woensdag 26 juni 2019

Digital Happiness - verslag Vint Symposium



Sogeti houdt jaarlijks een symposium waarin ze proberen actuele onderwerpen aan de
hand van een thema voor het voetlicht te brengen. Onderstaand een verslag van de
dag dat mij wel aardig leek om te delen. Overigens is het vooralsnog niet de bedoeling
om dit blog weer nieuw leven in te blazen, maar ik wist zo geen betere plek.

Dit jaar was het thema van het Vint-symposium de synthetische toekomst. De volgende
golf in de digitale transformatie waar digitaal en analoog geen te onderscheiden
grootheden meer zijn, of zoals de uitnodiging zegt:
Technologisch, cultuurfilosofisch en organisatorisch schetsen we de contouren voor
deze synthetische toekomst. Diverse trends en ontwikkelingen komen nu in versneld
tempo bij elkaar. Nieuwe waardesystemen, nieuwe generaties en nieuwe technologieën
effenen de weg voor een nieuw organisatietijdperk: Synthetic. 
De onderwerpen van deze dag bewegen zich onder de radar van digitale
transformatieprogramma’s van organisaties. De kritische onderliggende vraag daarbij
is of datgene waar bedrijven op afkoersen wel het gewenste eindpunt is. Voor de
jongere generatie is hun synthetische leven in ieder geval geen bestemming, maar
een gegeven.
Een synthese of synthetisch is in het algemeen een samenvoeging van
ongelijksoortige zaken, zodat er iets nieuws uit ontstaat.

Menno van Doorn en Sander Duijvestein van het Innovatielab van Sogeti trappen
af en schetsen aantal zaken die nu spelen. De “synthetische generatie kan geen klok
meer kijken: ze hebben een horloge pm, maar moeten op smartphone kijken hoe laat
het is.
De afgelopen decennia hebben we digitale transformatie doorgemaakt, de volgende
fase is de synthetische, nieuwe generatie die in een wereld met internet en al zijn
mogelijkheden is geboren niet beter weet. De periode van digital happiness. Deze
generatie vindt veel zaken normaal die oudere generatie veel moeite kosten of die
we raar vinden zoals instagram challenges (https://youtu.be/-5yzPtv2kTk bijvoorbeeld)
of de snapchat dysmorfie waarbij plastische chirurgie wordt gedaan om gezicht te krijgen
als snapchat filter er van maakt. 
Ook spraaktechnologie: baby's praten met Alexa; deepfake technieken. Allemaal
voorbeelden van synthese volgens de heren. Die Greta Thunberg en Rutger Bregman
als vertegenwoordigers van deze generatie benoemen.


Trefwoorden:
Non-hierarchisch
New reality
Post-materialistisch
Nieuwe waarden, nieuwe technologie, nieuwe generatie


Vervolgens is het podium aan Raimo van der Klein ( zie ook www.raimovanderklein.com),
jarenlang voorloper op gebied van innovatie. Maar vaak net voordat deze echt doorbraken.
Onder andere bekend van Layar. Hij gaat in op: Digital Universe Design: De synthetische
wereld en zijn geschetste weg daarnaartoe kent geen consument, burger of werkgever.
Alleen de mens die een rol speelt in een krankzinnige kluts van virtualiteiten en realiteiten.
Grappig genoeg start hij met het refereren aan de VUCA-wereld waarin we leven.
Onderwerp van het DV-leertraject dat we binnen de KB net hebben doorlopen. Deze
VUCA-wereld dwingt ons onder andere om te transformeren. Beetje beweging in de
wereld is  met gedragsverandering op te vangen, een grotere beweging vraagt om
andere competenties en heel veel beweging vergt verandering van identiteit en doel.
Dit laatste kun je niet kopen, je moet hiervoor de uitdaging aangaan.
Hij refereert vervolgens aan https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Joseph_Campbell en Hegels



met de volgende ondertiteling: 
These mensen kunnen het nog - technologie biedt podium
Antithese mens kan het niet meer en de technologie wordt acteur
Synthese moment waarop tegenstelling wordt overbrugd. Mirrorworld
(https://youtu.be/SEUEfNUYYwg) is voorbeeld van techniek die podium en acteurs biedt.
Verder poneert hij stelling dat augmented reality het gedrag verandert  op zelfde moment en
daarmee worden ervaringen uniek en onvoorspelbaar. 
Ook gaan we veel avatars tegenkomen in nabije toekomst en dan zal het onderscheid tussen
het verlenen van een dienst of het verkopen van een product steeds moeilijker te maken zijn!
Een laatste voorbeeld wil ik nog aanhalen in kader leesplezier:  een toepassing waar Google
Assistent ervaring toevoegd aan voorlezen van boeken https://youtu.be/NH7HI2BW6aE .


