Linked Open Data - alvast wat goede voorbeelden

In deze TED-talk geeft de grondlegger van het WWW, Tim Berners Lee, uitleg over het hoe en waarom van linked data. De stap van websites met informatie naar de beschikbaarheid van data op het WWW. Data uit verschillende bronnen samen leveren nieuwe informatie op. Hoe meer je kunt verbinden, hoe krachtiger het wordt. Tim roept iedereen op om zijn steentje bij te dragen en maakt ook duidelijk dat het maken van verbindingen tussen verschillende (nu gescheiden) data-silo's heel veel meerwaarde oplevert.

Verder stelt hij een aantal regels die ook al langskwamen in mijn vorige post: 

1. Alle data krijgen een unieke identifier (een URI, dit is een uniek webadres voor objecten zoals de URL dat is voor websites)
2. Data volgens standaard beschikbaar stellen 
3. Data gaan over relaties, vanuit relaties zijn weer andere verbindingen te leggen.

De bibliotheekcatalogi zijn volgens OCLC door hun opbouw heel simpel als linked data aan te bieden en via Worldcat gebeurd dit al. (Tijdens een sessie over Linked Open Data werd overigens gesteld dat de Worldcat-data heel weinig toegevoegde waarde leveren. Ik zie graag voorbeelden van het tegendeel!)

Ook komt hier het eerste goede voorbeeld langs: de nature-site van de BBC die volledig op basis Linked Open Data wordt samengesteld.



Nog een filmpje waarin mogelijkheden worden getoond. Tamelijk indrukwekkend en dus ook de moeite waard om deze website nog eens verder te checken.



Nog een voorbeeld. Dit komt al dichter in de buurt van verbinden van lokale data met andere data. Inspiratie genoeg. Op dit moment vind ik bier eigenlijk wel een aardig concept om mee aan de slag te gaan. Is hier al een ontologie voor??

Ik heb het antwoord op mijn vraag ook maar even opgezocht. Er is een bier-ontologie.

Linked open data, informatie verzamelen (2)

Via twitter kwamen nog een aantal aanvullingen op het basislijstje binnen. Ik wil, met dank aan Lukas Koster en Enno Meijer deze nog graag even toevoegen:
rapport van de www-standaardenclub over library linked data
ook de erfgoedwereld is aan de slag

En, om echt mee te beginnen een filmpje van Europeana waarin wordt uitgelegd wat  Linked Open data is, waarom het nuttig is voor gebruikers en wat er voor nodig is.

Hiermee heb ik meteen een aantal trefwoorden en uitleg bij een aantal termen zoals die al zijn langsgekomen:
Linked Open Data helpt de gebruiker bij het vinden van relevante informatie uit verschillende open bronnen. Hiermee is gelijk de haak geslagen naar de (openbare) bibliotheken. Volgens mij zijn bibliotheken hiervan. Ook wordt duidelijk dat er een aantal randvoorwaarden/stappen zijn om dit mogelijk te maken:

1. data onder open licenties beschikbaar stellen
2. data als RDF-triples beschikbaar maken
3. data moeten uniek adres hebben (URI)
4. gebruik het http-protocol

Hierna kan het linken beginnen. Simpel? Dat komen we in het vervolg wel weer tegen. Zie in elk geval dat ik nog informatie nodig heb over de Open Licenties.

Linked open data, informatie verzamelen

Deel 2 van mijn ontdekkingstocht door de wereld van de Linked Open Data (LOD) betreft de relevante informatie over het onderwerp. Waar hebben we het over; hoe is het in te zetten;  zijn er al goede voorbeelden;  is het makkelijk toe te passen; wat zijn randvoorwaarden; zijn een aantal vragen die bij mij boven komen.

