di2lib

Thuisbezorgen en Seats2Meet vreemde combinatie #b2d11

2011-12-11T14:54:00.000+01:00

Terwijl de theaterzaal zich vulde met de bibliotheekmedewerkers die hoopten daar te worden toegesproken door Halbe Zijlstra, werd in een klein zaaltje elders in Martini Plaza een presentatie gehouden door Jeroen van der Schenk van Socialbites en Theo Schilthuizen van bibliotheek Schiedam.
Na een wat rommelig begin geeft Jeroen een inspirerende presentatie over innovatief denken voor bibliotheken, waarbij hij veel voorbeelden aanhaalt uit society 3.0. Hij raadt bibliotheken aan om de volgende denkoefening te doen: sluit alle bibliotheken en ga de gaten die vervolgens vallen opnieuw vullen. Dit zal gevolgen hebben voor de dienstverlening die op andere plaatsen en met andere partners kan worden ingevuld. Verder is het belangrijk om op zoek te gaan naar de toegevoegde waarde die je als bibliotheek kunt bieden. In het voorbeeld van Seats2Meet gaat dat om kennisdeling. De verhuur van de vergaderruimte is het vehikel dat dit mogelijk maakt. Lees ook het blog dat Storiesguy naar aanleiding van een eerdere presentatie van Jeroen van der Veer maakte.

De relatie naar de thuisbezorgdienstverlening die de bibliotheek Waterweg wil opzetten ontgaat me, tenzij dit bedoeld is als uitwerking van het bieden van toegevoegde waarde door de bibliotheek. In ieder geval is Waterweg van plan om volgend jaar aan de slag te gaan met het inrichten van een thuisbezorgdienst. De bibliotheek kan door dit concept veel kleiner worden, omdat de media via een website worden besteld en vervolgens door een samenwerking met de Soicale Werkplaats op een plek naar keuze worden bezorgd.
Het idee is niet nieuw en op onderdelen nog niet volledig uitgewerkt, maar hiermee denkt de bibliotheek de bezuinigingen te kunnen opvangen en toch een goede dienstverlening te kunnen bieden door hier veel extra diensten mee te verbinden (gedacht wordt aan profielpakketten, ombouwen fysieke vestiging tot inspiratieruimte e.d.).
Een interessant initiatief en een leuke discussie en een goed keuze om dit bij te wonen in plaats van de openingssessie in de theaterzaal.

Feestje!? De uitslag.

2011-12-11T14:13:00.000+01:00

Ter gelegenheid van mijn 25 jaar in Limburg schreef ik een blogpost met daaraan gekoppeld een prijsvraag. Mijn toenmalige baas had ik uitgesloten van deelname. Hiertegen heeft hij formeel geprotesteerd, maar vervolgens bleek dat ook hij niet verder kwam dan 2 goede antwoorden. Ook de meeste anderen kwamen niet verder dan 2 goede antwoorden. Voor de nieuwsgierigen onder jullie hier dan toch de juiste antwoorden. Over de uitslag kan gecorrespondeerd worden.

De niet techneuten konden Harrie Maassen nog wel koppelen aan de uitspraak "Wao is nieks", die hij te pas en te onpas voor de dag haalde en samen met zijn hele optreden er altijd voor zorgde dat de problemen waar we dan mee aan het worstelen waren een stuk draaglijker werden.

De computer op het plaatje is inderdaad een Geac zoals o.a. Miriam herkende. Ik had graag het antwoord iets nauwkeuriger gehad. Op het plaatje staat de Geac 9000. Dit was de opvolger van de Geac 8000 die stond te zoemen in de kelder van het gebouw aan de Godsweerdersingel. De 9000 kreeg een mooie serverruimte op de bovenverdieping, maar bleek erg kwetsbaar voor de blikseminslagen die we daar regelmatig in de buurt hadden. Maar dat zijn verhalen die een andere keer maar eens verteld moeten worden.

Dan de 3 heren. Voor mij was de overgang naar Limburg een heuse cultuurshock: in Limburg was in de bibliotheekwereld nog sprake van een soort van klasse-verschil. Hier liepen een aantal zogenaamde Heren en Mevrouwen rond die door iedereen ook zo werden aangesproken. Volgens mij hadden die ook geen voornaam. Deze werden ook niet getutoyeerd - waar ze dat zelf wel deden - en vormden zo leek het mij een aparte soort. In mijn geval bestond de sollicitatiecommissie dus uit 3 Heren en Marten. De heren waren de toenmalige directeur, Mooren, zijn adjunct, Hox en het hoofd van de "bibliografische dienst" waar de automatisering deel van uitmaakte, Roelofs.
Marten heeft me later nog vaak verteld dat ik bijna niet was aangenomen omdat mij nagels rouwranden hadden, maar gelukkig heeft hij de rest van commissie weten te overtuigen dat ik verder wel geschikt was :-)

Marleen Wijnen #debibliotheekopschool

2011-11-21T12:58:00.000+01:00

Marleen Wijnen is samen met Jellie Tiemersma ingehuurd door het SIOB om de implementatie van de Bibliotheek op School te doen. Belangrijkste boodschap is dat er niets nieuws wordt ontwikkeld. Bestaande trajecten Biebsearch, Boek1Boek, Biebsearch junior en Kunst van Lezen worden gebundeld tot een aanbod aan het primair onderwijs.

Met Cubiss samen wordt ook gewerkt aan inbreng Mediawijsheid in het programma Bibliotheek op School. De NOT in 2013 is het moment waarop alles breed wordt gepresenteerd. Het moet leiden tot herkenbare duidelijke dienstverlening onder noemer Bibliotheek op School met landelijke kader en lokale inkleuring. Wethouder, directeur school en directeur bibliotheek moeten dit samen aan de LEA-tafel vorm geven. Dit wordt in de zaal door veel mensen gedeeld. De bibliotheek van de toekomst hoort ook een plaats in de school te hebben. Naast collectie gaat het ook om mediawijsheid.
Dit is veel werk, maar aanwezigen zien vooral kansen en spreken uit hiermee aan de slag te willen en dat is denk ik ook de winst van deze ochtend. Zeker ook met de steun in de rug die de provincie hieraan wil geven kan dit toch niet misgaan!

Hoe is het in Limburg - #debibliotheekopschool

2011-11-21T12:41:00.002+01:00

Nu wordt ingezoomd op de stand van zaken in Limburg. Dit gebeurt aan de hand van een interview door Thomas met mijn collega's bij Bibliotheekhuis Arjen Jacobs en Albert Bull. Albert heeft vooral in het verleden veel rondom Kunst van Lezen gedaan en Arjen is momenteel coördinator van allerlei projecten zoals Boekstart.
Het begint met goed nieuws: de provincie Limburg heeft toegezegd dat in maart de Limburgse bibliotheken aanvragen mogen indienen voor de implementatie van Bibliotheek op School. Arjen zal dit de komende periode proberen te gaan stroomlijnen.

Albert ziet groot verschil: vanuit bibliotheken was leesbevordering in verleden was erg aanbodgericht. Dit gaat nu naar samen inrichten van leesbevordering door bibliotheek en school. Arjen geeft aan de werkateliers die in Brabant door Cubiss met succes zijn georganiseerd ook naar Limburg te willen halen.

Dan is het de beurt aan Fred Geelen van Schunck die Boek1Boek heeft ontwikkeld en onder andere met bibliotheekinnovatiemiddelen tot een landelijk bruikbaar product om als bibliotheek in het onderwijs een rol te kunnen spelen bij "toename van boekplezier". De ontwikkeling start al in 2003 als door bibliotheek Heerlen gedacht wordt over de wijze waarop de bibliobus moet worden vervangen. Lang traject van voorbereiding en pilotontwikkeling, past helemaal in eerdere presentaties vanmorgen geschetste lijn. Strategie bepalen, beleid uitzetten en vervolgens vertalen in activiteiten en product bijstellen op basis van de input vanuit de evaluaties.

Inmiddels is ook Rotterdam gestart met inzet van Boek1Boek. Hier wordt overigens met zowel schoolBIEB als met Boek1Boek geëxperimenteerd. Schunck wil product vooral overdragen naar SIOB zodat andere bibliotheken hier ook gebruik van kunnen maken.
Boek1Boek wordt inmiddels overigens niet meer gratis aangeboden aan de scholen. Hier wordt ongeveer € 10,- per leerling bijgedragen door onderwijs en ook de bibliotheek draagt dit bedrag bij. In de cijfers blijkt dat leesplezier bij deelnemende scholen is toegenomen en ook de waardering bij de leerkrachten is toegenomen. Positief neveneffect is dat nu ook de peuterspeelzalen interesse beginnen te tonen om met bibliotheek aan de slag te gaan.

Jos Saes (directeur Bibliorura), Hetty Belgers (directeur aantal basisschool in Roermond) en Wim Kemp (wethouder in Roermond van o.a. bibliotheek en onderwijs) vertellen over de situatie in Roermond. Vanuit Roermond bezig met ombouw vanuit traditionele bibliotheek naar Schoolbibliotheek nieuwe stijl. Scholen betalen voor collectie, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van projectsubsidies zoals Kunst van Lezen.
Hetty geeft aan bij nieuwbouw van school uitdrukkelijk rekening te hebben gehouden met plaats bibliotheek in de school, met name ook omdat afstand naar de bibliotheek voor leerlingen te groot is. De bibliotheek heeft bij de inrichting van de schoolbibliotheek een grote rol gespeeld. Binnen school zijn 2 leescoördinatoren aanwezig en er is 1 leesconsulent vanuit de bibliotheek die dat een ochtend in de week ondersteund. Opbrengst is leesplezier bij de kinderen en er wordt ook heel veel meer gelezen. Ook team is erg enthousiast. De Monitor zal ook worden ingezet om de opbrengst beter te kunnen meten. Overigens is ook de rol van de ouders en hun betrokkenheid een heel belangrijke succesfactor.
Wim Kemp geeft aan dat het heel belangrijk is om zo vroeg mogelijk te beginnen met leesbevordering. Citaat van de dag "Moderne mens heeft een hele grote woordenschat mogelijk om met zo min mogelijk woorden de boodschap zo goed mogelijk via bijvoorbeeld twitter te kunnen verwoorden." Gezien de bezuinigingen is creativiteit en samenwerking heel hard nodig. Wim ziet als een belangrijke rol voor hem om de juiste partijen met elkaar aan tafel te krijgen om die samenwerking te bevorderen.

Meten van effecten - #debibliotheekopschool

2011-11-21T11:17:00.000+01:00

Na de inleiding van dagvoorzitter Thomas van Dalen is het de beurt aan Kees Broekhof van Sardes.
Sardes bemoeit zich met onderwijs en Kees vooral met taal op school. Boekenpret en Fantasia zijn projecten waar hij vanuit Sardes ook al bij betrokken is geweest. Hij zal ingaan op wat nu de opbrengst is van de samenwerking tussen bibliotheek en basisschool. Wat zit daar ook in voor de school zelf? Lezen is leuk, maar wat brengt het de maatschappij? De monitor moet gaan voorzien in onderbouwing.
De brochure "meer lezen, beter in taal" is, samen met de dia's zeer bruikbaar om gesprek aan te gaan.

Kees schetst in op de context voor de scholen: rekenen en taal zijn belangrijkste basisvaardigheden en duidelijk is wat aan het eind van de school moet zijn opgedaan. Wel moet nog worden uitgewerkt wat dit binnen onder-, midden-, en bovenbouw betekent. Kernwoord is opbrengstgericht werken.
Opbrengstgericht werken kent volgende cyclus: analyseren resultaten van de leerlingen, doelen stellen, werkwijze bepalen om de doelen te realiseren en dan uitvoeren.
Binnen kennisgebied taal gaat het dan vooral om woordenschat en begrijpend lezen. Deze bepalen ook vaak het advies aan het eind van de basisschool. Woordenschat is daarbinnen belangrijkste, want dit bepaald voor een deel ook de mate van begrijpend lezen.
Kees schets hier verder op in en het blijkt dat kinderen van laaggeschoolde ouders per uur ongeveer een derde van de woorden horen vergeleken met kinderen in gezinnen met hoogopgeleide ouders. In de eerste 3 levensjaren gaat dat om een verschil van 30 miljoen woorden. Op school zet zich dit beeld vervolgens door, want woordenschatonderwijs biedt slechts gedeeltelijke oplossing (400 tot 800 woorden per jaar). Vrij lezen kan hiervoor wel een oplossing bieden: per dag 1 minuut vrij lezen per dag levert per jaar al 100.000 woorden. 20 minuten per dag levert ruim een miljoen woorden per jaar. Dit levert zo maar een uitbreiding van de woordenschat van 1000 woorden per jaar op.

Vrij lezen is overigens ook goed voor:

begrijpend lezen
schrijfstijl
spelling
kennis van grammatica

Zie ook het onderzoek van Suzanne Mol - to read or not to read.

Dit is natuurlijk ook bij uitstek het terrein van de openbare bibliotheek: stimuleren van vrij lezen. Als collectie in school zit helpt dat aanzienlijk. Ook de bibliothecaris heeft hierin een belangrijke rol. Onderzoek toont aan dat de aanwezigheid in een schoolbibliotheek een significant verschil maakt ten opzichte van bibliotheken zonder bibliothecaris.
Hoe kan de bibliotheek dit aantonen? De Monitor bibliotheek op school moet hierin voorzien. Gemeten kan worden: leengedrag, leesmotivatie, leesgedrag, leescultuur thuis, leesbevorderend gedrag van leerkrachten, uitvoering leesbevorderingsbeleid. Dit wordt uitgevoerd d.m.v. digitale vragenlijsten. Hier zijn nu 70 locaties mee aan het experimenteren.
Als je hiermee vervolgens aan de slag wil moet je als leesconsulent een keuze maken uit de gegevens. Kees laat voorbeeld leesplezier zien. Opvallend is dat meeste leesplezier aanwezig is in groep 5 en 6 en daarna neemt het af. Ook blijkt uit de monitor dat meisjes meer leesplezier ervaren dan jongens. Het zou dus nuttig zijn om hier apart beleid op te zetten. Uit de zaal wordt gesuggereerd dat jongens meer gericht zijn op non-fictie.
Monitor maakt het voor de school ook mogelijk om eigen activiteiten te vergelijken met landelijke gemiddeldes. Overigens is landelijk gaan standaard vastgesteld, dus blijft alleen bij vergelijking en als cyclus goed gelopen wordt zal dit leiden tot nieuwe, meetbare, beleidsdoelen vertaald in concrete activiteiten. Bibliotheek en school bepalen deze samen. De activiteiten bevatten acties voor leerkracht en leesconsulent die tot gewenste opbrengst moeten leiden. Na half jaar of jaar wordt gekeken of deze opbrengst ook wordt gehaald.

Onderwijsmensen in de zaal zijn deels al bezig met leesbevordering en opbrengstgericht werken. Probleem is dat er veel wordt gevraagd van onderwijs, ook op andere gebieden, dus belang van maken van keuzes en stellen van prioriteiten wordt onderschreven.
Wens richting bibliotheek wordt uitgesproken om project De Rode Draad te gaan doen. Kees vindt projecten eigenlijk maar niets. Leesbevordering moet iedere dag gebeuren, hoort structureel in werkwijze ingebed te zijn. Boekintroductie wordt heel interessant gevonden, zeker waar op aantal scholen werken is doorgeschoten naar techniek (en dat draagt niet bij aan het leesplezier).
Door gemeentes wordt met name de Monitor heel interessant gevonden, is goede mogelijkheid om ingezette beleid te kunnen toetsen en tot vervolgbeleid te kunnen komen. Beperkingen zijn er overigens ook: financiën, competenties en capaciteit bibliotheekpersoneel.

