Infra 2013 NBC #bnl13

Dennis Eijsten haalt nog even op wat de NBC ook alweer was. Overigens heet het nu NBC+. Dit is een overkoepelend zoekplatform voor de bibliotheekbronnen aangevuld en verrijkt met andere content. Er wordt gestart met landelijke zoekwidgets en later komen er ook widgets voor het zoeken door lokale content. Voor de klant moet het makkelijker worden om de content te vinden en te gebruiken.
Door middel van de NBC+ wordt overigens ook Google gevoed, dus vinden hoeft niet alleen via de widgets te gebeuren. Het zoekplatform wordt ook voorzien van een API waardoor ook  andere partijen in de gelegenheid kunnen worden gesteld om interfaces te bouwen op de NBC+.  
De basisversie NBC is nu bijna gereed. Deze is nog niet volledig gereed om de lokale aquabrowsers te vervangen. In het eerste kwartaal van 2013 moet dat wel zover zijn. Dennis laat een aantal screenshots zien die hijzelf als nogal "wazig" betiteld. (Beamer was niet helemaal scherp afgesteld :-)

Dit vind ik persoonlijk nog wel een issue: in de wandelgangen begrijp ik dat de zoekwidgets in eerste instantie alleen via de WAAS zijn te gebruiken. Ik kan me niet voorstellen dat dat zo blijft, want daarmee wordt wel een heel grote beperking op de zoekwidgets aangebracht. Later in presentatie geeft Dennis aan dat in onderling overleg hier wel mogelijkheden zijn, maar hij bevestigt dat voorlasnog de zoekwidget alleen op WAAS-website is te gebruiken.

De lokale implementaties van de NBC+ starten in kwartaal 1 van 2013, waarbij nu de OBA als launching customer wordt genoemd. Waar trouwens in eerste instantie uitgegaan werd van ruim 100 lokale bronnen die via de NBC ontsloten zouden moeten worden, zijn er nu 350 aangemeld om op te nemen in de NBC+. Omdat deze omvang stuk groter is zal doorlooptijd ook langer zijn dan eerst gedacht.
Om de overgangsperiode goed op te kunnen vangen is door BNL met Serials Solutions een afspraak gemaakt over de bekostiging en de beschikbaarheid van de Aquabrowser. Ook zal Serials Solutions een front end bouwen op de NBC+. Deze is door BNL afgekocht tot en met 2015 en is daarmee gratis beschikbaar voor de bibliotheken. Iets dergelijke is ook denkbaar met bibliotheeksysteemleveranciers. Na 2013 zal dan ook de mogelijkheid worden geboden om tags, ratings en dergelijke toe te voegen. Ook van de ontwikkelingen rondom het semantisch web wordt veel verwacht. Samen met Bibnet (Vlaanderen) heeft bnl hiervoor de website nl.dbpedia.org ingericht.

Grote overeenkomsten eisen en wensen websites Limburgse bibliotheken

Voor mijn vakantie hebben we in Limburg met een aantal bibliotheken een zogenaamde MoSCoW-matrix ingevuld met betrekking tot de functionaliteiten op de website. Zie ook blog 23 juni.

Wat mij aan de ingevulde MoSCoW-matrixen opvalt is dat de overeenkomsten tussen de eisen en wensen van de bibliotheken groot zijn. De huidige site bestaat vooral uit informatie over de bibliotheek, vestigingen, producten en activiteiten. Voor de catalogus (en de gebruikersinteractie) wordt doorgelinkt naar de webinterface van het bibliotheeksysteem en dat is het wel zo’n beetje. 

Dit in een huisstijljasje gieten lijkt me niet heel ingewikkeld (en dat wordt ook door steeds meer bibliotheken in het land bewezen), alles in widgets laten stoppen door bibliotheek.nl is mogelijk wat meer werk, omdat bij nadere bestudering van de functionaliteiten er misschien nog wel de nodige smaakverschillen blijken te zijn. 

Ik ben heel benieuwd wat de vergelijking tussen MoSCoW en WAAS oplevert, want als mijn vermoeden klopt, dan moet het mogelijk zijn om, zodra de infrastructuur opgeleverd is, heel snel veel bibliotheken via de WAAS aan een website te helpen.

WAAS of WAT anders?