Een simpele zoekopdracht in Google levert 332 miljoen resultaten, dus daar kunnen we mee vooruit. Dan maar starten bij de wiki - een bron die zelf ook als LOD beschikbaar is. Op twitter ook de vraag uitgezet en via Lukas Koster levert dat de volgende nuttige links op:
http://linkeddata.org/guides-and-tutorials  en de volgende presentatie:

Linked (Open) Data - But what does it buy me? from Rinke Hoekstra

Verder nog een paar links langs die wat verder bekeken moeten worden:
Het LOD2-project
Sigma, een zoekmachine die gebruik maakt van LOD-bronnen
DBpedia
Resource Description Framework
Rosemie Callewaert

Hiermee ben ik vast niet compleet, maar we moeten ergens beginnen. Mis ik heel belangrijke bronnen als ik hier start? Mijn bril zal ik proberen te laten filteren op zaken die relevant zijn voor openbare bibliotheken. Een volgende maal hoop ik meer te kunnen vertellen over nut en noodzaak van Open Data voor (openbare) bibliotheken.

afbeelding geplukt van blog Ingmario

Linked open data, zo simpel nog niet

Tijdens de innovatiedoedag, een unconference voorafgaand aan de Bibliotheek2daagse in Middelburg vatte een groepje deelnemers het plan op om te ontdekken of de beloofde verbinding tussen NBC+-data en lokale data te maken is. Dit zou dan zodanig vorm moeten krijgen dat deze data vervolgens als een verrijking op de fysieke collectie wordt gepresenteerd.

Vaag?
Misschien wel, daarom vandaag met dezelfde personen, aangevuld met nog enkele belangstellenden, geprobeerd om het idee verder handen en voeten te geven.
Dat blijkt dan vervolgens minder simpel dan in Middelburg veronderstelt, vooral omdat een aantal randvoorwaarden (nog) niet ingevuld is:

• de NBC+ levert de data nog niet in het geschikte formaat;
• andere bronnen zijn niet zonder meer geschikt vanwege ontbrekende relevante metadata en/of zijn niet om te zetten naar het geschikte formaat;
• de te gebruiken toolbox is nog niet gereed;

Verder is er nogal wat verschil is in kennis en ook niet helemaal helder wat er wordt opgeleverd.
Al deze beperkingen bleken vandaag geen reden om te stoppen. Sterker nog, het uitgangspunt was bewijzen dat de verbinding te maken is en dat gaan we nog steeds doen. Het traject is bedoeld om te leren en nu het kader helder is, moet dat gaan lukken.
Ik heb me voorgenomen om me te gaan verdiepen in Linked Open Data. Dat is de manier om collecties uit verschillende bronnen op een zinvolle wijze samen te kunnen presenteren en daarmee de basis voor de applicatie/interface die we willen ontwikkelen. Ik ga op dit blog wat berichten plaatsen over mijn ontdekkingsreis in de hoop meer mensen mee te nemen. Misschien levert dat vervolgens weer input die we bij de vormgeving van het idee kunnen meenemen. Met name tips met voor de openbare bibliotheken bruikbare bronnen die al als Linked Open Data worden aangeboden zijn zeer welkom.

Zie ook eerdere post naar aanleiding van sessie op de Bibliotheek2daagse

David Lankes

In het laatste nummer van het Bibliotheekblad (2013-1) staat een uitgebreid interview met David Lankes. Ik had vorig jaar in mijn ooghoeken wel gezien dat hij een masterclass voor de Libraryschool had gegeven en de nodige enthousiaste reacties gezien, maar daar was het bij gebleven.
Gelukkig dat het Bibliotheekblad er nog eens op terugkomt want Lankes heeft een heleboel zinvolle opmerkingen over bibliothecarissen en bibliotheken en hoe deze moeten veranderen om een maatschappelijk relevante rol te blijven spelen.
Hoogste tijd dus om zijn boek Expect More - Demanding better libraries for todays complex world maar eens te gaan lezen. En natuurlijk dit blog te gaan volgen.  De kop: "the mission of librarians is to improve society through facilitating knowledge creation in their communities" zegt genoeg.