Adam Grzywaczewski (NVIDIA) | What's next in AI and what to expect?
Adam is een architect voor deep learning oplossingen bij NVIDIA, waar het zijn primaire
verantwoordelijkheid is om een breed scala aan klanten te ondersteunen bij het leveren van hun
AI oplossingen. Adam is een toegepaste onderzoekswetenschapper gespecialiseerd in machine
learning met een achtergrond in deep learning en systeemarchitectuur. In het verleden is hij onder
andere betrokken geweest bij de ontwikkeling van zelfrijdende auto's. In zijn verhaal staat hij stil bij
de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie, zoals Generative Adverserial
Networks (GAN), en zal hij ingaan op de vraag of computers van zichzelf creatief kunnen zijn.
Om met dit laatste te beginnen: volgens Adam is dat niet mogelijk, computer kan alleen werken met
data/datasets en slim combineren, filteren, selecteren, herkennen, maar kan niet zelf creatief zijn.
Kunnen wel 
  • Leesbare teksten produceren
  • Muziek componeren
  • Spraak begrijpen, gesprek voeren: audioboeken voorlezen, helpen lezen
  • Kan leren zingen
En veel meer, maar volgens adam geen originele creaties. En ook deze zaken zijn nog voor
aanmerkelijke verbetering vatbaar. Dat gaat steeds beter door de grote hoeveelheden trainingsdata
die in relatief korte termijn verwerkt kunnen worden. Het concept van neurale netwerken is niet nieuw.
maar de toepassing is nu pas groot aan het worden door de verbeterde techniek en de wet van Moore.
Verder bestaat groot deel van presentatie uit filmpje dat ik niet kan terugvinden.
Hun Youtube-kanaal https://www.youtube.com/user/nvidia/ interessant met o.a. een deep
learning course video: https://www.youtube.com/watch?v=6eBpjEdgSm0 en hoe je door simpele
schetsen met behulp van AI meesterwerken maakt:
https://www.youtube.com/watch?v=p5U4NgVGAwg 


En toen was het tijd voor de synthetic generation met een passievolle presentatie van Koen
Schobbers (www.koenschobbers.nl)  onder de titel “the future of eSports.
Koen is anchorman van het programma Inside eSports op FOX-Sports, eSports expert van
NOS Langs de Lijn en stichtend lid van de atleten commissie van de Internationale ESports
Federatie. Tegenwoordig is Koen een belangrijke speler op het gebied van gaming en
eSports educatie, consultancy en hosting. 
Ouders snappen niets van gamende kinderen terwijl het een hele goede manier is om te
connecten/interacten. Samen spelen levert begrip op. Ik moest denken aan mijn jeugd waarin
mijn moeder vond dat ik met het vele lezen mijn ogen bedierf en ook meer buiten moest spelen.


Gaming is groot, 3x omzet van filmindustrie. eSports is topsport onder gamers. League of legends
en Fortnite zijn heel groot. Jeugd speelt (of kijkt) toernooien, gaat naar lan parties etc. Streamen
van gamen is groot, wordt veel naar gekeken en is ook commercieel interessant om doelgroepen te
bereiken. Koen helpt aantal grote bedrijven zoals Vodafone heeft hiervoor een eigen model “BEBS”
waarbij verdiepen in de wereld van de gamer een belangrijke plaats inneemt. Voorbeeld Vodafone
zie: https://www.youtube.com/watch?v=00roPeez7Iw

Gamen is grenzeloos, zonder aanzien des persoons, etc. en is goed voor de ontwikkeling:
spelenderwijs jong engels leren, met allerlei nationaliteiten en achtergronden spelen verbindt en
maakt communities. Verder moet er snel worden gehandeld, beslissingen genomen, oog
handcoördinatie etc. 
Ook hier beweging naar platform in de cloud zodat je geen dure apparatuur zelf nodig hebt en
ook incidenteel gamen betaalbaar wordt: Google Stadia (zie ook
https://tweakers.net/video/17330/google-stadia-aan-de-slag-met-googles-toekomstvisie-voor-gaming.html)