Regiobijeenkomst Limburg #debibliotheekopschool

2011-11-21T10:14:00.001+01:00

Vandaag is Limburg aan de beurt in om kennis te nemen van de Bibliotheek op School. We zitten in het Theaterhotel de Oranjerie in Roermond, een veilige keuze, want centraal en voorzien van de nodige faciliteiten, maar niet echt een locatie die associaties met het onderwerp oproept of voor extra inspiratie zorgt. Ik schat de opkomst op ongeveer 60 personen, deels medewerkers van Limburgse bibliotheken, maar ook gemeentes en scholen zijn goed vertegenwoordigd.
Er zijn al een aantal regiobijeenkomsten geweest waarvan door een aantal collega's al uitgebreid verslag is gedaan. Ik zal hier vanmorgen in deze blog ook proberen om er wat krenten uit te halen.
Dagvoorzitter Thomas van Daalen heet iedereen welkom. Programma is opgedeeld in stuk meer theorie en deel aapak in de regio.
Binnen project Bibliotheek op School gaat het om gezamenlijke aanpak Biebsearch, Biebsearch junior, Boek1Boek en Kunst van Lezen. Bibliotheek op School zorgt voor herkenbaarheid onder 1 logo en 1 noemer. Al deze programma's zijn gericht om invulling te geven aan de doorlopende leeslijn die voorschools begint met Boekstart.
Dit vereist samenwerking tussen partijen: overheid, onderwijspartners en bibliotheken. Samenwerking nodig op alle niveaus: strategisch, beleidsmatig en uitvoerend (leescoördinator school samen met leesconsulent moeten zorgen voor goed afstemming). Overigens kost de implementatie van Bibliotheek op School een redelijke doorlooptijd: dit start met een expliciete beleidskeuze binnen de bibliotheek. Anders kun je er volgens Thomas beter niet aan beginnen. Daarna met keuzes de boer op: uitleggen bij onderwijs en gemeente. Schiet dan niet meteen in de uitvoering maar zorg voor de voorbereiding (ook de mensen die voor uitvoering moeten zorgen moeten goede skills hebben) en daarna kan gestart worden met uitvoering. Ook erg belangrijk om vervolgens gezamenlijke evaluatie te doen en op basis hiervan beleid bij te stellen.
Veel ervaring is er al en vastgelegd in brochures die ook te vinden zijn op website Kunst van Lezen.

Vervolgens wordt een (volgens Thomas, door het Koninklijk Huis gesponsorde video) getoond over schoolBIEB, waarin alle partijen (scholen, bibliotheek en gemeente) enthousiast zijn over de gevolgen van dit leesbevorderingsproject. Ketenaanpak die werkt:

Overigens is gevolg van de keuzes die Den Bosch heeft gemaakt dat buiten de centrale vestiging alle andere vestigingen zijn gesloten. Heeft ook niet tot structureel extra geld voor de bibliotheek.

Zie overigens ook blogposts over eerdere regioconferenties van Jan Klerk: regioconferentie de bibliotheek op school en Kees Broekhof van Sardes, het verslag op de site van bnbibliotheek: Inspirerende conferentie de bibliotheek op school en het blog van Mark Deckers (zoek op #bibliotheekopschool voor alle postings of blader naar 2 november).

Feestje !!!??

2011-11-17T08:29:00.000+01:00

Vandaag is het 25 jaar geleden dat ik mijn eerste werkdag had in Limburg. Na door een heel bijzondere sollicitatiecommissie (een gezelschap van 3 Heren en Marten Boonstra) geschikt te zijn bevonden kon ik aan de slag als assistent systeembeheerder bij de toenmalige Provinciale Bibliotheek Centrale.
De provincie Limburg had als doel gesteld dat alle Limburgse bibliotheken op 1 bibliotheeksysteem zouden worden aangesloten en de eerste bibliotheek (volgens mij was dat Valkenburg) zou dit in gebruik gaan nemen. Het werk werd teveel voor Marten alleen en daarom was uitbreiding nodig.
Misschien kom ik later nog wel eens met wat meer terugblik, maar eigenlijk ben ik daar niet zo van. Ik weet wel zeker dat ik iedereen voor gek zou hebben verklaard die me toen gezegd zou hebben dat ik in de 21e eeuw nog steeds met plezier bij dezelfde toko zou werken. Nu is natuurlijk de toko wel wat veranderd in al die jaren, maar is vooral ook mijn werk zich steeds blijven ontwikkelen en, ook niet onbelangrijk, de branche blijft een heel plezierige om in te verkeren.

Nu ik dit schrijf komt ook de gevleugelde uitspraak van een oud-collega weer boven. Hij riep standaard "Woa is nieks" als er iets langskwam waar over werd gemopperd en ging fluitend verder met zijn werk.
Vergeef me trouwens de dialectspelling. Als een echte expat blijf ik de taal van het land van herkomst trouw. Ik versta het en daar red ik me tot nu toe redelijk mee.

Dat vraagt om een prijsvraag. De oplossing en de eventuele winnaar zal ik hier bekend maken. Reageren kan tot 25 november en Marten Boonstra (mocht hij dit lezen) is uitgesloten van de competitie. De vragen:
1. Welk systeem staat afgebeeld op de foto?
2. Wie waren de 3 Heren (en waarom)?
3. Van wie was de uitspraak "Woa is nieks"?

Aansluiting digitale bibliotheek

2011-11-16T08:29:00.000+01:00

Vooruitlopend op de bibliotheek2daagse, waar vooral de nieuwe ontwikkelingen aan bod moeten komen, organiseert bibliotheek.nl vandaag een bijeenkomst waarin de bibliotheken worden bijgepraat over de stand van zaken bij bibliotheek.nl in het algemeen en de aansluiting op de digitale bibliotheek in het bijzonder. Ik wilde proberen om al livebloggend hier wat highlights te delen, maar helaas liet de techniek me in de steek en ben ik vervolgens overgestapt op twitter.

Na het welkom door Diederik van Leeuwen begint met een verrassing: de verse manager beheer heeft binnen zijn proeftijd besloten om niet te blijven. Over de wijze waarop dat wordt opgelost volgt later meer.
Aan het programma toegevoegd: uitleg van HKA en Infor over de wijze waarop zij met de servicebus omgaan. De presentaties van Jos Huismans (HKA) en Eric Conderaerts (Infor) gaven eindelijk ook duidelijkheid in wat we van de belangrijkste systeemleveranciers hebben te verwachten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hun routes om de verbinding met de landelijke servicebus te maken redelijk gelijk lopen. Infor zet hiervoor Iguana in, dat ook nog kan worden gebruikt als CMS om de eigen website in te publiceren en HKA zal hiervoor de Wise Service Bus (WSB) voor ontwikkelen. Beide leveranciers geven aan dat zij, mits bestellingen tijdig worden gedaan, in staat zijn om de bibliotheken, die voor 1 april aangesloten moeten zijn, ook daadwerkelijk aan te sluiten.

De randvoorwaarden voor aansluiting zijn toegelicht, maar inmiddels ook naar alle bibliotheken gestuurd. Dit gaf geen grote discussies, maar er waren nog wel wat vragen, met name ook met betrekking tot de wijze waarop de privacy van de leden wordt gegarandeerd bij aanlevering van de data in het Datawarehouse. Bibliotheek.nl is dit helemaal aan het uitzoeken, maar staat op het standpunt dat de gegevens die in het Datawarehouse worden verzameld ten allen tijde van de aanleverende bibliotheek blijven. Deze geeft in voorkomende gevallen toestemming aan bewerkende partijen om hier iets mee te doen en zonder die toestemming mag en kan er niets mee gebeuren.

Geheugen op vakantie

2011-10-30T12:35:00.001+01:00

Tijdens de vakantie heb ik "Het Ondiepe" van Nicholas Carr gelezen. Dit boek stond al een tijdje op mijn lijstje, mede naar aanleiding van een recensie van Jan Klerk in het helaas overleden blad //Collectie.
Carr is wel erg negatief over de invloed van het toenemend internetgebruik op onze hersens. Dat er veranderingen optreden onder invloed van wijzigend mediagebruik (i.c. minder lezen van boeken) toont hij afdoende aan, maar gelukkig kon ik zijn boek nog zonder me te laten afleiden in een dag of 2 uitlezen. Ik moet daar wel aan toevoegen dat ik - op het ophalen van de krant op de iPad na - volledig offline was.
Net terug zag ik Joshua Foer's tekst van de Van der Leeuw-lezing. Hij heeft het ook over de veranderende werking van het geheugen, maar is daar veel minder negatief over, hij verwacht ook dat het hele internet binnen afzienbare tijd ingeplugd wordt op de hersenen als een gigantische externe harde schijf. Hij maakt wel het onderscheid tussen kennis en wijsheid.
Nu dus het geheugenpaleis maar op mijn lijstje voor een volgende vakantie geplaatst.

Limburgs Erfgoed ontsloten via Portal ontsloten

2011-10-14T10:28:00.000+02:00

Een langgekoesterde wens is dinsdag deels ingevuld met de lancering van de Limburgse Erfgoedportal. Volgens mij ben ik al met dit onderwerp bezig sinds we in 2005 of 2006 de Aquabrowser hebben aangeschaft om hierin het gezamenlijke bezit van alle Limburgse bibliotheken in te ontsluiten.

Het is anders gelopen dan toen gedacht, maar het resultaat mag er zijn. Hiermee ligt er een mooie basis om de erfgoedcollecties op een later moment via Europeana en de Open Index (die de bibliotheken aan het ontwikkelen zijn) alsnog op een voor het publiek zinvolle manier met elkaar te verbinden.

It's time for a change

2011-09-27T11:36:00.000+02:00

Met een bedrijfsplan ver over de uiterste houdbaarheidsdatum en een jonge ambitieuze directeur in een omgeving die aan alle kanten verandert, is er geen ontkomen aan: Bibliotheekhuis Limburg moet op de schop. Een nieuwe missie en visie zijn geformuleerd en zullen binnenkort op onze nieuwe website worden gepubliceerd.
De website is nu alleen uiterlijk aangepast. Vandaag starten we met een cultuurveranderingstraject waarvan de bibliotheken in Limburg als het goed is heel snel de vruchten kunnen plukken. Houd ons in de gaten!

bibliotheek.nl ready for take off?

2011-09-22T15:31:00.000+02:00

Voor de vakantie schreef ik over de WAAS en de manier waarop een aantal Limburgse bibliotheken die wilden gaan inzetten om hun bestaande websites te vervangen. De gewenste functionaliteit is op hoofdlijnen in kaart gebracht en de verwachting was dit jaar een en ander door middel van de WAAS te realiseren zou zijn.

Helaas kwam Bibliotheek.nl deze zomer tot het besef dat de verwachtingen die gewekt waren niet gerealiseerd kunnen worden. In het laatste Bibliotheekblad (nr. 11 2011) geeft Diederik van Leeuwen duidelijk aan wat de scope en tempo van Bibliotheek.nl is. Dit betekent dat we nu opnieuw moeten gaan nadenken over de wijze waarop we in Limburg tot nieuwe websites komen, want de behoefte is onverminderd groot bij de betrokken bibliotheken.
Daarom het oorspronkelijke scenario nog maar eens afgestoft: bibliotheken zorgen ervoor dat ze hun website bouwen in één van de drie CMSsen die kunnen praten met de landelijke infrastructuur: dus Bart, Joomla of Drupal. Omdat de Waas niet alles biedt, wordt hier de gewenste functionaliteit in gebouwd waarbij waar mogelijk gebruik gemaakt wordt van widgets uit de landelijke widgetstore. Zoals Diederik van Leeuwen aangeeft is dat een heel ontspannen overgang naar de WAAS, maar dat geldt toch met name voor bibliotheken die al een website in één van de aangegeven CMSsen hebben. Voor de andere bibliotheken, die dachten in de WAAS twee vliegen in één klap te slaan betekent het een juist extra inspanning ...

Handig boodschappenlijstje? Remember the Milk verkenning.

2011-09-09T14:55:00.000+02:00

Een actie is snel verzonnen, maar uitvoering of delegeren en bewaken blijft in de praktijk nog altijd behelpen (let wel ik spreek over mijn eigen praktijk, ik neem aan dat anderen dit allemaal keurig netjes georganiseerd hebben).
In een poging om wat meer grip te krijgen op allerlei actielijsten waarmee ik te maken heb (MT, werkoverleggen, individuele afspraken ben ik van plan om hiervoor Remember the Milk (RMT) te gaan gebruiken. RMT heeft software voor verschillende mobiele apparaten - handig als je buiten de deur iets afspreekt; acties kunnen worden gedeeld met anderen en het lijkt op het eerste gezicht redelijk gebruikersvriendelijk.

Nu zijn er vast nog andere/betere programma's om te realiseren wat ik wil - ik heb al gehoord dat Outlook dit ook allemaal kan, dus waarom gaan we dat niet gebruiken? Ik zie dat RMT een Outlook-sync-module kent, maar heb nog niet uitgezocht wat die kan. Mochten er suggesties zijn waarom ik zeker wel of zeker niet met RMT aan de slag moet, ik houd mij aanbevolen voor een goed praktijkverhaal, voor ik mijn collega's gek ga maken.

Ivette en Carin op de bank

2011-09-05T08:25:00.001+02:00

De week van de laaggeletterheid is weer begonnen. Ivette Sprooten van Bibliotheekhuis Limburg en Carin Klompen van Centre Ceramique geven bij TV Limburg uitleg over de omvang van het probleem (zie ook: percentages laaggeletterdheid per Limburgse gemeente) en de rol die bibliotheken spelen in de bestrijding ervan.

Casanova op Marktplaats

2011-09-01T19:30:00.001+02:00

Je mag me ouderwets noemen, dat doen mijn kinderen ook, maar ik heb deze week toch mijn eerste aankoop via Marktplaats gedaan. In tweedehandswinkels kom ik niet als het niet om een boekwinkel gaat en van boeken moet je toch even de staat checken voor je ze koopt.
Uit de serie privedomein heb ik een groot aantal titels op mijn plankje staan en omdat van de eerste 50 eigenlijk alleen nummertje 19 nog ontbrak ben ik daar iets actiever naar gaan zoeken en zo kwam ik op markplaats. Bod gedaan, wat heen en weer gemaild en uiteindelijk toch tot koop besloten.
Gisteren viel een volledig gaaf (nog niet opengesneden) exemplaartje bij mij in de brievenbus. Ik denk dat ik mijn schroom tegenover Markplaats dus maar eens opzij zet. Binnenkort heb ik een ligfiets en een skelter in de aanbieding.

Geslaagde overgang naar bicatWise

2011-08-29T21:57:00.001+02:00

Vorige week maandag durfde ik nog niet meteen te juichen, maar nu we een week verder zijn, een hoeraatje voor het overzetten van Maastricht van Bicat naar bicatWise op zijn plaats. Operatie is boven verwachting goed gelopen. Projectleider Ton kan er helemaal niet tegen als ik hem blijf complimenteren, want waar was hij geweest zonder zijn collega's, de inzet van de mensen in Maastricht en de ondersteuning van HKA? Allemaal waar, dus allemaal bij deze mijn complimenten.
Tijd om op de lauweren te gaan rusten is er niet: begin december gaan alle andere bibliotheken die gebruik maken van het bicat-systeem van Bibliotheekhuis Limburg ook over naar het nieuwe bicatWise systeem. Hiervoor moet nog heel veel werk worden verzet, maar ik heb er alle vertrouwen in dat ook die operatie goed gaat verlopen (en zo voeren we de druk alvast weer op :-) )

Hoo dut 't in 'n optoch?

2011-08-24T21:47:00.000+02:00

Jammer dat Omroep Max pas na 1 september weer begint met het uitzenden van bloemencorso's. Mijn favoriete corso is dat van Rekken, niet in de laatste plaats omdat ik daar zelf jaren als vrijwilliger bij Tied Zat heb meegedaan aan het bouwen en afwerken van de praalwagens. Het corso heeft vandaag al getrokken, maar liefhebbers kunnen morgenvroeg nog (gratis) kijken en daarna staan de wagens nog een aantal dagen opgesteld in het dorp.
Terugkijkend op de site van Tied Zat zie ik een aantal thema's waarmee we onze tijd ver vooruit waren: zoals Shelob (vrijwel niemand kende In de ban van de Ring, maar ik durf te wedden dat Peter Jackson in Rekken aan een idee is geholpen voor zijn verfilming) en "de macht van de Islam".
Daar kan toch geen carnavalsoptocht tegenop.