Bibliotheken en communities

Begin jaren '90 had de bibliotheekleverancier ALS een applicatie die speciaal was bedoeld voor het verzamelen en publiceren van Community Informatie. Ik heb me hier nooit echt in verdiept: we zagen wel mogelijkheden, maar omdat het nogal bewerkelijk was om het systeem te vullen en te onderhouden is het vrij snel van tafel gevallen. Ik weet niet wat hier verder van geworden is, maar zoekend op COIN kwam ik bij de website van de Daniel Boone Regional Library uit. Hier lijkt heel veel informatie te zijn verzameld vanuit het werkgebied van de bibliotheek. Misschien niet opzienbarend vormgegeven allemaal en ik weet ook niet hoeveel inspanning dit nu kost, maar gezien de ontwikkelingen die ik hierna noem, is het volgens mij onvermijdelijk dat bibliotheken hun plek in de lokale netwerken nadrukkelijk vormgeven:

• steeds meer vestigingen in dorpen en wijken sluiten of worden in de gunstige gevallen omgezet in een Bibliotheek op school-dienstverlening of (onbemande) steunpunten. Hierdoor verdwijnen de met de lokale gemeenschappen verbonden bibliotheekmedewerkers en daarmee de antennes voor wat er lokaal speelt;
• zelfsturing en vrijwilligerswerk wordt steeds belangrijker, enerzijds onder druk van de bezuinigingen, anderzijds omdat mensen steeds meer zelf verantwoordelijk willen zijn voor de inrichting van hun leven en leefomgeving. In samenwerking met de lokale gemeenschap moeten op creatieve wijze maatwerkoplossingen worden gezocht die aansluiten bij de wensen die daar worden geuit. Voor bibliotheken kan dat varieren van Bibliotheek aan huis, uitgiftepunten, onbemande filialen, Boekspots, ondersteuning van vrijwilligers die activiteiten op gebied van leesbevordering etc. etc.
• allerlei aanbieders proberen digitale communities gericht op wijken en dorpen weg te zetten, meestal met het doel om zoveel mogelijk reclame te kunnen slijten, maar bijvoorbeeld vanuit de zorg lopen ook initiatieven om mantelzorg en zorg op afstand door middel van digitale communities te ondersteunen.

Jeanine Deckers schreef enkele jaren geleden ook al een relevant blogpost over de rol die bibliotheken zouden moeten spelen in een gemeenschap. Twee zaken wil ik hier graag uithalen: "build partnerships" en "embrace innovation". Geef hier invulling aan en je biedt als bibliotheek meerwaarde aan lokale initiatieven door je rol te pakken in de informatievoorziening en de ondersteuning te bieden rondom informatievaardigheden en geletterdheid.
Volgens mij is dat nu actueler dan ooit en door gebruik te maken van allerlei zaken die er al zijn ook niet heel ingewikkeld. Sluit als bibliotheek aan bij initiatieven die er lokaal al zijn (dorpsoverleggen, coöperaties die rondom allerlei duurzaamheidsthema's lopen, Kultuurhuizen, lokale zorgactiviteiten en dergelijke) en zet in op ondersteuning op gebied van informatievoorziening. Met name G!ds is een prachtig en uniek hulpmiddel, maar ook de collectie, trainingen informatievaardigheden of het bieden van een platform zoals dat in Limburg met de Digidorpen zijn diensten die toegevoegde waarde bieden.

Colibre, innovatieplatform voor bibliotheken

fier&faam PREZI presentatie Colibre Bibliotheekhuis Limburg from Rixt Feenstra on Vimeo.

Bij het zoeken naar een afbeelding voor de Bibliotheekhuis RIP-post kwam ik deze presentatie weer tegen. Ik heb hier nog niet eerder aandacht aan besteed omdat de ontwikkeling van dit innovatieplatform zich nog in een pril stadium bevindt, maar ik verwacht hier komend jaar heel veel van.