De laatste spreker voor de pauze was Robin van den Akker, cultuurfilosoof van de
Erasmusuniversiteit. Na het enthousiasme van Koen wat lastig om het verhaal te volgen dat gaat
over de transitie waar we sinds de start van deze eeuw mee te maken hebben: het opgroeien in
een meta-modern tijdperk. Metamodern volgt op het postmodernisme van eind vorige eeuw waar
we in het westen na de val van de muur dachten dat de wereld af was. Communisme had verloren
en de liberaal kapitalistische (westerse) wereld had zaakje op orde. Rutger Bregman zal later Rutte
als typische exponent hiervan neerzetten: een prima, pragmatisch politicus, goed om op de winkel te
passen, maar volstrekt zonder toekomstvisie.
Inmiddels is sinds begin 20e eeuw er wel weer behoefte aan engagement bij met name de jongere
generatie, die ook Koen al “woke” (https://wokeworks.nl/wat-is-woke/) noemde. 
Ze weten dat er achter elke draai onzekerheid is en zoeken naar nieuw engagement dat kan ook
prima op oude verhalen. Forum voor Democratie is een voorbeeld, Occupy, maar ook het
basisinkomen voor iedereen.


Bent u er nog? Fijn, na de pauze was het de beurt aan de dames.


Te beginnen met Isabel Meijering: Autonomous Sensory Meridian Response oftewel ASMR. Had ik
tot vanmiddag nooit van gehoord. 
Onlangs verzorgde ze voor 5 Uur Live bij RTL 4 meerdere ASMR-sessies, waarbij de kijker
zich over moest geven aan haar gefluister, geritsel en getik teneinde een ontspannen gevoel
te krijgen. In haar presentatie legt Isabel uit hoe het werkt en hoe het mensen onder andere
kan helpen bij slapeloosheid, depressies en angststoornissen. Isabel geeft een kijkje in de
wonderlijke ASMR-wereld, vertelt over haar eigen motivatie en het pad dat ze bewandeld heeft.
Check haar Youtube kanaal https://www.youtube.com/channel/UCGfbWCJjPwcAlBNkHT3gQ6w als
je meer wil weten over ASMR en wat filmpjes wil zien. 
Grappig dat ontstaan ligt bij  ervaring die Bob Ross-filmpjes bij sommige kijkers opriep. Ontstonden
hele communities en uiteindelijk kreeg het wetenschappelijke onderbouwing met term ASMR. Het
bestaat vooral online, maar vindt nu ook al fysiek navolging in de VS.  
Anouk Keizer doet onderzoek
(https://www.sg.uu.nl/artikelen/2018/12/deelnemers-aan-een-asmr-onderzoek-gezocht) naar
waarom ASMR voor sommigen wel en voor anderen niet werkt en of het mogelijk als therapie kan
worden ingezet. Is nu vooral gericht op bestrijding slaapproblemen. Bereik Isabel is nu vooral
youtube-leeftijd, vooral kijkers uit de VS en Nederland.


Siri Berends - de authenticiteit van nep
Dwalen we daarmee niet teveel af van de werkelijkheid?" Een perfecte vraag voor
cultuursocioloog Siri Beerends. Haar onderzoeksterrein bevindt zich op het snijvlak van AI en
authenticiteit. Siri's keynote ‘De authenticiteit van nep’ bevat een belangrijke les voor
organisaties die ‘authenticiteit’ hoog op de agenda hebben staan. Gekunstelde echtheid rukt
namelijk op en de nieuwe generatie voelt zich in deze nieuwe realiteit als een vis in het water.
Siri beschrijft de veranderingen die op stapel staan en verkent de ethische dilemma's.
http://www.siribeerends.nl/


Echt en nep lopen tegenwoordig naadloos in elkaar over. Siri (haar echte naam) vraagt zich af of
onderscheid nog wel relevant is? Authenticiteit is begrip dat Jean Jacques Rousseau tijdens
Romantiek introduceerde en die in jaren 60 opnieuw opgeld deed, maar lichtelijk anders werd
ingekleurd. Op dit moment is het vooral ook een marketing-ding. Lees haar blog
http://www.siribeerends.nl/uncategorized/authenticiteit-overdosis/ voor meer details.
In online wereld zijn computersimulaties soms waarachtiger dan echte mensen. Voorbeeld
Lil Miquela komt langs 


Alles op social media is gericht op clicks, likes en comments en levert data die gebruikt worden om
gedrag te sturen en op basis hiervan voorspellingen te doen. Levert veel beïnvloedings-feedback op
basis van algoritmen.