Nachtzuster

2011-08-23T13:55:00.000+02:00

Een vriendin kwam vorige week op bezoek terwijl ik met mijn ereadertje lekker buiten zat te lezen. Zij werkt in de zorg en draait alleen maar nachtdiensten. In plaats van het meeslepen van dikke boeken hoeft er nu alleen nog maar de reader mee. Hoewel, ze vond het jammer dat er nog vrijwel geen studieboeken worden aangeboden als ebook, want dat is een andere bezigheid om de nachten door te komen.

Ook vertelde ze al een aantal patienten aan de ereader te hebben geholpen, zoals de MS-patient die heel moe werd van het lezen van gewone boeken en volledig op luisterboeken was aangewezen. Door de ereader te gebruiken en het lettertype heel groot te zetten was deze in staat om weer zelf te lezen. Iemand anders was gewoon niet in staat om (dikke) boeken te lezen omdat ze te zwaar zijn. Ook hier biedt de ereader uitkomst.

Bij het weggaan meldde ze dat ze het lidmaatschap van de bibliotheek er nu dan ook maar aangaf, maar dat was om mij te pesten – hoop ik.

Spannende dagen

2011-08-22T13:28:00.000+02:00

Afgelopen zaterdag heeft de bibliotheek Maastricht de laatste uitleningen gedaan met het Bicat-systeem. Vervolgens zijn er allerlei procedures gestart dit ertoe moeten leiden dat aanstaande woensdag bicatWise de uitleningen (en meer) in Maastricht kan ondersteunen.
De proefconversies waren goed, maar nu alles voor het eggie moet, is het toch weer spannend. Ook moet alle randapparatuur aangepast worden om met bicatWise te werken.

Allemaal geen unieke oefeningen, want bibliotheken in onder andere Drenthe, Nijmegen, Venlo, Den Bosch en Overijssel voor al eerder over, maar voor mij wel bijzonder omdat het de eerste bibliotheek is die onder beheer van Bibliotheekhuis Limburg bicatWise gaat gebruiken. Later dit jaar zullen ook de andere bij Bibliotheekhuis aangesloten bibliotheken overgaan naar het bicatWise-systeem.
Al met al een hele klus voor de leverancier, de mensen van de afdeling bibliotheekautomatisering bij Bibliotheekhuis en de betrokken medewerkers van de bibliotheek Maastricht. Ik ga nog geen pluimen uitdelen zo lang de operatie nog loopt. Ik hou het even op duimen en succes wensen.

#Bibliofuture: bibliotheek over 10 jaar

2011-08-19T15:14:00.001+02:00

Voor mijn vakantie deed Joost Heessels een oproep om een bijdrage te leveren aan de blogkermis "bibliofuture": de bibliotheek in 2021. Hoewel de sluitingsdatum voor zijn blogkermis al verlopen is, vind ik het toch aardig om hier ook even mijn gedachten over te laten gaan.

Volgens de extinction timeline zijn bibliotheken aan het eind van deze decade verdwenen, dus dat is een heel waarschijnlijke uitkomst. Het SCP heeft dat ook al eens voorspeld, dus als scenario is dat niet onwaarschijnlijk, maar natuurlijk verder niet spannend.

Daarom een poging die doorborduurt op enkele zaken die nu aan de hand zijn:

toenemende beschikbaarheid digitale boeken (en digitaal beschikbaar betekent op dit moment dat het altijd en overal beschikbaar is zonder kosten,);
toenemende problematiek laaggeletterdheid, digibetisme etc. (hier kan de bibliotheek zich onderscheiden, vooral ook omdat er tot nu toe nog niet echt een partij is die "daarvan is").;
afnemende (subsidie-)middelen voor cultuur, bibliotheken etc. (bezuinigingen dwingen tot samenwerking binnen en buiten de branche en het aanboren andere geldstromen);
afnemende behoefte aan de traditionele bibliotheekdienstverlening.

Gezien bovenstaande denk ik dat het voor de hand ligt dat bibliotheken in de huidige vorm (gebouwen met media die door leden kunnen worden geleend) geen lang leven meer zullen hebben. Een aantal gebouwen in plaatsen met regionale centrumfunctie zullen blijven bestaan, niet zo zeer vanwege de bibliotheek, maar omdat het gebouw een rol heeft als visitekaartje voor het aanzien van de stad (architectonisch, erfgoed of domweg niet voor ander gebruik geschikt). Hierin zal misschien nog een fysieke collectie beschikbaar zijn, maar meer als aankleding dan vanuit een uitleen/raadpleegfunctie. Verder zijn in dit gebouw, afhankelijk van de lokale invulling, allerlei functies ondergebracht die met informatievoorziening hebben te maken (toeristeninformatie, ticketbemiddeling voor partners, museale functie, ontmoeting, vergaderfaciliteiten, geschiedenis van de stad/regio en dergelijke).

Verder denk ik dat in aanvulling hierop een aantal bibliotheekfuncties nog steeds worden vervuld. Vanuit efficiënt ingerichte organisaties wordt leesbevordering en bestrijding laaggeletterdheid in samenwerking met onderwijs en andere relevante partijen vormgegeven. De zelfredzaamheid van iedereen wordt door bibliotheken zoveel mogelijk gestimuleerd en vanuit die gedachte is vrije toegang tot relevante en betrouwbare informatie een kerntaak die door middel van Streaming- , Printing on Demand- en Delivery on Demand - diensten wordt ingevuld.

Meer bijdragen aan de blogkermis via deinformatiemakelaar. Ik heb niet alle bijdragen vooraf gelezen. Ga ik nu doen om te zoeken naar verschillen en overeenkomsten.

Grote overeenkomsten eisen en wensen websites Limburgse bibliotheken

2011-08-17T12:36:00.000+02:00

Voor mijn vakantie hebben we in Limburg met een aantal bibliotheken een zogenaamde MoSCoW-matrix ingevuld met betrekking tot de functionaliteiten op de website. Zie ook blog 23 juni.

Wat mij aan de ingevulde MoSCoW-matrixen opvalt is dat de overeenkomsten tussen de eisen en wensen van de bibliotheken groot zijn. De huidige site bestaat vooral uit informatie over de bibliotheek, vestigingen, producten en activiteiten. Voor de catalogus (en de gebruikersinteractie) wordt doorgelinkt naar de webinterface van het bibliotheeksysteem en dat is het wel zo’n beetje.

Dit in een huisstijljasje gieten lijkt me niet heel ingewikkeld (en dat wordt ook door steeds meer bibliotheken in het land bewezen), alles in widgets laten stoppen door bibliotheek.nl is mogelijk wat meer werk, omdat bij nadere bestudering van de functionaliteiten er misschien nog wel de nodige smaakverschillen blijken te zijn.

Ik ben heel benieuwd wat de vergelijking tussen MoSCoW en WAAS oplevert, want als mijn vermoeden klopt, dan moet het mogelijk zijn om, zodra de infrastructuur opgeleverd is, heel snel veel bibliotheken via de WAAS aan een website te helpen.

Leest interview met Kees Vernooij en wordt daar niet vrolijk van

2011-08-17T08:16:00.000+02:00

In een eerdere post schreef ik al eens over mijn verbazing ten aanzien van het hoge percentage laaggeletterden in Nederland en in Limburg in het bijzonder. In een interview in Bibliotheekblad 9 schetst Kees Vernooij een heel somber beeld over de leesvaardigheid in Nederland. Ook leest volgens hem bijna 50% van de Nederlandse kinderen nooit thuis, terwijl het internationale gemiddelde op 37% niet lezers ligt.
Dramatische cijfers, die volgens mij heel erg duidelijk maken waar de aandacht van de bibliotheek naar uit moet gaan. Kinderen die jong niet lezen, zullen dat op latere leeftijd ook niet gaan doen, dus ook voor het eigen voortbestaan van de bibliotheek is het van belang om deze groep plezier in lezen bij te brengen.

Roamler en bibliotheken?

2011-08-11T15:59:00.000+02:00

Roamler explanimation from Roamler on Vimeo.

Op de bibliotheek-ning gooide Edwin Mijnsbergen gisteren een balletje op over het mogelijk inzetten van Roamler door bibliotheken. Dit leverde gelijk een aantal aardige suggesties op en natuurlijk de nodige bedenkingen, maar ik denk dat dit een heel aardige manier is om als bibliotheek bij je (potentiele) klanten allerlei input voor je dienstverlening op te halen. Denk mee en voeg je suggesties toe op de ning.

Do the empty house

2011-08-09T23:42:00.002+02:00

Zware dag vandaag. Eerst mijn vader naar verpleeghuis gebracht, daarna hond naar pension en tenslotte mijn moeder in ziekenhuis achtergelaten.
Verwacht dat er binnenkort een huis met veel ruimte en uitzicht vrijkomt in de uiterste Achterhoek. Belangstellenden kunnen zich melden.

Mogelijke G!dsfunctie voor bibliotheken?

2011-08-08T19:31:00.002+02:00

Wie mij vandaag op twitter heeft gevolgd, heeft misschien gelezen hoe ik probeerde crisisopvang voor mijn demente vader te regelen. Mijn moeder had tot nu toe de zorg, maar gisteren liep de emmer over en waren andere maatregelen nodig. Als zoon met enig moreel besef (mijn oudste broer is op vakantie) ben ik dus maar eens aan de slag gegaan om wat te regelen.
Ik ga niet de hele route die ik vandaag heb afgelegd beschrijven, maar af en toe waande ik me in een Kafkaiaans verhaal verzeild geraakt, zeker toen ik het rondje voor de tweede maal begon af te leggen, maar gelukkig was er aan het eind van de middag een dame die opvang kon, mocht en wist te regelen.
Wat ik me afvraag is of dit symptomatisch is of dat ik vooral gewoon de pech had om aan het verkeerde eind van de cirkel te beginnen. Waarschijnlijk had het veel verschil gemaakt als de eigen huisarts van mijn ouders niet met vakantie was geweest (ik hoop dat in elk geval maar), want het vergt enige doorzettingsvermogen en assertiviteit om de noodzakelijke zorg geregeld te krijgen.
Ik ben ervan overtuigd dat dit simpeler moet kunnen en vroeg mij onderweg naar huis af of een bibliotheek mij misschien sneller/beter naar het juiste loket had kunnen wijzen. Liggen hier kansen? Zou iemand een dergelijke vraag überhaupt in een bibliotheek stellen? Gecombineerd met G!ds zie ik hier wel mogelijkheden, maar dan moet het verder gaan dan alleen het via een website aanbieden van verwijzingen denk ik.
(en nu hoop ik op reacties met een aantal best practises...)

Een nieuwe herfst, een nieuw begin

2011-08-08T07:52:00.000+02:00

Zo, dag 1 na de vakantie. Het voelt als een nieuw jaar, maar het aantal maanden waarin de plannen gerealiseerd moeten worden is wat korter. Op de rol dit najaar staat de overgang naar BicatWise voor alle bibliotheken die bij ons Bicat afnemen, te beginnen met Maastricht.
Verder moet het Bibliotheekhuis zichtbaarder worden binnen het Limburgs bibliothekennetwerk. Hiervoor zal met name ook de samenwerking met Cubiss aan moeten bijdragen. En dan de aansluiting op de landelijke digitale infrastructuur. De bibliotheken zijn er klaar voor, bibliotheek.nl heeft releases in het vooruitzicht gesteld, dus ook hier gaan stappen gemaakt worden.
Kortom het wordt een mooi najaar!

Te jong voor Google+

2011-07-20T23:43:00.000+02:00

Een week of 2 geleden kreeg ik mijn eerste uitnodiging voor Google+. Twitter zoemde al een paar dagen en bang als ik ben om niet voorop te lopen, klikte ik snel op de link in de mail. Ai, hobbeltje:

Ik ben nog niet eens aangemeld voor Google+ of ze weten daar al dat ik met mijn 50 jaar te jong ben. Er was natuurlijk een run van allerlei mensen die net als ik zo snel mogelijk aan de slag willen met Google+ en daarom worden er natuurlijk niet al te veel tegelijk toegelaten, maar alleen 65+ of zo lijkt me wel weer erg restrictief.

Toch maar eens gegoogled op deze melding. Het schijnt inderdaad vaker voor te komen dat Google je te jong vindt, maar het wijzigen van je geboortedatum is niet mogelijk. Ik kan me ook niet herinneren dat ik die ooit heb hoeven invoeren. De accountgegevens van Google maken me ook niet wijzer: in mijn profiel geen geboortedatum en ook geen mogelijkheid om deze te wijzigen.
Er stromen meer uitnodigingen binnen, maar allemaal lopen ze vast in hetzelfde scherm. Ik ben te jong. Twitter biedt geen uitkomst, op het Google-forum reageren levert geen reactie. De enige lead is mijn YouTube-account, als ik hier de leeftijd laat tonen zegt deze dat ik 16 ben. Ik ben 16 februari geboren, maar 16 is toch al even geleden. Ook hier geen mogelijkheid om de geboortedatum aan te passen en trouwens 16 is volgens de gebruiksvoorwaarden oud genoeg om met Google+ aan de slag te mogen...
Ik ga eerst maar eens met vakantie, misschien geeft dat Google voldoende tijd om ergens een mogelijkheid in te bouwen om de geboortedatum te kunnen wijzigen. Zo nee, dan laat ik Google+ aan mij voorbijgaan. Eén troost ook eerdere pogingen van Google op dit terrein (Orkut, Buzz, Wave) sneefden redelijk snel. Waarschijnlijk mis ik dus niet veel. Verder kan iedereen me gewoon blijven volgen op twitter, facebook, hyves etc.

BAAS boven WAAS

2011-06-24T22:55:00.000+02:00

Gisteren schreef ik over de Website as a Service, de dienst in ontwikkeling van Bibliotheek.nl waarmee bibliotheken straks hun website zonder eigen hard- en software kunnen realiseren, vandaag sprak ik met een collega over de vervanging van het bibliotheeksysteem. Vanwege ontevredenheid over het aanbod (lees prijs/prestatie) van de huidige in Nederland gebruikte bibliotheeksystemen (zoals Wise en Vubis Smart) is de collega zich aan het oriënteren op andere mogelijkheden.
Een van de systemen die hij bekeken heeft is Cipal dat in een aantal openbare bibliotheken in België wordt gebruikt. Hieraan ontbreken de nodige voor Nederlandse bibliotheken noodzakelijke functionaliteiten, maar heel interessant is de mogelijkheid om dit systeem volledig as a Service af te nemen (BAAS) . Dit is niet uniek, OCLC bijvoorbeeld biedt Webscale ook op deze wijze aan, maar tot nu toe heb ik geen plannen gezien van de leveranciers van bibliotheeksystemen die in Nederlandse bibliotheken worden gebruikt.

Kans voor Bibliotheek.nl als ze de infrastructuur een beetje op orde hebben?

WAAS of WAT anders?