In het kader van de aansluiting op de digitale infrastructuur hebben we een vervolgbijeenkomst op de knoppensessie van april. Dennis Biesma en Bertil Voogd van Bibliotheek.nl willen vanmorgen meer duidelijkheid geven over de mogelijkheden van de WAAS om de bibliotheken te helpen een keuze te maken tussen gebruik maken van de WAAS of het (voorlopig) blijven gebruiken van een eigen CMS en dat te verbinden met de WLWI. Wie moeite heeft met de afkortingen wordt aangeraden om eerst het blog van Jan Klerk over dit onderwerp te lezen.
In grote lijn komt het neer op een keuze tussen het volledig gebruik maken van de website-omgeving die Bibliotheek.nl aanbiedt of het grotendeels zelf zorgen voor de website-omgeving en hier bibliotheek.nl-diensten in te integreren.
Om deze vraag te kunnen beantwoord en is inzicht nodig in kosten en functionaliteit. Een voordeel van de  WAAS is dat in elk geval in 2012 het gebruik kostenloos is (zie nieuwsbericht bibliotheek.nl). De vraag rondom de functionaliteit is lastiger te beantwoorden. Aan de hand van de huidige functionaliteit en de wensen die er bij de bibliotheken leven wordt vanmorgen gekeken of de WAAS hier voldoende voor te bieden heeft.
Op dit moment is er weinig concrete functionaliteit echt beschikbaar bij bibliotheek.nl, Dennis Biesma geeft bij de concrete wensen zo goed mogelijk aan wanneer wat verwacht mag worden. Veel zaken komen in de loop van dit jaar beschikbaar, maar omdat hier nu aan gebouwd wordt is het nog lastig om aan te geven hoe de exacte werking zal zijn. Verder is het nodig om voor de overgangssituatie tijdelijke, maatwerkoplossingen te verzinnen. Bijvoorbeeld voor de Aquabrowser zal vanuit Bibliotheek.nl een oplossing worden aangeboden om de periode te overbruggen tot de Nationale Bibliotheekcatalogus volledig operationeel is.


Veel vragen die gesteld worden door de aanwezigen leveren extra vragen op of de reactie dat dit verder uitgezocht moet worden. Het is op basis van de huidige onzekerheden rondom functionaliteit die wordt geboden (en wanneer die wordt geboden) nu een goede keuze te kunnen maken tussen WAAS of zelf website organiseren. Daarom gaan de bibliotheken nu de functionaliteiten in een MoSCoW-matrix te scoren. Bibliotheek.nl zal vervolgens ten aanzien van de Must Have-functionaliteit aangeven of en wanneer deze gerealiseerd wordt.
Ook is het belangrijk voor ogen te houden dat de digitale infrastructuur vooral bedoeld is om bibliotheken te helpen bij hun vernieuwing. Dus als Bibliotheek.nl besluit om bepaalde widgets niet te ontwikkelen staat het bibliotheken vrij om deze zelf te (laten) ontwikkelen en deze via de widget store aan te bieden.

Knoppensessie WLWI door bibliotheek.nl

In het kader van de aansluiting op de digitale infrastructuur verzorgde bibliotheek.nl vanmiddag in Limburg een zogenaamde knoppensessie. In tegenstelling tot de verwachtingen die de naam knoppensessie opriep was het helaas nog niet mogelijk om zelf achter de knoppen te gaan zitten, wel was het de bedoeling om inzicht te geven in de actuele stand van zaken bij bibliotheek.nl en de planning met betrekking tot de implementatie van de white label website infrastructuur, (WLWI)
Het onderstaande architectuurplaatje wordt bij de uitleg als vertrekpunt genomen. Ook belangrijke uitgangspunten bij de bouw van de WLWI worden genoemd: widgetizen  website; herbruikbare componenten die op verschillende CMSsen en binnen sociale netwerken moeten kunnen werken ontwikkelen; drempels vrij, mogelijkheden bieden aan bibliotheken en klanten om informatie te delen.

Het plaatje is even niet duidelijker maar van onder naar boven worden 3 lagen onderscheiden:
onderin de datalaag met componenten DCR (contentverzamelbak met o.a. Gids) en de servicebus die met allerlei andere zaken (zoals de bibliotheeksystemen) verbind.
In het midden de componentenlaag met het widgetplatform waarin de herbruikbare componenten (die meestal widgets worden genoemd) worden geplaatst. Deze geven samen met de data een resultaat dat voor het publiek zichtbaar wordt gemaakt door middel van de presentatielaag. De componenten worden voor de bibliotheken zichtbaar gemaakt in de widget shop/store. Hiervan wordt het gebruik bijgehouden en hier kan ook verrekening plaatsvinden tussen de afnemer en de maker van een component.
Bovenaan tenslotte de presentatielaag: een cms dat gebruik maakt van de componenten (widgets), die door het invullen van de parameter (geografisch, trefwoord, andere selecties) in de betreffende presentatie (website,  dossier, ...) relevant zijn. In dit CMS bevindt zich de template (het kader) waarbinnen de componenten geplaatst worden.
Als dit geheel als service wordt afgenomen bij bibliotheek.nl, dan is de template volledig in landelijke huisstijl geregeld. Wil de bibliotheek gebruik blijven maken van een eigen CMS dan zal dit de mogelijkheid bieden om eigen functionaliteit maar vooral ook de eigen huisstijl te voeren. Wel is het voor deze bibliotheken mogelijk om de content uit de DCR te gebruiken.

Twee voorbeelden worden genoemd die in de WLWI zijn gebouwd:
de vorige week opgeleverde digitale etalages en de voor eind volgende week aangekondigde eregallerij e-books (link werkt nog niet preview mogelijk op www.bibliotheek.nl/eregallerij)
Vanaf september is ook aansluiting voorzien van lokale bibliotheken met lokaal zoeken en mijnfunctionaliteit. De complete menukaart is in ontwikkeling.