Siri is tegen macht van big tech bedrijven. Doet aantal tips ook voor individuele acties. Wil niet
zonder dat je het weet gemanipuleerd worden door Big Tech. Mooie uitspraak: “ je bent toch niet je
facebook-profiel”

Devika Partiman  - het gaat toch om kwaliteit, de toekomst is inclusief spreekt over de rol van
gender en diversiteit in technologie. https://www.youtube.com/watch?v=QwsGrpKK99s voor haar
verhaal. Gaat o.a. over geslaagde acties om meer vrouwen in politiek te krijgen naar aanleiding van
2 gebeurtenissen in de zelfde tijd.


Volgens Devika wordt nu vooral gewerkt aan cosmetische diversiteit. Inclusiviteit is next step en
noodzaak, zorgt voor betere producten en algoritmen. Zoek eens op google afbeeldingen op
secretaresse (alleen vrouwen, vooral wit) en professor (mannen vooral wit).


Trine Jensen (LEGO head digital quality): the future of play
Begint met legosets uitdelen. Iedereen krijgt opdracht om met 6 dezelfde stenen een eend te
bouwen in 45 seconden. Verrassend hoeveel verschillende eenden te bouwen zijn met 6 blokjes.
Volgens Trine is dit de ultieme vorm van leren -terwijl we bouwden deden we een beroep op 24 skills.
Overigens zijn met 6 blokjes 915 miljoen verschillende combinaties mogelijk.
“Reputation is the new currency” - hoe we zaken doen is ontzettend belangrijk voor ons. Willen de
bouwers van morgen inspireren en uitdagen omdat er nu en in toekomst nieuwe skills nodig zijn:
65% van de banen die huidige peuters gaan vervullen bestaan nog niet.
Kinderen hebben voorkeur voor digitale spellen, maar houden ook van afwisseling,”onlife” is de term
die ze hiervoor gebruikt.
Natuurlijk heeft ook Lego een eigen Youtube channel
Presentatie gaat verder vooral over de transformaties de geschiedenis en de cruciale beslissingen
die genomen zijn en bedrijf hebben gebracht waar ze nu is. Volgende uitdaging is plastic vervangen
door duurzaam materiaal.


Charlotte van Wout - business bouwen op Instagram
Www.spotmeetingrooms.nl Charlotte is een scherpe Instagram-onderneemster. Zij verhuurt via haar
account vergaderlocaties in de mooiste panden aan de Amsterdamse grachten. Ook is ze een
productiviteit- en positiviteitsgoeroe. Wekelijks kijken duizenden mensen naar haar inspiratievideo's
op Instagram die slechts enkele seconden duren. Waarom cursussen van dagen volgen als kennis
ook eenvoudig tussendoor kan worden gesnackt? Tijdens het VINT Symposium vertelt Charlotte hoe
ze in korte tijd dankzij Instagram twee bedrijven heeft opgebouwd en hoe ze munt slaat uit haar
online invloed.
De aankondiging vat het verhaal wel samen. Leuk om naar te luisteren, vooral het schijnbare gemak
waarbinnen ze in no time een succesvolle onderneming opzet door het gewoon te gaan doen zonder
hier lang over na te denken - alleen maar omdat ze zelf zo snel mogelijk in een grachtenpand wil
wonen.
Volgens Charlotte is de belangrijkste reden voor haar succes de inzet van video. Dit werkt het beste
en is ook nog altijd redelijk onderscheidend omdat veel mensen dit eng vinden of het moeilijk lijkt. Dit
hoeft niet te ingewikkeld of perfect. Haar tips slaan aan: dit levert veel extra volgers. Meer dan 8000
volgers betekent dat je benaderd wordt om producten te promoten.
Linkedin is ook goed podium.
Tip 1 ga tegen raam staan (belicht je gezicht namelijk
Tip 2 denk na over de emotie die je wil overbrengen en laat dat zien
Tip 3 wees duidelijk over de actie die je wil
Quote: “Ik denk altijd over de gewenste outcome (in haar geval is dat eigenlijk altijd geld) en stel dan
de vraag hoe kan ik dat veel sneller bereiken.”