2011-06-23T12:50:00.001+02:00

In het kader van de aansluiting op de digitale infrastructuur hebben we een vervolgbijeenkomst op de knoppensessie van april. Dennis Biesma en Bertil Voogd van Bibliotheek.nl willen vanmorgen meer duidelijkheid geven over de mogelijkheden van de WAAS om de bibliotheken te helpen een keuze te maken tussen gebruik maken van de WAAS of het (voorlopig) blijven gebruiken van een eigen CMS en dat te verbinden met de WLWI. Wie moeite heeft met de afkortingen wordt aangeraden om eerst het blog van Jan Klerk over dit onderwerp te lezen.
In grote lijn komt het neer op een keuze tussen het volledig gebruik maken van de website-omgeving die Bibliotheek.nl aanbiedt of het grotendeels zelf zorgen voor de website-omgeving en hier bibliotheek.nl-diensten in te integreren.
Om deze vraag te kunnen beantwoord en is inzicht nodig in kosten en functionaliteit. Een voordeel van de WAAS is dat in elk geval in 2012 het gebruik kostenloos is (zie nieuwsbericht bibliotheek.nl). De vraag rondom de functionaliteit is lastiger te beantwoorden. Aan de hand van de huidige functionaliteit en de wensen die er bij de bibliotheken leven wordt vanmorgen gekeken of de WAAS hier voldoende voor te bieden heeft.
Op dit moment is er weinig concrete functionaliteit echt beschikbaar bij bibliotheek.nl, Dennis Biesma geeft bij de concrete wensen zo goed mogelijk aan wanneer wat verwacht mag worden. Veel zaken komen in de loop van dit jaar beschikbaar, maar omdat hier nu aan gebouwd wordt is het nog lastig om aan te geven hoe de exacte werking zal zijn. Verder is het nodig om voor de overgangssituatie tijdelijke, maatwerkoplossingen te verzinnen. Bijvoorbeeld voor de Aquabrowser zal vanuit Bibliotheek.nl een oplossing worden aangeboden om de periode te overbruggen tot de Nationale Bibliotheekcatalogus volledig operationeel is.

Veel vragen die gesteld worden door de aanwezigen leveren extra vragen op of de reactie dat dit verder uitgezocht moet worden. Het is op basis van de huidige onzekerheden rondom functionaliteit die wordt geboden (en wanneer die wordt geboden) nu een goede keuze te kunnen maken tussen WAAS of zelf website organiseren. Daarom gaan de bibliotheken nu de functionaliteiten in een MoSCoW-matrix te scoren. Bibliotheek.nl zal vervolgens ten aanzien van de Must Have-functionaliteit aangeven of en wanneer deze gerealiseerd wordt.
Ook is het belangrijk voor ogen te houden dat de digitale infrastructuur vooral bedoeld is om bibliotheken te helpen bij hun vernieuwing. Dus als Bibliotheek.nl besluit om bepaalde widgets niet te ontwikkelen staat het bibliotheken vrij om deze zelf te (laten) ontwikkelen en deze via de widget store aan te bieden.

Gastlenen vanaf 1 juni voorzichtig van start in Limburg

2011-05-23T21:31:00.000+02:00

De afgelopen weken is Mark Deckers in zijn blog een lans aan het breken voor landelijk mogelijk maken van gastlenen. Zijn streven is om dat op 1 januari 2013 gerealiseerd te hebben. Ik ondersteun zijn streven om het klanten van bibliotheken makkelijker te maken: wat is nu handiger als met je lenerspas bij elke bibliotheek te kunnen lenen en het geleende materiaal vervolgens ook weer te kunnen inleveren waar het jou het beste uitkomt. Nu moet je, als je ergens in een andere bibliotheek iets wil lenen omdat je er toevallig binnenloopt of omdat je op internet gezien hebt, via bijvoorbeeld aanvragen een procedure doorlopen dat leidt tot wachten (en bij de meeste bibliotheken extra kosten met zich meebrengt), terwijl het ook anders kan.
In Brabant en Gelderland bieden de meeste bibliotheken hun klanten al een tijdje de mogelijkheid om in elkaars vestigingen te lenen én terug te brengen. Volkomen logisch en tot grote tevredenheid van de klanten. Wil je weten wie meedoen en hoe het werkt, kijk dan op de bijbehoreden website www.gastlenen.nl.
Vanaf 1 juni zal ook Limburg hierop worden ingekleurd. Niet omdat de hele provincie dan al deelneemt, maar omdat dan Bibliocenter in elk geval zal starten. Ook in Parkstad is men bijna gereed om aan te sluiten en de verwachting is dat later dit jaar nog meer bibliotheken volgen.

Er zijn ook bibliotheken met bedenkingen: het zou bezuinigende gemeenten argumenten in handen geven om vestigingen (of zelfs de hele voorziening in een gemeente) te sluiten, want met deze voorziening kan iedereen toch bij de buurgemeente terecht. Omdat gastlenen volgens het wederkerigheids-principe werkt is dat niet mogelijk: leden kunnen alleen gebruik maken van gastlenen als hun "thuisbibliotheek" ook deelneemt. Ik kan me wel voorstellen dat calculerende burgers bepaalde materialen liever bij de buurman gaan halen als dit minder leengeld zou kosten, maar ik heb niet de indruk dat de verschillen in tarieven dusdanig zijn dat je daarvoor 10-tallen kilometers gaat rijden. Overigens is dat een discussie die denk ik binnenkort ook niet langer te vermijden is: de grote diversiteit in tarieven voor dezelfde dienst.

Tenslotte nog de vraag die ook regelmatig gesteld wordt in dit verband: hoe verhoudt gastlenen zich tot de digitale infrastructuur. Ik ben onvoldoende ingevoerd in de werking van Gastlenen om dit precies te kunnen duiden. De beperking is dat het alleen mogelijk is voor bibliotheken die gebruik maken van Bicat, BicatWise of Vubis. Beide leveranciers hebben een centrale server ingericht die praten met de lokale bibliotheeksystemen en indien nodig met elkaar. Dit gesprek zal gaan over: geldigheid van het abonnement en het registreren van de transacties. Zodra de landelijke infrastructuur staat kunnen deze functies, verwacht ik, over worden genomen door de centrale functies van bibliotheek.nl (verwijsindex, clearing house, betaalfunctie) en kunnen ook Concerto, Clientrix en Sisis-bibliotheken deelnemen. Zo lang dat niet geregeld is kunnen we in elk geval een groot deel van de klanten alvast laten wennen aan de voordelen van gedeelde infrastructuur.
Verder is het nodig om logistiek (terugbezorgen van elders ingeleverde materialen) iets te organiseren om het vervoer tussen de deelnemende provincies te regelen.

Ebooks eregallerij

2011-04-28T16:06:00.000+02:00

Het zal de bibliotheekmedewerkers die een beetje actief zijn op twitter niet ontgaan zijn dat bibliotheek.nl vandaag de eBooks eregallerij de lucht in heeft geschopt. Ik heb alle begrip voor het feestje en de blijdschap bij de lancering want het ziet er allemaal gelikt uit (de App net gedownload en ook op de iPad oogt het fraai en herkenbaar) en de behoefte aan concrete resultaten is na jaren van beloftes en kweken van verwachtingen natuurlijk erg groot.
Dan hoort er nu natuurlijk een maar te komen en zure en cynische opmerkingen. Ga ik even niet doen. Ook ik ben blij met een toonbaar resultaat en hoop dat nu in dit tempo (nog geen 3 weken geleden hadden we de digitale etalages - en dat is toch een mooie interval) nieuwe functionaliteiten mogen blijven verwachten.

Knoppensessie WLWI door bibliotheek.nl

2011-04-19T20:35:00.001+02:00

In het kader van de aansluiting op de digitale infrastructuur verzorgde bibliotheek.nl vanmiddag in Limburg een zogenaamde knoppensessie. In tegenstelling tot de verwachtingen die de naam knoppensessie opriep was het helaas nog niet mogelijk om zelf achter de knoppen te gaan zitten, wel was het de bedoeling om inzicht te geven in de actuele stand van zaken bij bibliotheek.nl en de planning met betrekking tot de implementatie van de white label website infrastructuur, (WLWI)
Het onderstaande architectuurplaatje wordt bij de uitleg als vertrekpunt genomen. Ook belangrijke uitgangspunten bij de bouw van de WLWI worden genoemd: widgetizen website; herbruikbare componenten die op verschillende CMSsen en binnen sociale netwerken moeten kunnen werken ontwikkelen; drempels vrij, mogelijkheden bieden aan bibliotheken en klanten om informatie te delen.

Het plaatje is even niet duidelijker maar van onder naar boven worden 3 lagen onderscheiden:
onderin de datalaag met componenten DCR (contentverzamelbak met o.a. Gids) en de servicebus die met allerlei andere zaken (zoals de bibliotheeksystemen) verbind.
In het midden de componentenlaag met het widgetplatform waarin de herbruikbare componenten (die meestal widgets worden genoemd) worden geplaatst. Deze geven samen met de data een resultaat dat voor het publiek zichtbaar wordt gemaakt door middel van de presentatielaag. De componenten worden voor de bibliotheken zichtbaar gemaakt in de widget shop/store. Hiervan wordt het gebruik bijgehouden en hier kan ook verrekening plaatsvinden tussen de afnemer en de maker van een component.
Bovenaan tenslotte de presentatielaag: een cms dat gebruik maakt van de componenten (widgets), die door het invullen van de parameter (geografisch, trefwoord, andere selecties) in de betreffende presentatie (website, dossier, ...) relevant zijn. In dit CMS bevindt zich de template (het kader) waarbinnen de componenten geplaatst worden.
Als dit geheel als service wordt afgenomen bij bibliotheek.nl, dan is de template volledig in landelijke huisstijl geregeld. Wil de bibliotheek gebruik blijven maken van een eigen CMS dan zal dit de mogelijkheid bieden om eigen functionaliteit maar vooral ook de eigen huisstijl te voeren. Wel is het voor deze bibliotheken mogelijk om de content uit de DCR te gebruiken.

Twee voorbeelden worden genoemd die in de WLWI zijn gebouwd:
de vorige week opgeleverde digitale etalages en de voor eind volgende week aangekondigde eregallerij e-books (link werkt nog niet preview mogelijk op www.bibliotheek.nl/eregallerij)
Vanaf september is ook aansluiting voorzien van lokale bibliotheken met lokaal zoeken en mijnfunctionaliteit. De complete menukaart is in ontwikkeling.

Benoemde problemen in de sessie:
Probleem huisstijl binnen WAAS vooralsnog niet opgelost voor hybride (multidisciplinaire) organisaties. De template voor de website vanuit de WAAS is inlandelijke huisstijl. Widgets in store zijn ook op die manier geskind en moeten dan door bibliotheken zelf worden aangepast. Wel bedoeling om hier in toekomst een oplossing voor te realiseren, maar die is nog niet in beeld. Tot die tijd gaat het om verzinnen hoe je datafeed in eigen website gaat integreren.

Een 2e praktische probleem dat langskomt is formulieren-module. Het hangt heel erg af van de wensen hoe dit moet worden opgelost. Dit zou in een GAPanalyse naar voren moeten komen. Afgesproken wordt deze zo snel mogelijk vorm te gaan geven. Mogelijk kan dit aan de hand van een template die door de bibliotheken kan worden ingevuld en ook wordt gedacht aan het opstellen van een menukaart waarin de mogelijkheden en de zaken die door bibliotheek.nl in ontwikkeling zijn genomen op gebied van widgets worden getoond.
Afhankelijk van de gaten die vallen tussen de wensen van de bibliotheek enerzijds en de menukaart anderzijds kan bibliotheek.nl of de betreffende bibliotheek besluiten om bepaalde functionaliteit te ontwikkelen of om voor andere oplossingen (zoals voorlopig blijven voeren van eigen CMS) te kiezen.

Getoonde werkende voorbeelden
Aanwinstenwidget
Selecteren in de widgetstore en dan aanpassen met eigen gegevens. Lijstjes moeten nu nog handmatig worden voorgesteld, maar moeten straks automatisch vanuit NBC worden gegenereerd.
Voor plaatsen widget is nodig om in te loggen met verstrekt account (ook om te kunnen weten hoe vaak en voor wie de eigen aangepaste widgets zijn. Na doen eigen aanpassingen kan deze vervolgens in het publicatiecms worden getoond door simpel te selecteren en in cms te plaatsen op plek waar je wil dat hij wordt getoond.

Beeldbank
Wordt nu aan gebouwd en kan al worden gevuld. Met name handig is het automatisch sizen van de afbeeldingen voor de verschillende presentaties (thumbnail, detailbericht, mobiele toepassing e.d.). In de metadata worden ook de zaken rondom rechten en gebruik door anderen vastgelegd. Er is ook al een bijbehorende fotoalbumwidget.

Eerste conclusie
Het is goed om te zien dat er voortgang getoond kan worden en dat langzamerhand steeds meer zaken ook voor de bibliotheken helder worden. Veel zaken laten echter ook (te) lang op zich wachten. De GAPanalyse wordt al lang aangekondigd, maar de hulpmiddelen hiervoor worden tot nu toe niet geleverd. Ook is er nog geen duidelijke planning gecommuniceerd en wat het gaat kosten is helemaal niet aan de orde geweest.
Ook vind ik dat bibliotheek.nl te veel aan het verkopen is terwijl mogelijk grotere voortgang is te boeken door samen op te trekken met de bibliotheken die aan de slag willen en graag een aantal problemen zouden willen oplossen door aan te sluiten op de landelijke infrastructuur.

excuus vooraf: de tijd ontbreekt me om het bovenstaande verhaal nog even kritisch ook het verhaal van Jan Klerk over de knoppensessie heb ik nog niet gelezen. Ben benieuwd naar overeenkomsten/verschillen. Kom hier misschien later nog op terug.

Zo maar een zaterdagochtend

2011-04-16T22:06:00.000+02:00

Vanmorgen in Helmond op de markt hoorde ik de volgende conversatie tussen een marktkoopman en een voorbijganger op leeftijd. Nou ja, of het een echte conversatie was weet ik eigenlijk niet, ik kon alleen de voorbijganger verstaan en werd al snel weer aan de mouw getrokken, maar vond het leuk genoeg om even vast te leggen.

" ... zo'n telefoon, met twitter erop.
Weet je wat dat is? Twitter?"
...
"Twitter dat is dat ze altijd weten waar je bent en wat je aan het doen bent. Dat noemen ze sociale media"
...
"Sociaal noemen ze dat. Alles van je weten. Dat is toch niet normaal meer! Asociaal ..."

Ben bang dat deze meneer het minstens zo asociaal vindt dat zijn woorden nu hier zijn vastgelegd - en gelijk heeft hij.

Digitale etalages

2011-04-12T10:50:00.001+02:00

Vandaag wordt op het congres van de plusbibliotheken de website digitale etalages officieel ten doop gehouden. In mijn beleving is dit, na de ideale webpresence van de Bibliotheek Deventer, het tweede voor het publiek zichtbare resultaat van de digitale bibliotheek. Nog niet alles aan de achterzijde zal volledig op basis van de digitale infrastructuur werken, maar onderdelen uit de WLWI worden gebruikt voor de redactieomgeving en het publiceren van de website. Verder wordt voor de titelinformatie een verbinding met de GGC (NBC) gemaakt.

De website ziet er fraai uit en ik gun de etalages veel tevreden bezoekers.

Kathy Dempsey #db2011

2011-04-01T21:59:00.001+02:00

Kathy Dempsey begint met het beloven van een leeslijst die later op de essentials-website zal worden geplaatst. We hoeven dus niet op te letten :-)

Heb dit wel gedaan omdat ik veel verwacht van haar verhaal, dat jammer genoeg wel een heel lange inleiding kent en heel veel lijkt op hetgeen ze 2 jaar geleden tijdens UgameUlearn ook al eens vertelde. Jammer, had liever meer over "true marketing"gehoord.. Het was nu vooral Kathy Dempey-marketing, waar gastheer Erik Boekesteijn vrolijk aan meedeed. Aangenaam, maar ik had hier meer van verwacht. (toevoeging 1 april)

Voor de komst van internet was leven voor bibliothecaris een stuk eenvoudiger. Waren voor grote groepen mensen nodig om weg in informatieaanbod te vinden. Nu kan iedereen publiceren en heeft iedereen toegang tot informatie. Kathy verwijst naar het "beyond books"-symposium van volgende week dat zoekt naar verbinding bibliotheek en journalisme.

Volgens Kathy is het een vreemde gedachtenkronkel dat alles wat online is, gratis is. Auteurs, servers, etc. hoeven niet betaald te worden. Hierdoor proberen met name grafici ook steeds meer te voorkomen dat hun werk online wordt gezet.
Strategieën veranderen: minder initieel drukken en deze alleen naar voorhoede (recensenten e.d) sturen om te zien hoe het valt. Pas bijdrukken indien behoefte er is en verder als eBook in de markt zetten.
Antwoord voor bibliotheken, uitgevers en anderen kan worden gevonden met "true marketing". Helaas te weinig tijd om daar dieper op in te gaan. Check site, lees boek.