Benoemde problemen in de sessie:
Probleem huisstijl binnen WAAS vooralsnog niet opgelost voor hybride (multidisciplinaire) organisaties. De template voor de website vanuit de WAAS is inlandelijke huisstijl. Widgets in store zijn ook op die manier geskind en moeten dan door bibliotheken zelf worden aangepast. Wel bedoeling om hier in toekomst een oplossing voor te realiseren, maar die is nog niet in beeld. Tot die tijd gaat het om verzinnen hoe je datafeed in eigen website gaat integreren.

Een 2e praktische probleem dat langskomt is formulieren-module. Het hangt heel erg af van de wensen hoe dit moet worden opgelost. Dit zou in een GAPanalyse naar voren moeten komen. Afgesproken wordt deze zo snel mogelijk vorm te gaan geven. Mogelijk kan dit aan de hand van een template die door de bibliotheken kan worden ingevuld en ook wordt gedacht aan het opstellen van een menukaart waarin de mogelijkheden en de zaken die door bibliotheek.nl in ontwikkeling zijn genomen op gebied van widgets worden getoond.
Afhankelijk van de gaten die vallen tussen de wensen van de bibliotheek enerzijds en de menukaart anderzijds kan bibliotheek.nl of de betreffende bibliotheek besluiten om bepaalde functionaliteit te ontwikkelen of om voor andere oplossingen (zoals voorlopig blijven voeren van eigen CMS) te kiezen.

Getoonde werkende voorbeelden
 Aanwinstenwidget
Selecteren in de widgetstore en dan aanpassen met eigen gegevens. Lijstjes moeten nu nog handmatig worden voorgesteld, maar moeten straks automatisch vanuit NBC worden gegenereerd.
Voor plaatsen widget is nodig om in te loggen met verstrekt account (ook om te kunnen weten hoe vaak en voor wie de eigen aangepaste widgets zijn. Na doen eigen aanpassingen kan deze vervolgens in het publicatiecms worden getoond door simpel te selecteren en in cms te plaatsen op plek waar je wil dat hij wordt getoond.

Beeldbank
Wordt nu aan gebouwd en kan al worden gevuld. Met name handig is het automatisch sizen van de afbeeldingen voor de verschillende presentaties (thumbnail, detailbericht, mobiele toepassing e.d.). In de metadata worden ook de zaken rondom rechten en gebruik door anderen vastgelegd. Er is ook al een bijbehorende fotoalbumwidget.

Eerste conclusie
Het is goed om te zien dat er voortgang getoond kan worden en dat langzamerhand steeds meer zaken ook voor de bibliotheken helder worden. Veel zaken laten echter ook (te) lang op zich wachten. De GAPanalyse wordt al lang aangekondigd, maar de hulpmiddelen hiervoor worden tot nu toe niet geleverd. Ook is er nog geen duidelijke planning gecommuniceerd en wat het gaat kosten is helemaal niet aan de orde geweest.
Ook vind ik dat bibliotheek.nl te veel aan het verkopen is terwijl mogelijk grotere voortgang is te boeken door samen op te trekken met de bibliotheken die aan de slag willen en graag een aantal problemen zouden willen oplossen door aan te sluiten op de landelijke infrastructuur.

excuus vooraf: de tijd ontbreekt me om het bovenstaande verhaal nog even kritisch ook het verhaal van Jan Klerk over de knoppensessie heb ik nog niet gelezen. Ben benieuwd naar overeenkomsten/verschillen. Kom hier misschien later nog op terug.

Nieuwe demo mijn bibliotheek

September vorig jaar werd door de Projectgroep Bibliotheekinnovatie in de OBA tijdens een uitgebreide presentatie een eerste prototype getoond van hoe de nieuwe website van de bibliotheken eruit zou kunnen zien. (Zie ook mijn blogpost hierover).
Inmiddels is een verbeterde versie van dit prototype te zien. Ik heb nog niet gezien dat deze binnenkort breed gepresenteerd wordt, maar de liefhebber kan eens grasduinen in de digitale bibliotheek van Valkenzande. Er kan met een aantal widgets al worden gespeeld en ook is het mogelijk om widgets van de landingspagina te verwijderen of toe te voegen.
Ik heb de widget "zoeken in de NBC" geprobeerd toe te voegen aan mijn netvibes, maar dat werkte nog niet helemaal lekker. Aan dit ontwerp wordt natuurlijk doorlopend ontwikkeld en verbeterd, dus niet alle functionaliteit zal altijd hetzelfde werken, maar het geeft denk ik wel een goed inzicht in de mogelijkheden die straks via Mijn Bibliotheek aan het publiek kunnen worden geboden. Ik ga hier nog even mee verder spelen, maar ben ook heel erg benieuwd naar jullie reacties.