De uitsmijter is Rutger Bregman. Weinig introductie nodig denk ik, maar toch even uit de
aankondiging:
Rutger Bregman wordt door de Guardian 'The Dutch wunderkind of new ideas' genoemd. Bregman
is historicus en auteur. Voor zijn werk bij De Correspondent is hij twee keer genomineerd voor de
prestigieuze Europese persprijs. Zijn boek 'Utopia for Realists' is in 31 talen verschenen. Bregman's
optreden begin van dit jaar, op het World Economic Forum in Davos, werd een ongekende hit op
sociale media. Zijn ideeën over de toekomst en hoe we die vorm moeten geven bereiken sindsdien
wereldwijde aandacht. Rutger sluit het Symposium af met zijn positieve vooruitblik, een realistisch
Utopia, gebouwd op zijn baanbrekende ideeën. 


Rutger heeft een onderhoudend verhaal waarbij hij snel en met humor aantal zaken aanstipt.
Volgens hem zijn kranten en journaal e.d. Een slechte bron van informatie. Gaat namelijk over
nieuws van de dag en niet over grote lijn. Veel media aandacht wordt besteedt aan rampen waardoor
een vertekend beeld ontstaat. Hij illustreert dat met grafieken van de website
https://ourworldindata.org/ Op alle fronten gaat het beter (veiligheid, gezondheid) alleen 
die van de uitstoot van broeikasgassen gaat andere kant op. Daarom is volgens Rutger een
nieuwe utopie nodig voor de 21e eeuw.


Gedachte universeel basisinkomen (https://www.ted.com/talks/rutger_bregman_poverty_isn_t_a_lack_of_character_it_s_a_lack_of_cash?language=nl): soort van durfkapitaal voor iedereen. Dit heeft grote gevolgen en er is ook al veel mee geëxperimenteerd. Uit deze experimenten blijkt dat het veel voordelen oplevert. 
Er wordt niet in geloofd daarom denkt Rutger dat er ander mensbeeld nodig is, dat uitgaat van goede
in mens. Keynes dient daarvoor als inspiratie: hij voorspelde vroeg in de vorige eeuw de stijgende
welvaart en de gevolgen die dat had op de gemiddelde werkweek. Dit laatste is de laatste jaren weer
verandert, want iedereen heeft drukker dan ooit. Dit levert een bruggetje op naar David Graeber - on
the phenomenon of bullshit jobs (zie ook https://www.youtube.com/watch?v=XIctCDYv7Yg). Mensen
zeggen zelf over hun werk dat het best gemist kan worden, gaat volgens onderzoeken om ongeveer
25% van de werkenden. Overigens is dit enigszins verrassend meervoorkomend in de private sector
dan in de publieke sector. Het gaat vooral om managersfuncties.
Hij illustreert dit met de gevolgen van stakingen van bepaalde beroepsgroepen. Volgens Rutger is er
1 bankenstaking geweest die maandenlang heeft geduurd, die had verrassend weinig impact.
Betekende trouwens niet dat het niet zonder financieel systeem ging, maar mensen verzonnen
gewoon zelf alternatief.
De uitsmijter: “De grootste verspilling van onze tijd is de verspilling van talent.”
Terwijl er nu toch uitdagingen genoeg liggen in kader van verduurzaming.


donderdag 17 december 2015

Hoe de bibliotheek behouden blijft voor Heibloem


(opening website heibloem.daarleefje.nl in bibliotheek Heibloem)

Afgelopen week dreigde de bibliotheek zomaar uit Heibloem te verdwijnen. In een onduidelijk spel tussen gemeente Leudal, Bibliocenter en Spolt (Primair onderwijs in Leudal) was verzonnen dat de bibliotheek in Heibloem per 4 februari maar moest sluiten.
Alle leden kregen een brief, de Gemeenschapsraad werd gebeld door de directeur van Bibliocenter en verder mocht iedereen het via dorpspomp of krant vernemen. Dit besluit kwam als donderslag bij heldere hemel. Dat de bibliotheek moest bezuinigingen was duidelijk en dat je met minder dan de helft van je oorspronkelijke subsidie niet alles kunt blijven doen is ook begrijpelijk. Echter: in de raad van Leudal had CDA zich eerder dit jaar uitgesproken voor bibliotheekvoorzieningen op de scholen in Leudal én tijdens een overleg in november tussen o.a. Gemeenschapsraad en Bestuur Spolt werd door Spolt gemeld dat de bibliotheek in Heibloem gewoon bleef bestaan.