Kathy Dempsey gaat tenslotte uitgebreid in op de discussie over de plannen van uitgeverij Harper Collins om het aantal uitleningen van een eBook te maximeren op 26 (zie ook linkedin voor een discussie die hierover in Nederland ook werd gevoerd) Daarna moet het eBook opnieuw worden gekocht. Ze zet 2 gezichtspunten naast elkaar: eenmaal volstrekte verwerping van de gedachte uitmondend in een ebook user bill of rights en eenmaal de suggestie om in overleg met Harper Collins te gaan en het initiatief positief te benaderen vanuit de gedachte dat deze uitgever in elk geval iets probeert te regelen voor uitlenen ebooks.

Livebloggen met de iPad vanaf #db2011

2011-04-01T21:24:00.001+02:00

Gisteren tijdens DBupdate live verslag gedaan van een aantal presentaties vanaf de iPad. Is me op zich goed bevallen omdat dit toch wat minder kilo is dan de laptop. Ook het niet hoeven opladen tussendoor (al die conferentiezalen hebben schrijnend gebrek aan stopcontacten) is een heel groot pluspunt. Heel vervelend is die verrekte spellingscontrole die de hele tijd goed gespelde, Nederlandse, woorden vervangt door de meest vreemde, niet van toepassing zijnde woorden. Blijkt ineens dat er een heel andere tekst staat dan je hebt bedoeld te tikken. Vervolgens navigeert het dan toch een stuk minder dan een mousepad (of ben ik gewoon onhandig?). Hetzelfde geldt voor het snel opleuken van de tekst, even snel een afbeelding plakken of een linkje invoegen vind ik toch niet zo handig.
Gelukkig ontving ik een aantal positieve reacties, dus in het kader van inhoud is belangrijker dan vorm is het zeker voor herhaling vatbaar. Ik weet ook zeker dat het achteraf schrijven van een blog over DBupdate wegens gebrek aan tijd niet was gelukt. Zal nu met terugwerkende kracht de posts van gisteren nog maar even opleuken en heb er nog 1 af te werken. Verder verwijs ik graag naar het blog van Jan Klerk die Frans Rikhof langer wist bij te houden dan ik en het ook nog wist op te brengen om Gert Goris slides over te tikken tot een verhaal.
Op de site van Essentials is buiten een verslag van de Digitale Bibliotheek Award (nog) niets te vinden aan links, slideshows etc. ondanks de belofte van Kathy Dempsey dat ze voor een leeslijst zou zorgen.
Inmiddels zijn de presentaties gepubliceerd. Zie hier

Francine Houben over nieuwbouw bibliotheek Birmingham #db2011

2011-03-31T16:39:00.001+02:00

Focus van Francine Houben is dat gebouw alle zintuigen moet beroeren. Ook hier gaat het om verbinden context en content. In Birmingham heeft ze nieuwe bibliotheek ontworpen. Open stad, tweede stad van UK met rijke geschiedenis en dat is ook te zien in de collectie. Bibliotheek heeft ook rol van stadsarchief.
Komen nu 5000 bezoekers per dag, als nieuwbouw klaar is worden er 10.000 verwacht.

Bibliotheek ligt in looproute. Mensen worden op route al verleid om bibliotheek in te gaan. Bibliotheek manifesteert zich in openbare ruimte. Als mensen binnen zijn worden ze onder andere via roltrappen verder door gebouw geleid. Context bieden voor bijvoorbeeld activiteiten op dakterras, maar ook binnen stad zelf.

Indrukwekkende impressies.

Mireille Boetje over de Boekensalon #db2011

2011-03-31T16:10:00.001+02:00

De meeste nbdbiblion diensten zijn B2B. De Boekensalon is gericht op eindgebruiker, want de NBD ziet veranderingen in de keten en daarmee mogelijkheden om met de Boekensalon nieuw publiek naar bibliotheken te halen en leeskringen te ondersteunen.
Met name dit laatste was er nog niet. Voorbeelden als Watleesjij.nu en librarything missen volgens Boetje met name de onafhankelijke Nederlandstalige content.
Naast recensies zit er ook een redactie op met als doel nieuws te brengen rondom lezen en literatuur in de hoop daardoorvaantrekkelijker te worden. Komt binnenkort ook ruimte voor (beginnende) auteurs om de verbinding met lezers en uitgevers te maken. Leer verder dat ik vooralsnog niet bij de doelgroep hoor, want geen vrouw van tussen de 25 en 55.
Koppeling met bibliotheken met lokale collecties is gewenst, maar moeten 1 op 1 met bibliotheken die dat willen worden geregeld. Hier wordt wel aan gewerkt.
Zou het niet simpeler zijn om dat via de landelijke digitale infrastructuur te regelen?
Ook andere vragen hebben betrekking op samenwerking bijvoorbeeld met boekenliefde.nl en boeklezers.nl waar functionaliteit te vinden is die Boekensalon nog niet heeft. NBD geeft aan open te staan.

Taeke Kuyvenhoven #db2011

2011-03-31T15:04:00.001+02:00

Taeke Kuyvenhoven is o.a. oud-uitgever van nu.nl. In zijn wereld is jatten heel gewoon, dus de braafheid vandaag valt hem op, net als de tunnelvisie/gebrek aan open mind. Bibliotheek wordt door Taeke alleen bezocht vanwege kinderen. Start met mooi filmpje over onvermijdelijkheid social media, dat helaas hapert halverwege (link anyone??)
Overigens is social media geen doel op zich, maar een middel. Verstandig om dit tegen hype cycle aan te houden. Zo is het ook goed om te weten dat er niet meer dan 1% van de nederlandse bevolking twittert (dit wordt later gecorrigeerd, cijfer van vorig jaar.) Don't believe the hype, maar gebruik het in je eigen voordeel.

Bij ontwikkelingen hangt veel af van toeval. Zekerheid is dat er een nieuwe beurscrash komt en zeker is dat er nieuwe disruptive technologie komt.
Uitgevers hebben lineaire ontwikkeling, brengen tijdschriften rechtstreeks over naar iPad. Hebben veel last van tunnelvisie, weinig open benadering. Komt ook overeen met verhalen vandaag. Advies kies voor open benadering! Kijk goed naar wat de klant wil, wat de context van de klant is en welke content daarbij hoort. Goede manier om hiernaar te kijken is het Business Model Canvas.

Er is nog altijd heel veel toekomst voor geprinte media. Gratis weggeven is goed businessmodel. Taeke doet dit door gratis blad publishr.nl door blad weg te geven komt hij in contact met klanten die hem vervolgens beoordelen als iemand met kennis van zaken en hem vervolgens inhuren.

Nog een bevinding: geen enkele bibliotheek gebruikt addwords.
Verdiep je in de klant, pas je als bibliotheek hierop aan. Gaat dus niet om aantallen volgers n vrienden, maar erom dat deze gebruik gaan maken van je diensten.

Aat Vos #db2011

2011-03-31T11:54:00.001+02:00

2e spreker Aat Vos van Aequo, architect van o.a. Bibliotheek Lelystad maar ook bezig met verbetering Idea stores.
Zijn stelling is dat branding belangrijker is dan het gebouw. Bij een bibliotheek gaat het om 3 dingen: verzameling boeken, gebouw en organisatie. Is aan verandering onderhevig.

Lange tijd is het bibliotheekgebouw ingericht als kathedraal voor het boek. Bibliotheken werden vooral gebouwd om indruk te maken is stelling van Aat.
Rondom de interieurs is wel het nodige gewijzigd de laatste jaren, van magazijnopstelling tot verblijfsbibliotheek en retail. Bibliotheken reageren overigens vooral reactief.
Omgeving is extreem dynamisch terwijl bibliotheken nu geconfronteerd worden met bezuinigingen. Biblioheken raken in de knel en zoeken nu vooral naar imagoverbetering. Huisstijl is hierin goede ontwikkeling, maar voorkomt verschraling niet. Bibliotheken moeten zorgen intrinsiek noodzakelijk te zijn.
Daarnaast moeten bibliotheken zorgen voor goede corporate branding. Dit heeft gevolgen voor alle vormen van communicatie zowel intern als extern. Gebouw is van dit laatste slechts een onderdeel.

Veranderen is oké. Accepteer de verandering en zie de nieuwe kansen. Grootste groei zit in nieuwe interfaces, maar innoveer continu.

DBupdate 2011 #db2011

2011-03-31T10:39:00.000+02:00

De klad zit een beetje in de bijeenkomsten rondom het thema digitale bibliotheek. UgameUlearn lijkt ter ziele en DBupdate 2011 is volgens mij ook niet uitverkocht. Verder valt op dat het aantal bezoekers uit de openbare bibliotheeksector minimaal is, ondanks dat 2 van de 3 genomineerden voor digitale bibliotheek van het jaar openbare bibliotheken zijn (namelijk Deventer en Enschede).
In dit blog zal ik vandaag proberen op gezette tijden een aantal highlights te noteren.

Eerste spreekster Maria Heijne, directeur TU Delft.
Bezig met transformatie naaar bibliotheek van de toekomst. Transformatie naar digitale bibliotheek gaat in universitaire wereld nog veel sneller dan elders. Alle tijdschriften bijvoorbeeld digitaal. Hierdoor nieuwe zoektechnologieen nodig en ook introductie gebruik sociale media. Nu ingericht als Library Learning Centrum waar ontmoeting naast lenen en studeren plaatsvindt. Willen hier ook andere doelgroepen accomoderen zoals afgestudeerden, medewerkers, maar ook gepensioneerde hobbyisten.
Proberen dit te realiseren door flexibiliteit, aantrekkingskracht uit te oefenen op doelgroep en zeer toegankelijk te zijn. Hiervoor is met name ook het ontbreken van regels een belangrijke randvoorwaarde.

Europeana promotie team doet Limburg

2011-03-30T13:25:00.000+02:00

Het sectorinstituut Erfgoed Nederland (zeg maar het SIOB voor het erfgoed) organiseert deze weken een aantal bijeenkomsten waarin ze het veld op de hoogte wil brengen van de mogelijkheden die Europeana biedt om digitale collecties te ontsluiten. Vorige week was een bijeenkomst speciaal voor bibliotheken bij de KB in Den Haag, maar ik laat me vandaag voorlichten bij de regionale bijeenkomst in het Limburgs Museum.
Doel van de bijeenkomst is tweeledig: bekendheid in algemeen enerzijds en bevorderen deelname erfgoedinstellingen anderzijds. Doel van Europeana is om de betrouwbare bron voor cultureel erfgoed te worden. Want de inhoud deugt, het komt immers van de instellingen die collectie beheren.

Wat is er al?
15.5 miljoen objecten ingevoerd - begonnen met heel veel Franse objecten, maar nu ook steeds meer anderen. 1,2 miljoen Nederlandse objecten. 1500 deelnemende organisaties. Op dit moment weinig groei vanuit Nederland en dat is wel doel van Nederland, dat prominent aanwezig wil zijn in Europeana. Vanwege vliegende start met digitale bibliotheken nu heel veel bibliotheekobjecten.

Er wordt voortgebouwd op infrastructuur Nederland Erfgoed Digitaal en door middel van regionale of domein aggregatoren worden data via de nationale aggregator naar Europeana gebracht. Dergelijke aggregatoren moeten wel door Europeana geaggregeerd worden.
Voor de bibliotheken treedt de koninklijke bibliotheek op als aggregator.
Meedoen? Eerst voldoen aan de BASIS. Dan via aantal stappen aansluiting mogelijk waarbij een object dat aangeleverd wordt de volgende 3 onderdelen moet bevatten: thumbnail afbeelding, 15 velden metadata, link naar de eigen catalogus/website.
Met deze beperkte veldenset is het niet mogelijk om semantische relaties te leggen, daarom wordt het datamodel uitgebreid naar het Europeana Datamodel (EDM). Dit datamodel wil bibliotheek.nl ook gaan toepassen voor de Open Index. Hierdoor kunnen de bibliotheekcollecties straks ook via Europeana worden ontsloten (en komen er weer allerlei andere leuke nieuwe combinatiemogelijkheden beschikbaar met andere Europeana objecten die via API en widgets naar de eigen websites zijn te halen.

Meer informatie onder ander via digtalecollectie.nl waar ook een interessante link naar de collectiewijzer staat.

Lente bij bibliotheek.nl, de eerste bloempjes in de knop.

2011-03-19T19:51:00.001+01:00

Vrijdagmiddag werden enkele documenten op de site van bibliotheek.nl geplaatst die de verwachting wekken dat binnenkort de eerste bloemen op akker van de digitale infrastructuur gaan bloeien. (Vergeef me de beeldspraak, maar ik heb de hele middag in mijn moestuintje lopen spelen).

In het het plan van aanpak staat aangegeven dat op 29 april een eerste release is voorzien met daarin onder andere een "eregalerij ebooks", een aantal widgets in de widgetstore en de 1.0 versie van de NBC.

Zo concreet zijn niet eerder data afgegeven.

Het implementatiedraaiboek is wat dat betreft minder concreet. Er worden nog geen data afgegeven, terwijl volgens de subsidievoorwaarden de PSO's voor 1 juli zouden moeten zijn aangesloten op WLWI, NBC en DWH. Het draaiboek geeft inzicht in hetgeen bibliotheek.nl verstaat onder de implementatie en wat de volgorde daarbij is. De eerstvolgende stap in het draaiboek is dat nu per PSO en bibliotheek een specifiek implementatieplan wordt opgesteld.
Ik denk dat de termijnen die in de subsidievoorwaarden genoemd zijn, alleen nog gehaald kunnen worden als bibliotheek.nl en PSO's daarin samenwerken en heel snel tenminste provinciale implementatiedraaiboeken opstellen én uitvoeren.

Tom Poes is 70

2011-03-17T11:08:00.000+01:00

Gisteren is één van mijn grote helden, Tom Poes, 70 jaar geworden. Misschien geen leeftijd waarop allerlei herdenkingen worden georganiseerd - waarschijnlijk wacht dat op sterf- of geboortejubilea van de geestelijk vader Marten Toonder, maar daar moest ik me even niets van aantrekken.
Wist eigenlijk niets van de geboorte van Tom Poes tot ik gisteren naar aanleiding van een vraag ging kijken of Ollie B. Bommel niet ouder was. Dit blijkt dus niet het geval en ondanks de (steeds) jongere uitstraling van Tom Poes (zie op de afbeelding het verschil tussen de oer-tom en de latere versie), huist er natuurlijk een zeer wijze geest in. Terwijl ik dit schrijf bedenk ik me dat Tom Poes in Japan nu heel erg goed werk zou kunnen doen ....

Pilot Distributie

2011-03-09T14:14:00.000+01:00

Ik weet eigenlijk niet of iedereen in bibliotheekland heeft meegekregen dat er een proef is gestart rondom het vervoer van en naar de bibliotheken van media van buiten de provincie (CD-R en IBL). De inschatting van Bibliotheekhuis was dat het aantal banden dat per dag (nacht) wordt aangevoerd relatief beperkt zou zijn. Tot mijn verbazing was vanmorgen de kist die elke nacht wordt gevuld (en natuurlijk ook geleegd) vanmorgen helemaal vol. Het kan natuurlijk een gevolg zijn van de sluiting de afgelopen 2 dagen in verband met de carnaval, maar dan nog was het meer dan gedacht. Misschien zijn er bibliotheken die de staffel toch gaan halen ...

Ben eigenlijk ook wel benieuwd of bibliotheken die de kosten nu volledig doorberekenen aan hun klanten gedurende de proef ook de korting doorgeven.

Meer informatie hierover op de website die speciaal voor deze pilot is ingericht.

