor de mp3-spelers van mijn kinderen. De heren en dames in de receptie hadden er geen bezwaar tegen om mijn reader even op te laden aan hun pc. Gaf mij ondertussen de gelegenheid om Shirky (zie vakantielectuur) te lezen.