Eenmaal bijgekomen van de verrassing gingen een aantal mensen op zoek naar mogelijkheden om de bibliotheek te houden. Belangrijkste was het krijgen van tijd om vanuit het dorp samen met het team van de basisschool te zoeken naar manieren om een bibliotheek op school te houden. Dat lukt niet als iedereen bezig is met jaarafsluiting, kerstviering en de vakanties bijna beginnen.
Gelukkig waren enkele raadsleden het eens met Heibloem dat op deze manier de bibliotheek niet mocht verdwijnen. Afgelopen weekend is veel gebeld, gemaild en met behulp van social media geprobeerd om raadsleden te bewegen om tijdens de raadsvergadering van afgelopen dinsdag ervoor te zorgen dat de bibliotheek voorlopig open blijft.
Als laatste middel werd door team van de basisschool samen met ouders en kinderen de raadsvergadering bezocht. En met succes! De bibliotheek in Heibloem blijft in 2016 gewoon op school en dat geeft het dorp tijd om samen met Bibliocenter en basisschool voor een permanente oplossing te zorgen.

Er valt nog veel meer te schrijven over dit onderwerp, maar dat hebben anderen ook al uitgebreid gedaan. Wie zoekt op #biebgate treft een heleboel berichten aan over de aanbesteding van het bibliotheekwerk in Leudal, waar de voorgenomen sluiting van de bibliotheek in Heibloem een gevolg van is.




dinsdag 16 juni 2015

Linked Data voor uw bibliotheek! #lodbieb

Het wordt tijd om de link met de bibliotheken te maken. Wie kan dat beter dan Elsbeth Kwant van de Koninklijke Bibliotheek? Zij zal ingaan op vragen als "wat moet de bibliotheek met Linked Data" en "Waarom is de bibliotheeksector goed in Linked Data". Ik ben benieuwd of dit verhaal veel afwijkt van hetgeen David Weinberger hierover gemeld heeft tijdens het EMEA-congres van OCLC.

Elsbeth gaat door over lange termijn visie waar Ruben Verborgh over sprak, maar eerst even perspectief: we zijn pas heel kort geleden gestart met digitaliseren van content, daarom zijn ook nog niet overal uitgekristalliseerde antwoorden voor. Ook op dit terrein zitten we in een transitieperiode. Linked data is het vervolg voor bibliotheken om mensen te helpen bij het vinden van voor hun relevante informatie.

Wat heb je aan linked data?
Slimmer zoeken wordt mogelijk. Bijvoorbeeld in Delpher wordt gebruik gemaakt van een lexicografie die allerlei spellingsvarianten ondervangt bij het zoeken.
Verder zoeken wordt mogelijk doordat verbinding met andere bronnen gemaakt kan worden. Doordat je verbind met bronnen uit andere domeinen krijg je veel meer context bij je zoekvragen (verrijking van de antwoorden).


Ook Elsbeth geeft aan dat er erg veel voorwerk gedaan moet worden, maar daar wordt aan gewerkt. De GGC-data zijn bijvoorbeeld als linked data gepubliceerd. Verder is er wel veel beschikbaar, maar nog erg verspreid. De nationale strategie voor digitaal erfgoed is bedacht om hierin te voorzien. Echter het is heel veel werk. Data worden niet linked geboren, maar moeten linke worden gemaakt. Verbinden vereist werk, ook als dit geautomatiseerd wordt.
Vraag je af of er iets is dat jij alleen kunt of weet en concentreer je daar op. Dit zit meestal in je lokale netwerk en niet in de catalogus - want dat is al geregeld. De grote kracht van linked data zit in het verbinden van je eigen kennis met data uit andere domeinen en niet in verbeteren van de kwaliteit van de data in je eigen domein.
Enno Meijers van de KB roept bibliotheken op om in dit verband ook aan de slag te gaan met bijvoorbeeld kennis beschikbaar maken via Wikipedia. De bibliotheek is in dit verband de organisatie die de verbinding maakt en faciliteert.


Links
http://www.delpher.nl/
https://www.kb.nl/bronnen-zoekwijzers/dataservices-en-apis/ggc-thesauri-als-linked-data
http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/publicaties/2015/03/09/nationale-strategie-digitaal-erfgoed.html

Linked Open Data: modegrill of langetermijnvisie? #lodbieb

Ruben Verborgh, onderzoeker semantisch web, van de Universiteit Gent doet de aftrap van het programma. Hij zal ons vertellen waarom Linked Open Data een goed idee is.