Afsluiting 23 dingen

2011-02-23T20:54:00.001+01:00

Oplettende lezertjes zal het niet ontgaan zijn dat afgelopen najaar ook Bibliotheekhuismedewerkers moesten geloven aan 23 dingen. De meesten begonnen erg enthousiast, maar na de vakantie bleek dat de 2e helft van het jaar eigenlijk maar 3 maanden lang was en dacht ik dat het merendeel was afgehaakt.

Wie schetst dan ook mijn verbazing toen ik vorige week één dag na mijn verjaren mijn hele werkplek onder de (23) dingen vond. Blijkbaar hebben mijn collega's er toch meer van opgestoken dan ik dacht en dat stemt mij vrolijk. Op de foto's o.a. te zien de "dropbox" "google doc/g" "flickr" een met bloempotten gevulde i-pod, G-meel, Google maps en ietwat verscholen een del.icio.us-appeltaart.

Benieuwd of dit nog eervolle vermeldingen gaat opleveren morgen als Rob Coers de certificaten komt uitdelen.

Laaggeletterdheid in Limburg

2011-02-03T15:47:00.001+01:00

Ik voel me geroepen om toch nog even terug te komen op een tweet die @francienvb dinsdag de wereld in stuurde over laaggeletterdheid in Limburg. Aan de tweet was de afbeelding toegevoegd die ik hierbij heb overgenomen en waaruit een gemiddelde van 14% laaggeletterden in Limburg is af te leiden.
Dat vind ik best veel en volgens Francien is dit ook boven het landelijk gemiddelde. Zonder dit nu te willen verklaren, ligt mijn volgende vraag voor de hand. Namelijk, wat kunnen we hier aan doen?
Hier zijn gelukkig al de nodige mensen binnen de bibliotheken mee bezig en inmiddels is door de provincie Limburg ook een subsidie beschikbaar gesteld om een project te gaan uitvoeren dat er hopelijk toe leidt dat bij een volgende meting het gemiddelde wat aangenamer toont.

Bibliotheekfilmpjes

2011-01-05T13:44:00.002+01:00

De afgelopen tijd zijn er een aantal filmpjes gemaakt die mogelijk handig zijn in presentaties of overleggen om te illustreren waar de bibliotheken mee bezig zijn. Plaatjes werken toch vaak beter dan praatjes. Ik vind trouwens wel onduidelijk voor wie de filmpjes nu precies bedoeld zijn. Soms lijkt het gericht op collega's en soms op een groter publiek. Zou van mij wat gerichter mogen.
Check het kanaal van bibliotheek.nl of onderstaand filmpje van Bibliotheek Nederland en doe er je voordeel mee.

Lezen in 2010

2011-01-02T22:20:00.000+01:00

In mei schreef ik al eens over mijn leeservaringen op vakantie met de ereader (sony touch). Nu ik de balans opmaak over 2010 blijk ik heel erg veel digitaal te hebben gelezen afgelopen jaar. Een aantal van deze titels zou ik zeker niet hebben gelezen als ik ze niet toevallig was tegengekomen - zo was voor mij Ammaniti een ontdekking die ik anders niet had gedaan. Ik denk trouwens ook dat ik meer gelezen heb doordat ik veel titels digitaal beschikbaar heb.
Aan het eind van het jaar mocht ik ook wat experimenteren met de iPad. Dit leest op zich ook fantastisch, maar die vind ik in bed weer niet aangenaam. Denk wel dat de tablets als ze iets draagbaarder worden de toekomst voor het ereaden gaan worden: kleur, hyperlinks en filmpjes geeft weer nieuwe leeservaringen. Wat nog altijd wel ontbreekt zijn (veel) recente titels en informatieve boeken. Deze laatste zijn ook in nieuwsgroepen nog bijna niet te vinden, dus voorlopig blijf ik ook nog papieren boeken lezen en ik vind ook een gevulde boekenkast nog altijd iets hebben.

Digitale content

2010-12-23T12:23:00.000+01:00

In september schreef ik al eens over mijn teleurstelling over het stoppen van het aanbieden van de Volkskrant voor thuisgebruik. Sinds maandag staat op de site van bibliotheek.nl het aanbod dat de inkoopcommissie voor volgend jaar bijeen heeft gesprokkeld. Thuisgebruik is in de onderhandelingen om een aantal redenen helemaal gesneuveld. Om interessante (?) content te mogen inzien zal altijd de gang naar de bibliotheek nodig zijn. Ook is doorlevering van een aantal databanken naar het onderwijs geen onderdeel meer van het pakket.

Het goede nieuws? Het pakket wordt iets goedkoper voor de bibliotheken en het aanbod van regionale kranten lijkt eindelijk ook te worden uitgebreid tot Limburger en Limburgs dagblad (hoewel hier nog in kleine lettertjes wordt vermeld dat toestemming van de uitgever nodig is :-( ). Ook een besparing voor (in elk geval de Limburgse) bibliotheken wordt gerealiseerd doordat de afkoop van Muziekweb.

Ik vraag me meer en meer af of ruim 3 miljoen aan middelen niet op een zinvollere manier ten dienste van de bibliotheken kunnen worden ingezet.

Afronding 23 dingen in Limburg

2010-12-23T11:56:00.000+01:00

Afgelopen jaar hebben de meest Limburgse bibliotheken deelgenomen aan het 23 dingen programma nadat in 2008 Biblionova het goede voorbeeld had gegeven. De exacte aantallen deelnemers ken ik niet, wel weet ik dat de eerste groepen de afsluiting hebben gehad en hun certificaat hebben ontvangen. Na de zomer was er sprake van een behoorlijke dip in de voortgang bij veel deelnemers, maar met wat inspanning van de coaches is het in veel gevallen nog goed gekomen.
Opvallend vind ik het grote verschil in beleving: een aantal mensen vindt het helemaal niets en/of is niet bereid om hiervoor tijd vrij te maken en haakt na de startbijeenkomst af. Andere mensen worden gaandeweg steeds enthousiaster en zien ineens een wereld aan mogelijkheden opengaan. Daar is het natuurlijk om begonnen en vooral ook om die mogelijkheden om te zetten in concrete acties. Ook daar ontbreekt het mij aan het totaaloverzicht, maar ik zie de meeste Limburgse bibliotheken actief zijn op twitter, in Kerkrade worden allerlei workshops gegeven met een hoog 23-dingen gehalte en RSS heeft zijn intrede gedaan in het werken (zowel om informatie te verwerven als in het aanbieden via de eigen websites).

Kennisdelen in bibliotheekland #b2d10

2010-12-10T14:33:00.000+01:00

Binnen een aantal bibliotheekorganisaties zijn kennisomgevingen ingericht. In deze sessie wordt inzicht gegeven in omgevingen Bibliotheekhuis Limburg, Brabantse netwerkbibliotheek en Biebkracht van Biblioservice Gelderland.
Jos Erdkamp start met eKic toelichting. Met name samenwerking gericht, geen rocketscience, maar werkt in de praktijk goed.
Denise van der Pas van Brabantse netwerkbibliotheek heeft in grote lijnen zelfde uitgangspunten: kennisdelen, informeren, collegiale ondersteuning, toegankelijkheid. Inkleuring is anders waar bnbibliotheek vooral de algemeen toegankelijke voorkant heeft gevuld en hier redactie op heeft gezet heeft Bibliotheekhuis met name de veilige projectruimte ingericht. BNbibliotheek verzorgt daarnaast kennissessies, fysieke ontmoeting.
Anneke Manche van Biebkracht vertelt dat Biebkracht is voortgekomen vanuit project Werkplaats, dat vooral heel veel workshops en kennissessies voor HRM ontwikkeling. Leverde veel informatie, maar geen kennisdeling. Biebkracht wordt gevormd vanuit actieve werkcommunities. Ook Biebkracht is met name achter de inlog interessant en kiest hiermee voor dezelfde volgorde als Bibliotheekhuis. Moeilijkheid is om kennis te laten stromen. Belangrijke rol voor de moderator om dit te bevorderen.
Vervolgens wordt in groepen gediscussieerd over wat wordt verwacht van het land op dit terrein. Belangrijke trefwoorden: regie, globaal, crowd - hoewel dat genuanceerd wordt want bepaalde zaken moet je echt voor jezelf houden - maak het niet meteen te breed.
Alle trefwoorden komen samen in woordenwolk waarbij verbinden, thema's, moderatie en kennis eruit springen.

Bibliotheek verankeren in de lokale samenleving #b2d10

2010-12-10T08:27:00.002+01:00

Bibliotheek Veghel als best practice. Directeur Gio van Creij vertelten verhaal dat mooi aansluit bij gedachtenwisseling dinsdagavond bij opening dorpswebsite (zie blogpost hieronder).
Heel veel andere activiteiten in de bieb. Vorbeelden thuispunt met HIP en heemkunde. Proberen veel dingen samen te organiseren. Bibliotheek faciliteert, organiseert. En de partner zorgt voor inbreng inhoudelijke kennis. Team brengt buiten naar binnen en vicepremier versa: bibliothecaris ontsluit ook omgeving
Bibliotheek staat midden in samenleving.
Mooi beeld van verlichte bibliotheek die in centrum van gemeenschap staat en deze gemeenschap wil verlichten.

Verhaal en belang wordt onderstreept vanuit de gemeente. Bibliotheek is partner van andere culturele instellingen. Werken goed samen en dat levert veel meerwaarde.
Van belang is dat klanten bepalend zijn voor dienstverlening van de bibliotheken. Bibliotheek moet overigens af van praten over leden. Een bibliotheek heeft gebruikers/klanten.

Stelling 1: De bibliotheekdirecteur is relatiemanager lijkt open deur.
Integraal werken kan niet alleen bij de bibliotheek worden vormgegeven, hoort ook integraal denken bij de gemeente bij. Dit sluit in Veghel goed op elkaar aan en dat is sleutel tot succes.

Stelling 2: lokale bedrijfsleven heeft verantwoordelijkheid voor instandhouding bibliotheek.
Ook hier ligt reactie voor de hand: weinig bezwaren zo lang bibliotheek de baas blijft over de inhoud. Overigens is basissubsidie voor basisvoorziening, extra middelen inzetten voor zaken bovenop basis. Ondernemer is overigens niet automatisch verantwoordelijk voor instandhouding bibliotheek. Blijft terugkomen op behoefte van de klant dat is bestaansrecht van de bibliotheek. Valt dat weg dan is niet het bedrijfsleven vervolgens verantwoordelijk voor bibliotheek.

Stelling 3: bibliotheek is sturend in beleidsvisie gemeente ten aanzien van plek die bibliotheek lokaal inneemt. In Veghel werkt dat nu wel zo, is samenspel. Beleidsplan wordt samen ontwikkeld, is organisch proces.

Dorpswebsite online

2010-12-08T22:23:00.002+01:00

In maart schreef ik al eens over de digitale dorpspomp die Bibliocenter samen met de Gemeenschapsraad Heibloem en Bibliotheekhuis Limburg, met een projectsubsidie van de provincie Limburg, aan het ontwikkelen was. De naam dorpspomp hebben we vervangen door "daarleefje" en gisteravond is onder de naam heibloem.daarleefje.nl de dorpswebsite officieel het internet op geschopt. De site is nog niet volledig af, maar geeft al wel een aardig beeld van de mogelijkheden. De voorpagina wordt grotendeels automatisch gevuld met actuele en relevante berichten van de verenigingspagina's.

Wat maakt deze site bijzonder?
Ik denk dat dat in een aantal zaken zit: de bibliotheek pakt haar rol als spin in het informatieweb door deze website voor het dorp te faciliteren. Hiermee creëert ze voor zichzelf ook een extra uithangbord voor de eigen diensten. Daarnaast wordt G!ds slim gebruikt om in elk geval de adressen voor de website te leveren. Overigens zaten maar 7 van de Heibloemse adressen in de G!ds-database bij de eerste zoekopdracht. Door GIds in te zetten voor deze website zijn de adressen aangevuld en worden deze actueel gehouden door de verenigingen zelf.
Verder maakt het onderliggende Bart-CMS het mogelijk dat heel simpel ook andere dorpen en buurten een website voor hun eigen dorp op dezelfde wijze kunnen inrichten.

Heibloem

2010-11-14T22:11:00.000+01:00

Heibloem weergeven op een grotere kaart

Vanavond was ik een beetje aan het spelen met 23 dingen. Ding 15 gaat o.a. over Google Maps en dat leek mij wel een aardige toepassing om ook voor de dorpswebsite te gaan gebruiken. Ben alvast gestart met een kaartje met daarop de belangrijkste plaatsen in Heibloem. Later eens kijken of het CMS ook met deze kaart uit de voeten kan.

Samenwerking Cubiss en Bibliotheekhuis

2010-11-11T21:57:00.000+01:00

De provinciale serviceorganisaties voor bibliotheken in de provincies Limburg en Noord-Brabant hebben eind september een overeenkomst met elkaar gesloten waarin ze de intentie uitspreken op zoveel mogelijk terreinen de samenwerking met elkaar te gaan zoeken. Dit alles moet dan natuurlijk gaan leiden tot betere en efficiënter georganiseerde dienstverlening aan de bibliotheken in beide provincies. Mooi streven, maar dit vertalen in daden is de kunst. Na het ondertekenen van de overeenkomst is op een aantal terreinen (retail, kennisuitwisseling) al concrete samenwerking op gang gebracht. Vandaag moet in een kennis(makings)sessie een volgende stap worden gezet. Mogelijk komen elders nog wat plaatjes en presentaties beschikbaar. Ik wil in deze post kort wat impressies delen. Had dit live willen doen, maar heb het toch maar bij wat tweets gelaten.
Sessie was mijns inziens een heel goede en nuttige, de sfeer was uitstekend, veel contacten zijn gelegd en verdiept en op een aantal onderwerpen zijn ook vervolgafspraken gemaakt. Omdat samenwerken gemakkelijker gaat als je ook wat infrastructuur deelt wordt nu bij een aantal aanstaande beslissingen nadrukkelijk gekeken naar de mogelijkheid om van elkaars "gereedschap" gebruik te maken. Hierover zijn nog geen beslissingen genomen, maar mogelijkheden rondom bedrijfssystemen worden de komende tijd nadrukkelijk verkend. Ook leverde de presentatie van de kennissystemen eKIC en bnbibliotheek van Limburg respectievelijk Brabant de unanieme reactie op dat hier naar integratie moet worden gestreefd.
Hoe en wat moet ingevuld, maar de start vandaag was veelbelovend.

Wat is er zo ideaal aan de ideale website van Deventer?

2010-10-11T17:02:00.000+02:00

Vanmorgen is in Deventer de ideale website voor bibliotheken gepresenteerd. Tijdens de presentatie die ook via Bibliotheek TV te volgen was is driftig getwitterd, dus wie live-indrukken wil opdoen: zoek in twitter op #idealeweb. Jan Klerk heeft ook al een post aan de site gewijd waarin wat mij betreft wordt uitgelegd waarom deze site ideaal is. Dat gaat namelijk niet om de site zoals deze er nu staat, want die is verre van ideaal zoals ook Jos Debeij in zijn presentatie liet zien.
Het ideale is dat er nu iets staat dat voortborduurt op het merkbeeld, de generieke widgetgedachte en dat nu langzaam zichtbaar begint te worden waarom de landelijke infrastructuur nodig is en wat de voordelen ervan zijn.
Jos Debeij gaf dit in zijn presentatie ook de nadruk: de verbinding van lokaal met provincie en land, waarbij de lokale bibliotheek aan de knoppen zit van zijn eigen website, hierbij gebruik makend van de expertise en mogelijkheden die het bibliotheeknetwerk verder biedt.
De Ideale Website is vooral een website die nog niet klaar is, waar voortdurend op basis van gebruikersonderzoek en nieuwe ontwikkelingen aan wordt doorgewerkt, die de klant de mogelijkheid biedt om zelf bepaalde diensten naar zijn eigen Ideale Omgeving (Hyves, Ipad e.d.) te halen en waar een heleboel over gediscussieerd moet blijven worden.

Alweer thuisgebruik, of eigenlijk, alweer niet.

