Bibliotheek Genk - een eyeopener.

Met het hele Bibliotheekhuis gisteren een uitstapje over de grens gemaakt. In Genk staat sinds medio 2008 een nieuwe bibliotheek en dat leek ons een leuke aanleiding voor een middagje uit.
Het gebouw deed mij nog het meeste denken aan een kruising tussen Schunck Glaspaleis en Centre Ceramique. Met name deze laatste bleek als bron van inspiratie voor de binnenkant te hebben gediend. We werden bij de hand genomen door Vivian die ons enthousiast en openhartig heel veel vertelde over de bibliotheek Genk en het bibliotheekwerk in België (lees Vlaanderen). Enkele opvallende punten:

• een kwart van de leden van de bibliotheek komt van buiten Genk, hieronder ook opvallend veel Nederlanders. Dit heeft ongetwijfeld te maken met de collectie (ruim ook veel AVM), maar ook met de lage contributie (€ 5,- per jaar voor iedereen ouder dan 26 jaar) en het ontbreken van leengeld;


• totaal aantal actieve leden van Genk bedraagt 40.000 op een werkgebied van 65.000 inwoners;


• bibliotheek functioneert volkomen zelfstandig, provinciaal weinig gestructureerde samenwerking en ook de Vlaamse bibliotheekbranche werkt op een heel andere wijze dan de Nederlandse. Hier zijn we niet al te diep op doorgegaan, maar is de moeite waard om eens verder te verkennen;


• waar retail in Nederland in elke nieuwe bibliotheek het item is, is Genk qua inrichting nog heel traditioneel (gezien eerder genoemde cijfers denk ik ook niet dat daarmee de slagen te maken zijn die de Nederlandse bibliotheken hiermee maken). Wel is er een deel meer specifiek gericht op jongeren en ouders en opvoeders, maar frontale plaatsing is in de hele bibliotheek niet te vinden;


• invoering van het merkbeeld is een probleem waar ze in Vlaanderen niet mee te maken hebben. Ondanks de autonomie van de bibliotheken heet elke bibliotheek "de bib" en gebruiken ze allemaal hetzelfde logo/merkbeeld. Herkenbaar en handig bij de landelijke campagnes zoals de bibliotheekweek;


• e-books zijn absoluut geen issue. Dit loopt zo'n vaart niet is de gedachte en is zeker geen concurrentie voor het papieren boek.

Buiten het laatste punt, dat ik toch wel waag te betwijfelen is dit bezoek voor mij aanleiding om te kijken hoe hieraan een vervolg te geven. Denk dat over en weer heel veel van elkaar te leren is en denkend aan IBL zag ik hier een collectie die veel dichter bij "huis" heel erg aanvullend op de collecties van de Limburgse bibliotheken is. Hier is wel wat wederzijds voordeel te verzinnen...

Retail in Eindhoven en Almere

Vandaag met een groot aantal collega's uit Limburgse bibliotheken naar de Witte Dame in Eindhoven en de Nieuwe Bibliotheek in Almere geweest. Bedoeling was om meer inzicht te krijgen in wat retail kan betekenen voor de bibliotheek. Zonder hier nu uitgebreid op retail in te willen gaan denk ik dat vandaag heel veel inspiratie is opgedaan voor een verdere invulling van een Limburgs retail-concept. Op beide plaatsen is vanuit een duidelijke visie een bibliotheek neergezet die probeert zo klantgericht mogelijk te werken.
In Almere vooral rondgelopen en rondgekeken en me vergaapt aan de mooie inrichting. ( foto's van Almere) De nieuwe VOB-merkbeelden zijn nog ver te zoeken, maar dit is ook erg mooi. Ook in Eindhoven is het nu nog een eigen invulling, maar hier zal de komende tijd onder invloed van de franchiseformule nog wel wat veranderen.
Bijzonder in Eindhoven is de materialenbibliotheek, een manier om te proberen de eigenheid van de gemeenschap te verbinden met de ontdek- en ontwikkelfunctie van de bibliotheek.
Op beide plaatsen is het nog zoeken van een evenwicht tussen helemaal doen wat de klant wil en de meer op informatie en ontwikkeling gerichte taken. Verblijven is in beide gevallen belangrijk.
Omdat Eindhoven en Almere allebei grote stadsbibliotheken zijn zal deze invulling niet zonder meer overdraagbaar zijn. Wel een aantal elementen rondom personeel, klantgerichtheid en presentatie, maar de middelen zijn beperkter en ook de omgeving waarin de meeste Limburgse bibliotheken werken is een hele andere.
Woord van de dag: authenticiteit.
Op het blog van Hendrik-Jan de Wit een uitgebreider verhaal over de Nieuwe Bibliotheek.

Onbemande uitleenpost

Een ideetje waar ik al een tijd mee rondloop is het inrichten van een onbemande uitleenpost. Dit zou gerealiseerd moeten worden door RFID en zelfbediening te combineren met toegang tot de uitleenpost. De klanten moeten natuurlijk zelf hun boeken kunnen inleveren, uitzoeken en uitlenen. Verder moet er een voorziening zijn (pc met chat en/of webcam) die toegang geeft tot een bibliotheekmedewerk(st)er die in voorkomende gevallen vragen beantwoordt, hulp biedt, oogje in het zeil houdt...

Technisch lijkt het mij geen probleem. Qua kosten moet het nodige worden uitgezocht, maar het lijkt mij een mooie bijdrage aan de leefbaarheid in kleine kernen. De toegang tot de bibliotheek is niet beperkt tot de momenten waarop de vrijwilligers en/of de bibliotheekmedewerkers de tent openen, maar zou in theorie 24/7 kunnen zijn. Omdat je een dergelijke voorziening meestal in een BMV, school of gemeenschapshuis zult onderbrengen zal de toegang gekoppeld kunnen worden aan de openingstijden van deze voorziening. Vanuit deze voorziening kan dan ook meteen een oogje in het zeil worden geregeld.

Op vaste momenten in de week zal iemand vanuit de bibliotheek wel aanwezig zijn om het onderhoud te doen. Dat biedt dan ook de klanten voor wie het volledig zelf alle regelen te ver gaat ook nog de mogelijkheid om gebruik te maken van de bibliotheek.