Ruben knalt er meteen in: "XML is de toekomst. Alles moet in XML want dat is geschikt voor hergebruik, duurzaam etc. Dit was 15 jaar geleden de boodschap." Is LOD niet een soortgelijke hype is de vraag die hij gaat proberen te beantwoorden. Ook nu eerst maar eens wat basisbegrippen.
Volgens Ruben vormen links de essentie van informatie. Links vormen ook de essentie van het web. In beide gevallen zijn het vaak links die één richting op gaan. De link/relatie geven we een naam. Via de link is vervolgens meer informatie te vinden. Door het vervolgens te automatiseren worden dit heel krachtige mechanismen: computers zijn in staat door op te zoeken wat de link betekent dit vervolgens te interpreteren en vervolgens de juiste gegevens in de juiste context te plaatsen.
Ruben geeft aan dat opslagmethoden vanuit verleden nog steeds bruikbaar zijn. Tabellen en relationele databanken hebben rigide structuur en zijn heel bruikbaar in niet te complexe omgevingen. Rigide en beperkt door hun aard.
Vervolgens kwamen meta-opmaaktalen als XML om dit op te lossen. Grootste probleem hierbij is dat nog steeds geprobeerd wordt om alles in één hierarchie te stopppen. RDF lost dit op door volledige flexibiliteit en interoperabiliteit te bieden. RDF is de basis voor Linked Data.

Tim Berners-Lee definieerde 4 principes voor Linked Data:

  • gebruik URI's als naam voor dingen (kenmerk van een URI is dat deze nooit zal veranderen - voorkomt 404-pagina's)
  • door URI's als HTTP URL beschikbaar te maken zijn ze te zoeken
  • biedt informatie aan via standaarden als RDF en SPARQL
  • link naar andere dingen zodat er meer gevonden kan worden
Verder definieerde Berners-Lee 5 sterren systeem voor linked data:
*                    data is open beschikbaar op web
**                  data is in machineleesbare structuur
***                data beschikbaar als niet gesloten formaat
****               maakt gebruik van w3c standaarden
*****             heeft links naar andere datasets

Het aanbod van Linked Data is heel snel gegroeid de laatste paar jaren. DBpedia is hier een goed voorbeeld van. DBpedia is de RDF-versie van de Wikipedia. Check bijvoorbeeld.

Dan de overstap naar het semantische web. Dit is volgens Ruben een laag bovenop (maar wel geïntegreerd in) het web waardoor machines (intelligent agents) in staat zijn om met deze data dingen voor ons te doen. De agents kunnen werken met intelligente clients (verschillende databronnen, verschillende services) en zorgen voor automatische integratie.
Standaarden voor semantisch web zijn leuk, maar er zijn data en applicaties nodig. Hier zorgt Linked Data voor. Met name als je data vrij beschikbaar wil stellen is het belangrijk dat je deze aanbiedt op volgens de Linked Data principes.

Volgens Ruben hebben wel allemaal voldoende semi-gestructureerde data in tabellen/databases. Deze kunnen worden omgezet naar RDF, maar het is belangrijk om je te realiseren dat dit een continu proces is. Ook moet niet worden gestreefd naar perfectie, want dan ga je nooit starten.
Een tool die kan helpen om data beschikbaar te maken is Open Refine. Dit schoont je data, maar daarmee is het nog geen gelinkte, en daarmee voor machines bruikbare, data. Hiervoor is het nodig om te linken aan thesauri. Dit gebeurt door middel van reconciliation en kan vaak ook al automatisch worden uitgevoerd door Open Refine. Hierna kan de data verrijkt met de links al worden geëxporteerd als RDF.

Er zijn nog een aantal problemen rondom Linked Data. Grote vragen zijn op dit moment hoe integreren en gebruiken we deze. Er zijn publieke SPARQL endpoints, maar hier kleven problemen aan. Dit wordt op dit moment vaak omzeild door API's, maar dan wordt het aanbod ingeperkt (niet alles wordt via API aangeboden) en moet er geprogrammeerd worden om data te tonen. Uitdaging is om hier goede oplossingen voor te vinden. Hier worden wel stappen gemaakt door aantal technieken te combineren. Dit is nog in ontwikkeling, maar wordt wel steeds eenvoudiger zoals Ruben met aantal voorbeelden laat zien.