2010-09-16T19:30:00.002+02:00

Mijn vorige post was amper geplaatst of er viel een mail van bibliotheek.nl binnen met de mededeling dat thuisgebruik een nieuwe tegenvaller te verwerken kreeg: de pilot met de Volkskrant onder de naam bieblink wordt zo ongeveer per direct verwijderd. Alle bibliotheken wordt gevraagd de links zo snel mogelijk te verwijderen en ook in de Aquabrowsers zal met ingang van maandag worden gestart met het verwijderen van de verwijzingen naar de Volkskrant.
Volgens de mail waren de gebruikers tevreden - dat lijkt me nogal logisch met zo'n aardige dienst, maar heeft de Volkskrant om kostentechnische redenen besloten de proef te stoppen. Hier krijg je toch meteen de aanvechting van om de Volkskrant ook verder maar uit de krantenbank te gooien, maar aan de andere kant hebben zij het toch maar mooi met ons aangedurfd.
Wel heel erg jammer van dit mooie initiatief en noodzaak te meer om snel te gaan zorgen voor zoveel mogelijk andere, zinvolle, content voor thuisgebruik. Ik durf het bijna niet te vragen, maar wat dacht bibliotheek.nl van e-books?

Nog eens thuisgebruik

2010-09-16T14:40:00.000+02:00

Eerder sprak ik mijn verbazing uit over het ontbreken van landelijke afspraken bij het aanbod van NBD/Biblion met betrekking tot thuisgebruik van literaire bestanden.
In Bibliotheekblad 18 staat onder het kopje nieuws de laatste stand van zaken: de Inkoopcommissie van de VOB gaat het regelen met de NBD.

Dit is in juli door de Inkoopcommissie met de bibliotheken gecommuniceerd en uit het bericht begrijp ik dat er verder tot nu toe nog niets geregeld is. Wat het verhaal niet verteld is of er toch bibliotheken zijn (buiten Overijssel) die rechtstreeks met NBD het thuisgebruik hebben afgenomen. Als dat zo is denk ik dat de onderhandelingspositie van de Inkoopcommissie geen sterke is.
Verder blijven we zoals geadviseerd vrolijk afwachten (wat het thuisgebruik van literaire bestanden betreft dan....)

Airportlibrary eat your heart out!

2010-09-10T16:20:00.000+02:00

In het kader van 23dingen heb ik mijn flickr-account maar weer eens afgestoft. Heb in het verleden al wel een aantal malen met flickr gespeeld, maar gebruik eigenlijk nog altijd allerlei andere hulpmiddelen om foto's te delen. Deze foto van de marktbibliotheek in Idro vind ik eigenlijk wel een aardige om in dit kader te delen. Tags toegevoegd, locatie en delen maar.
Ben benieuwd of dit in Nederland ergens tot navolging of inspiratie leidt.

RSS is nog behelpen bij Limburgse bibliotheken

2010-08-01T22:41:00.000+02:00

Omdat veel van mijn collega's nu bezig zijn met RSS, of hier net mee kennis hebben gemaakt, lijkt het mij een mooi moment om nogmaals te wijzen op het gebrek aan RSS-feeds op de websites van de Limburgse bibliotheken. Ongeveer 2 jaar geleden heb ik deze verzameld in een "netvibes-universe" die hiernaast op te pakken is. De situatie is sindsdien een beetje verbeterd: Bibliocenter en Bibliotheekhuis hebben hun websites vernieuwd en bieden nu net als Bibliotheek Venlo, Bibliorura, Biblionu en Bibliocenter.

Voor zover ik kan zien is bij de andere bibliotheken nog werk aan de winkel.

Wie is Kirejevski?

2010-07-24T09:53:00.001+02:00

In de mailbox die ik vooral gebruik om spam op te laten binnenlopen zat vorige week ineens een mailtje met twee vragen over een boek (Memoires van Alexander Herzen) dat in mijn kast staat. Vermoedelijk via Library Thing leidde dat naar mij en aangezien afkomst zich niet laat verloochenen ben ik mijn kast maar eens ingedoken.
De eerste vraag: "Wie is Kirijevski?" liet zich via het register redelijk snel beantwoorden. Hoewel: er figureerden 2 Kirejevski's: Pjotr en Ivan. Twee broers, maar wie is nu bedoeld door de vraagsteller?
De tweede vraag betrof een brief die Kirejevski aan Herzen zou hebben geschreven en waarin hij ingaat op bepaalde gevoelens bij het kijken naar ikonen. Omdat de Memoires geen briefwisselingen bevat en ik ook geen citaat heb kunnen vinden liep voor mij het spoor hier dood. Misschien dat door er hier aandacht aan te besteden ik de vraagsteller nog iets verder op weg kan helpen?

Het staat nu ook in de krant, dan moet het wel waar zijn

2010-07-14T19:12:00.000+02:00

Vandaag op de voorpagina van de NRC in een kadertje bij artikel over overeenkomst KB en Google Books de volgende tekst:
Nationale catalogus
In een andere stap naar digitale ontsluiting van boeken is vanmiddag in Den Haag het contract ondertekend voor de bouw van een Nationale Bibliotheekcatalogus. Die moet met één klik het bezit zichtbaar maken van alle bibliotheken die overheidsgeld ontvangen: openbare bibliotheken, Koninklijke Bibliotheek, universiteitsbibliotheken en de Digitale bibliotheek der Nederlandse letteren. De gebruiker hoeft zo niet meer na te denken in welke collectie een boek aanwezig zou kunnen zijn. Deze collectieve catalogus moet vóór het einde van het jaar online komen.

Voor wie dus nog twijfels had, het staat in DE krant. Eind dit jaar hebben we een Nationale catalogus en kan iedereen zijn boeken weer makkelijk vinden.
In het cultureel supplement van NRC wordt aanstaande vrijdag ook op andere ontwikkelingen rondom de digitale bibliotheek ingegaan. Hoop hier ook positieve berichten.

Thuisgebruik NBD/Biblion-bestanden en dan?

2010-07-09T15:47:00.000+02:00

Onlangs stuurde NBD/Biblion een persbericht de wereld in over de mogelijkheid om allerlei bestanden die nu alleen raadpleegbaar zijn in de bibliotheek ook via thuisgebruik te kunnen raadplegen. Mark Deckers vertelt op zijn blog een en ander over de totstandkoming hiervan in Overijssel.
Beide gelezen hebbende dacht ik "appeltje, eitje", NBD bellen, Medialab (sorry SerialsSolutions) inlichten en gaan. Helaas zijn er kleine lettertjes: het kost geld! In al mijn naiviteit veronderstelde ik dat dit landelijk wel zou zijn afgekocht. Misschien wat eenmalige installatiekosten, maar dat is het dan ook wel. Vandaag de offerte van NBD/Biblion gekregen en het bedrag per inwoner laat zich vervolgens optellen tot een aardig bedragje als ik dit provinciaal wil wegzetten.
Is mijn veronderstelling nu vreemd dat alle NBD/Biblion bestanden al in de landelijk aangekochte digitale content zitten en dat daar het thuisgebruik ook mee geregeld zou moeten zijn? Of krijgen bibliotheken/provinciale netwerken die thuisgebruik gaan afnemen korting op het bedrag dat ze nu afdragen aan de landelijke inkoopcommissie?

Ontdekken is ontdenken

2010-07-08T08:22:00.005+02:00

Vandaag start een grote groep Bibliotheekhuismedewerkers met 23 dingen. Nadat vorig jaar in een stoomcursus al met een aantal essentiële onderdelen is gestoeid nu het echte werk. Ik ga het op gepaste afstand volgen en heb me voorgenomen om in elk geval ook de dingen waar ik nog geen ervaring mee heb uit te proberen. Weet nu nog niet welke dat zijn, maar daar kom ik ongetwijfeld later op terug.
Heb nog even overwogen om een nieuw blog te starten en dat dan met Wordpress te doen, maar denk vooralsnog mijn tijd beter te kunnen gebruiken.

Aftrap inmiddels achter de rug, de titel van deze post komt van Rob om aan te geven dat 23 dingen geen traditionele cursus is, maar dat het aan de deelnemers zelf is om te gaan ontdekken en spelen. Veel bibliotheekmedewerkers hebben daarbij de handicap dat ze eerst precies willen snappen wat ze gaan doen voor ze aan de slag gaan. Bij 23 dingen gaat het om doen, proberen en ervaren.
Zo en nu gluren bij mijn collega's :-)

Succesverhaal Drenthe.nl

2010-07-07T18:53:00.005+02:00

Begin dit jaar schreef ik al eens over Drenthe.nl. Vanmiddag van Gerard Meijer, die hier vanuit Biblionet Drenthe aan heeft getrokken het verhaal achter de site gehoord om te kijken of we hier ook in Limburg misschien wat mee kunnen.
Wat mij betreft geen kunnen, maar moeten! De kans is te goed om te missen: in Drenthe is het gelukt om op basis van G!ds (jawel) een site te maken waarop alles rondom cultuur, recreatie en toerisme in de provincie is ontsloten. Content wordt ingevoerd en beheerd in G!ds en door een ingehuurde webbouwer is hier een site omheen gebouwd die in principe ook in andere provincies kan worden neergezet.
Het meeste werk betreft het bijeen brengen van de partijen en het organiseren van de randvoorwaarden, gebruik etc. Ik raad alle collega's aan om eens kennis te nemen van het verhaal zoals dat in Drenthe nu is neergezet en vervolgens een verkenning in eigen omgeving te starten naar haalbaarheid (en mogelijke partners). In elk geval is dat wat we nu in Limburg als eerste gaan doen - geeft ze in Drenthe nog even de tijd om een en ander nog verder te perfectioneren.
Ook leuk is de viral die bij de opening van de vernieuwde site in mei is gebruikt om wat aandacht te genereren.

Update Limburgse bibliotheken

2010-07-01T10:01:00.012+02:00

Eens per jaar heeft de provincie Limburg een bijeenkomst waar ze wethouders en beleidsambtenaren informeert over actuele ontwikkelingen met betrekking tot het bibliotheekwerk.
Vandaag staan Ap de Vries, Frits Hoff en Thijs Torreman op het programma die de aanwezigen bijpraten over de relevantie van de openbare bibliotheek in de samenleving nu en in de toekomst en verder respectievelijk impact van ebooks op de bibliotheek en het verkopen van de eigen bibliotheek.

Ap de Vries introduceert zichzelf als digibeet en eenvoudig verenigingsmanager. Zijn verhaal is degelijk en loopt langs de lijnen die voor dit gezelschap van belang zijn:
- De openbare bibliotheek is spil in veranderende samenleving.
- Unesco manifest.
- Bibliotheekfuncties (conform Agenda voor de Toekomst).
Verder ook de bekende cijfers nog eens herhaald: grootste culturele instelling in Nederland, relatief geringe terugloop in uitleningen en leden. Wijst alle aanwezigen nog eens op charter en het belang voor het bestel.
Melding van onderzoek (bron NRC) dat kinderen die opgroeien in gezinnen met boeken hebben een grotere kans dat ze succesvol middelbare school doorlopen en vervolgopleiding kiezen. Daarom van groot belang om kinderen zo vroeg mogelijk in aanraking te brengen met boeken en lezen.
Toekomst: e-books zullen effect hebben op bibliotheken en uitleningen, maar niet op de functies van de bibliotheken. Behoefte bibliotheek blijft ook in digitale tijdperk. Bibliotheken zullen in toekomst keuzes moeten gaan maken en dat zal vaak gaan over spreidingsbeleid. Ziet hier veel bewegingen: centrale bibliotheek versterken of juist veel fijnmaziger netwerk bouwen gecombineerd met andere voorzieningen zoals scholen, cultuurhuizen e.d.
Bibliotheken opereren steeds meer in netwerkverband: oproep aan gemeentes om bibliotheken hierin te laten participeren.

Frits Hoff raadt iedereen aan om kennis te nemen van het filmpje "did you know" dat hierboven is opgenomen. Zijn presentatie komt op slideshare, maar was in grote lijnen gelijk aan de presentatie die hij eerder in het kader van het 5-jarig jubileum van het Bibliotheekhuis hield:

E Readers Biblhuis 31mrt10

View more presentations from Frits Hoff.

Frits schetst de veranderende informatiesamenleving. Digitaal lezen biedt voor allerlei bevolkingsgroepen allerlei voordelen. Apparatuur steeds makkelijker te bedienen.Frits ziet grote kansen voor bibliotheken met betrekking tot bestrijding analfabetisme/laaggeletterdheid (1,3 miljoen mensen).
In onderwijs zijn de papieren methodes aan het verdwijnen. Dit gaat met de huidige Wikiwijs-ontwikkeling heel snel. Laptops of tablets maken informatie vervolgens toegankelijk voor de leerlingen die daardoor de digitale informatie met de paplepel binnen krijgen.
Tablets gaan naar zijn verwachting de ereaders heel snel inhalen en vervangen. Een andere voorspelling: in enkele jaren neurochip die in de hersenen worden geplaatst. Is nu voor bepaalde aandoeningen al gebruikelijk (Parkinson, hoorproblemen).
Rol van de bibliotheek:
> klantgerichtheid kan beter: gebruik eigen laptop in bibliotheek beter faciliteren;
> bibliotheekmedewerkers moeten informatievaardig en mediawijs zijn;
> leer van de Barnes en Noble-aanpak: na aanschaf Nook is toegang tot alle digitale boeken gratis.
> inzetten op ebooks - in lijn van het TNO-rapport adviseert Frits om niet in de ereaders (hardware) te gaan. Doe wel voorlichting + kennismaking.

Thijs Torreman legt de zaal de vraag voor "waarom hebben we nog een bibliotheek nodig als het fysieke boek toch gaat verdwijnen?"
De vraag stellen is hem beantwoorden. Maar eerst benoemt hij nog een groot probleem voor bibliotheken: er is geen model voor het beschikbaar stellen van digitale boeken door bibliotheken aan iedereen. Geldt voor zowel boeken als andere digitale content.

Hij vraagt verder aan de gemeentebesturen om de bibliotheken even de tijd te geven om overgang naar digitale wereld te kunnen maken. Kasten zijn niet meteen leeg en medewerkers moeten ook omschakeling maken. De bibliotheek is een belangrijke plaats in de openbare ruimte: onafhankelijk, laagdrempelig en veilige omgeving. Jongeren mogen in elk geval van hun ouders naar de bibliotheek - en vervolgens komt er een anekdote over de bibliotheek als versierplaats voor pubers ...

Volgens Torreman is er nog een enorm groeipotentieel voor bibliotheken. In Eindhoven doet hij dat door het sluiten van allianties. Bijvoorbeeld met de woningbouwvereniging zijn afspraken gemaakt over dienstverlening in een achterstandswijk.
Hetzelfde geldt voor collectieve contracten met onderwijs. In Eindhoven is hierdoor de afgelopen jaren aanzienlijke groei gerealiseerd.

Tenslotte gaat hij in op franchise: dit betekent centrale regie met behulp van onder andere inrichtingsconcepten. Er worden nu een aantal voorbeelden gerealiseerd. De eerste staat in Zwolle-Zuid. Haren volgt binnenkort.

EBook-stick, weer een kans voor de bibliotheek?

2010-06-18T15:51:00.005+02:00

Vandaag kom ik in verschillende tweets een verwijzing tegen naar een EBookstick. Dit blijkt een initiatief te zijn van het mij verder onbekende "Pixelperfect". De gedachte is dat op een usb-stick een aantal DRM-vrije boeken worden aangeboden. Deze maand op de stick 5 spannende boeken van 1 uitgeverij en als bonus ook nog een boek van Peter de Ruiter.
Deze Peter de Ruiter is de man achter Pixelperfect en ook degene die de marketing verzorgt voor uitgeverij 'De Rode Kamer'. Waarschijnlijk niet geheel toevallig ook de uitgever van alle 5 de titels die op de stick van deze maand.
Denk dus dat op deze manier geprobeerd wordt om een aantal titels uit het fonds van deze uitgeverij een tweede leven te geven en dat de aangeboden titels voorlopig vooral long tail betreft.