Links:
http://ruben.verborgh.org/
TED talk Ruben Verborgh
http://openrefine.org/
Linked data for libraries

Linked Data, kun je dat eten? #lodbieb

We beginnen de dag met een snelcursus LOD door Marcel van Mackelenbergh in het dagelijks leven werkzaam bij de belastingdienst. Lid van het Platform Linked Data Nederland, een community met de ambitie om kennis en gebruik van linked data op een hoger niveau te brengen. Dat past dus mooi bij de doelstelling van het LOD-project in Brabant.
Zaaltje is goed gevuld met allerlei bibliotheekmedewerkers uit Brabant en Limburg die graag ingewijd willen worden in de wondere wereld van Linked Data. De toon wordt gezet met Sesamstraatfilmpje met verwarring over perspectiefwisseling tussen hier en daar - dat grote gelijkenis vertoont met de tekst van de veerpont van Drs. P: "de oever waar we niet zijn noemen wij de overkant, die wordt dan weer deze kant zodra we daar zijn aangeland".

Het filmpje illustreert de perspectiefwisseling die ook nodig is om linked date te kunnen begrijpen.
Vervolgens gaat Marcel in op de context van data: bijvoorbeeld adres voor gemeente mag niet op een vakantiepark zijn, waar de belastingdienst dit geen enkel probleem vindt. Dit geldt voor meer gegevens. Dit geldt zelfs voor de geboortedatum: in Turkije is de geboortedatum de dag van aangifte bij de burgerlijke stand. Elk begrip is op die manier op verschillende manieren te definiëren en de definitie hangt vaak af van het perspectief.

Linked data gaat volgens Marcel over samenwerking met anderen met behulp van informatie/gegevens. En dan is het lastig als iedereen zijn eigen definities gebruikt van allerlei begrippen. Hoe abstracter de concepten worden hoe slechter de definities van de begrippen over verschillende gegevensverzamelingen met elkaar in verband te brengen zijn. Linked data slaat daarom de definities en de mapping hiervan vanuit de verschillende domeinen over  en gebruikt meteen de begrippen zelf om met elkaar te verbinden. De begrippen worden gevonden: door ze apart aanwijsbaar te maken door middel van een "http://..." en de rest hierachter is variabel. Hier slaat de verwarring in de zaal toe, Dat is toch gewoon een webadres  - ja en nee zegt Marcel, maar dat is niet belangrijk. Ga het doen en ontdek wat er gebeurd.
Hiermee is de tijd om en gaan we naar de zaal waar we dieper over het fenomeen Linked Data zullen worden voorgelicht.



Linked Open Data en bibliotheken #lodbieb

Vandaag organiseert Cubiss bij Seats2Meet op Strijp-S in Eindhoven een bijeenkomst over Linked Open Data (hierna af te korten tot LOD).  De locatie vind ik in elk geval alvast aangenaam. Het programma voor vandaag ziet er ook veelbelovend uit, dus het beloofd een mooie dag te worden.

Binnen het Brabantse Bibliotheeknetwerk wordt al een tijdje nagedacht over manieren waarop bibliotheekcontent verbonden kan worden met andere informatie. In dit kader werd eind vorig jaar een succesvolle hackathon georganiseerd onder de naam Hack-a-LOD. Verder wordt vooral aan bewustwording gewerkt: wat is Linked Open Data en wat kunnen (moeten) bibliotheken hiermee. David Weinberger heeft hierover op het laatste EMEA-congres van OCLC een presentatie gehouden die dit wat mij betreft duidelijk maakt. De video duurt ruim een half uur, maar is zeer de moeite waard!

Verder is onder de titel "Samen Delen, Samen Spelen" een zeer leesbaar artikel geschreven door mijn collega's Marianne Hermans en Stephan Kienhuis waarin ze aangeven waarom bibliotheken hun data moeten openstellen en aan elkaar verbinden.

Ik ga vandaag proberen om via dit blog live verslag te doen van een aantal sessies, want ik ben er toch. Een aantal jaren geleden heb ik hier ook al een aantal blogposts aan gewijd en ik ben benieuwd of er vorderingen zijn gemaakt. Gezien het aantal opgaves en de achtergrond van de deelnemers is er in elk geval bredere belangstelling voor het onderwerp!