De gedachte om op een usb-stick enkele boeken aan te bieden zonder leesbeveiliging vind ik een stap in de goede richting. De uitgever neemt het risico dat dit naar hartelust wordt gekopieerd, maar biedt ook voor een schappelijk bedrag een aantal titels op een handzame manier aan en zal hierdoor hopen er in elk geval een aantal te verkopen.
Of dit voor de bibliotheken ook een manier is weet ik niet. Een usb-stickje is natuurlijk veel goedkoper als een een EReader, dus rechtenvrije titels zouden door bibliotheken thematisch ook op deze wijze aan leners kunnen worden aangeboden. Niet uitlenen, gewoon verkopen. Zorg dat het stickje een mooi merkbeeldje heeft en maak het niet te duur.
De sticks van Pixelperfect kunnen natuurlijk wel een plaatsje krijgen in de collectie om te worden uitgeleend.

Update Bibliotheek.nl - BNL komt naar je toe deze zomer

2010-06-16T10:09:00.012+02:00

Vandaag de tweede van 4 regiobijeenkomsten die door bibliotheek.nl worden georganiseerd om de bibliotheken bij te praten over de stand van zaken met betrekking tot de digitale bibliotheek. Van de bijeenkomst in Deventer zijn al verslagen verschenen in de laatste nieuwsbrief van Wim Keizer en op de website van de Stichting Bibliotheek.nl.
Wie dus alles wil weten kan daar verder zijn licht opsteken. Bovendien zijn er nog 2 bijeenkomsten gepland in Rotterdam en Groningen en ook voor de bezoekers daar moet het natuurlijk nog wel een beetje spannend blijven.

Het verhaal dat verteld wordt is volledig in lijn met de eerdere presentaties en langzamerhand raken de details ook steeds verder ingekleurd. De nadruk ligt op de voorkant (webpresentie) en hoe de initiatieven die zowel Bibliotheek.nl als Bibliotheek Deventer hierin ontplooien in een later stadium met elkaar verweven zullen raken.
De strategie is dat er analoog aan het proces rondom het beeldmerk in Deventer (slash Overijssel) iets werkends wordt neergezet dat vervolgens wordt opgewaardeerd tot landelijke standaard. Bibliotheek.nl zorgt er ondertussen voor dat dit opwaarderen binnen de ontwikkelde infrastructuur op relatief eenvoudige wijze ook voor andere bibliotheekorganisatie mogelijk moet zijn.
Wie meer wil weten over wat nu in de infrastructuur wordt ontwikkeld kan ook het beste kijken op de website van Bibliotheek.nl waar in de kantlijn o.a. valt door te klikken op White Label Website Infrastructuur, Nationale Catalogus en Widgetstore.

De problemen die de verschillende snelheden binnen de bibliotheken met zich meebrengen worden onderkend en ook is inmiddels duidelijk dat overgang voor elke bibliotheekorganisatie maatwerk is. Hiervoor verzorgt bibliotheek.nl intake-gesprekken. Belangstellende bibliotheken kunnen zich hiervoor aanmelden en krijgen dan deze zomer nog bezoek van bibliotheek.nl. Peter van Eijk geeft aan dat in het kader van de onderhandelingen met het Ministerie van OCW het belangrijk is dat zoveel mogelijk bibliotheken deelnemen aan de intake.

Na de presentaties volgen de vragen. Deze hebben deels betrekking op kosten en organisatie en deels op de mogelijkheden die geboden zullen worden. De meeste vragen worden bevredigend beantwoord en eigenlijk opvallend vaak positief. De vragen (en antwoorden) zullen binnenkort op de website van de bibliotheek.nl worden geplaatst.

(foto: Harry Leurmans)

Internetgids in de Aquabrowser ... en snel een beetje

2010-06-15T22:43:00.004+02:00

Toch leuk om te zien hoe Web 2.0-toepassingen (als gevolg van de 23 dingen programma's die zo'n beetje alle bibliotheken hebben doorlopen) af en toe heel effectief kan werken: via mijn rss-feed werd ik vanmiddag nieuwsgierig naar een door Peter Delsman op de bibliotheek20-ning gepost berichtje.
Ik dacht hem te ondersteunen in zijn verzoek om de gids-gegevens weer te onsluiten via de Aquabrowser, maar toen ik de al geplaatste reacties doorliep zag ik behalve steun ook al een reactie vanuit bibliotheek.nl waarin het gewenste in het vooruitzicht wordt gesteld. Hier hadden we nog niet zo lang geleden halfjaarlijkse gebruikersgroepen voor, waar dan geen besluit genomen kon worden omdat eerst met de achterban overlegd moest worden. Dus actie pas na een jaar.
Dit stemt vrolijk, vooral ook omdat bibliotheek.nl hier snel reageert op de behoefte vanuit de bibliotheken.

Update GII - hoe staat het met de gezamenlijke catalogus van KB, UB en OB

2010-05-31T22:49:00.008+02:00

In januari heb ik gemist hoe mark deckers de toegang werd ontzegd, toen hij dacht met de directeuren te kunnen meepraten. Benieuwd of hij ditmaal zijn alter ego een nieuwe poging laat doen, heb ik mij aangemeld voor het vervolg-symposium waar de stuurgroep GII belooft haar visie op de Gemeenschappelijke Informatie Infrastructuur te ontvouwen. Wie meer wil weten over de januaribijeenkomst zie het
artikel van Jan Klerk in Digitale Bibliotheek.

Maria Heijne formuleert als doel van de dag "het bereiken van een gemeenschappelijke visie op innovatie". Bas Savenije doet de eerste presentatie van de dag en beloofd in te gaan op de strategie. Het beeld dat hij schetst kennen we uit eerdere presentaties. Veel discussie levert dit niet op.
Jos Debeij geeft vervolgens in zijn presentatie een beeld van waar de openbare bibliotheken vandaan komen. In 2003 waren bibliotheken (digitale) lokale eilanden waar klanten alleen met heel veel moeite informatie vanuit verschillende systemen en bronnen konden selecteren. Anno 2010 is er met name door middel van de zoek&boek infrastructuur veel verbeterd, maar er zijn nog steeds eilanden. Zijn stelling is dat een gemeenschappelijke informatie infrastructuur voor de bibliotheekwereld nodig is om ook lokaal te kunnen innoveren. Met alleen lokale infrastructuur is gezamenlijke innovatie niet mogelijk.
Tenslotte vertelt Peter van Eijk over de stappen die Bibliotheek.nl aan het zetten is. Over de aanbestedingen mag hij niet veel zeggen, maar hij belooft dat in december bij het bibliotheekcongres in Maastricht resultaten te tonen. Niet vergeten moet worden dat dit pas het tweede jaar is en dat voor je kunt bouwen toch eerst de tekeningen en de vergunningen geregeld moeten zijn.
Ten aanzien van nationale catalogus is zijn zorg het eigendom en het beheer. Helaas komt daar ook in het verdere verloop van de dag geen antwoord op. En ook Mark Deckers in geen velden of wegen te bekennen...
De discussies in subgroepen maken duidelijk dat (in elk geval onder de aanwezigen) geen grote tegenstand tegen de geschetste infrastructuur is. Wel lijkt binnen UKB-verband nog wat verdeeldheid aanwezig.

Voor de liefhebber staan de presentaties binnenkort op de website van bibliotheek.nl

Update digitale diensten

2010-05-27T09:36:00.019+02:00

Na de evalutierapporten digitale diensten is bibliotheek.nl begin dit jaar gestart met het uitvoering geven. De klacht die overal gelezen gehoord wordt is dat te weinig communicatie plaatsvind over alles wat speelt en ondernomen wordt. Daarom vandaag Bertil Voogd maar eens uitgenodigd om te vertellen over de stand van zaken en de ontwikkelingen.

Bertil vertelt:
het DDB-rapport (zie hieronder) is uitgangspunt: bieb biedt toegang tot informatie - burger verwacht toegang snel (lees onmiddellijk) en direct BNL helpt bibliotheken met innoveren (centrale coördinatie ontwikkelingswerk en centraal leveren van faciliteiten, moet leiden tot efficiency-winst bij de bibliotheken).
Marktonderzoek mogelijkheden en opportuniteiten van bibliotheekinnovatie

Voorbeeld-website bibliotheek Haarlem wordt getoond om principe widgets uit te leggen. Structuur is nog niet geregeld, maar de voorkant geeft al wel aan waar het naartoe gaat. Aan de hand van prototypes waaraan in Deventer wordt gewerkt in het kader van project "de ideale webpresentie" laat Bertil nog een aantal uitwerkingen zien: gericht op doelgroepen (jeugd) of thema's (muziek, literatuur, erfgoed).

Veel zaken rondom aanbestedingen zijn ongeveer twee maanden vertraagd omdat subsidie van OCW voor deze trajecten nog niet beschikbaar is. Hierdoor is gunning uitgesteld.
Nationaal Bibliotheeksysteem is voorlopig nog niet voorzien. Wel een Nationale Catalogus en CMS dat door iedereen gebruik kan gaan worden. Verste in ontwikkeling is centrale betalingsinfrastructuur, in eerste instantie wordt dat nu ingericht voor de digitale diensten. In tweede instantie zal, volgens Bertil, ook link met lokale bibliotheeksysteem worden gemaakt zodat dit voor leengeld, boete etc. ook bruikbaar is.
Over de kosten kan Bertil nu nog niets melden. In de regiobijeenkomsten zal hier meer over worden gezegd, maar is ook afhankelijk van de lokale situatie.

Inlichtingenfunctie

Maakt gebruik van ervaringen Limburg met chatbot. Chatbot moet zoveel mogelijk de vragen automatisch afhandelen. Snelheid van beantwoording moet hiermee met name aanzienlijk worden verbeterd t.o.v. aladin. Ook willen we niet meer alle vragen beantwoorden, maar gaan vooral zorgen voor verwijzing naar vindplaats informatie. Kan verwijzing naar boektitel zijn, maar ook een URL (website) of zelf ingekochte digitale content. Zoeken hiervoor alleen in door bibliotheken goedgekeurde bronnen. Zijn met partners in overleg om op deze wijze hun informatie te ontsluiten. Reactie van deze partners op de plannen is overwegend enthousiast.
Concurrentie met goeievraag en steleenvraag wordt niet gezocht, ook wordt niet gedacht aan het laten beantwoorden door "the crowd".
Beantwoording van vragen die chatbot niet aankan zal bij landelijke helpdesk terecht komen die deze vragen vervolgens doorleidt naar de kennisdomeinen of externe partners met specifieke kennis. Het is de bedoeling dat de landelijke PSO's deze helpdesk gaan inrichten. Lokale vraagbeantwoording zal hiermee komen te vervallen.
Randvoorwaarde volgens Bertil om deze helpdesk te kunnen inrichten is een CRM-systeem. Dit is er nog niet, daarom wordt invoering gefaseerd uitgevoerd:
fase 1: vragen over dienstverlening van bibliotheken en bibliotheek.nl moet in oktober 2010 gereed zijn. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van Gids als database, maar dat is nog niet besloten. Andersom kunnen bibliotheken voor hun eigen website ook gebruik maken van dezelfde gids-informatie zodat dit niet op verschillende plaatsen bijgehouden hoeft te worden.
fase 2: beantwoording inhoudelijke vragen (hiermee wordt gestart in 2011)
fase 3: beantwoording vragen/klachten over lidmaatschap, (lokale) bibliotheekdiensten en bibliotheek.nl (voorzien voor najaar 2011).

Tussen juli en oktober valt er dus een gat in de dienstverlening. Dit is geen bewuste keuze, maar vooral een geldkwestie. Middelen ontbreken bij BNL om licenties te blijven bekostigen. Bibliotheken in Limburg lossen dit allemaal verschillend op. Aantal ondernemen niets, aantal plaatsen contactformulier op site. Ook wordt nog gedacht aan aansluiting bij IBI.

Bibliotheek Genk - een eyeopener.

2010-05-19T10:38:00.005+02:00

Met het hele Bibliotheekhuis gisteren een uitstapje over de grens gemaakt. In Genk staat sinds medio 2008 een nieuwe bibliotheek en dat leek ons een leuke aanleiding voor een middagje uit.
Het gebouw deed mij nog het meeste denken aan een kruising tussen Schunck Glaspaleis en Centre Ceramique. Met name deze laatste bleek als bron van inspiratie voor de binnenkant te hebben gediend. We werden bij de hand genomen door Vivian die ons enthousiast en openhartig heel veel vertelde over de bibliotheek Genk en het bibliotheekwerk in België (lees Vlaanderen). Enkele opvallende punten:

een kwart van de leden van de bibliotheek komt van buiten Genk, hieronder ook opvallend veel Nederlanders. Dit heeft ongetwijfeld te maken met de collectie (ruim ook veel AVM), maar ook met de lage contributie (€ 5,- per jaar voor iedereen ouder dan 26 jaar) en het ontbreken van leengeld;

totaal aantal actieve leden van Genk bedraagt 40.000 op een werkgebied van 65.000 inwoners;

bibliotheek functioneert volkomen zelfstandig, provinciaal weinig gestructureerde samenwerking en ook de Vlaamse bibliotheekbranche werkt op een heel andere wijze dan de Nederlandse. Hier zijn we niet al te diep op doorgegaan, maar is de moeite waard om eens verder te verkennen;

waar retail in Nederland in elke nieuwe bibliotheek het item is, is Genk qua inrichting nog heel traditioneel (gezien eerder genoemde cijfers denk ik ook niet dat daarmee de slagen te maken zijn die de Nederlandse bibliotheken hiermee maken). Wel is er een deel meer specifiek gericht op jongeren en ouders en opvoeders, maar frontale plaatsing is in de hele bibliotheek niet te vinden;

invoering van het merkbeeld is een probleem waar ze in Vlaanderen niet mee te maken hebben. Ondanks de autonomie van de bibliotheken heet elke bibliotheek "de bib" en gebruiken ze allemaal hetzelfde logo/merkbeeld. Herkenbaar en handig bij de landelijke campagnes zoals de bibliotheekweek;

e-books zijn absoluut geen issue. Dit loopt zo'n vaart niet is de gedachte en is zeker geen concurrentie voor het papieren boek.

Buiten het laatste punt, dat ik toch wel waag te betwijfelen is dit bezoek voor mij aanleiding om te kijken hoe hieraan een vervolg te geven. Denk dat over en weer heel veel van elkaar te leren is en denkend aan IBL zag ik hier een collectie die veel dichter bij "huis" heel erg aanvullend op de collecties van de Limburgse bibliotheken is. Hier is wel wat wederzijds voordeel te verzinnen...

Vakantielectuur 2: e-books

2010-05-18T08:15:00.003+02:00

Foto uit Bundesarchiv

Deze vakantie 1 analoog boekje mee voor de zekerheid en verder een volgeladen e-reader. Veel ruimte in de koffers leverde dat nog niet op omdat de rest van de familie allemaal ook minstens 3 boeken meenam, maar het is een begin (samen e-readen gaat in elk geval niet van zo'n schermpje en ook de interesses lopen nogal uiteen).

Normaal zoek ik in de weken voorafgaand aan het vertrek een aantal boeken uit die mee moeten. Omdat de ruimte beperkt is, moet elk boek de moeite waard zijn en voldoende volume hebben om even mee vooruit te kunnen. Ook nog even afstemmen met de familie of er ook boeken zijn die we eventueel samen willen lezen.
Dat is nu allemaal niet nodig. De afgelopen maanden heb ik links en rechts het nodige gedownload en hiervan heb ik een grove selectie op de e-reader gezet de dag voor vertrek. Ik heb al maanden niets meer "geleend" via de e-Portal van de NBD omdat daar toch wel erg weinig aardigs te vinden was en ik eigenlijk ook geen nieuwe titels meer zag verschijnen. Gelukkig is overal op het web heel veel te vinden, dus keus genoeg.
Nadelen? Ja: een e-reader moet opgeladen en de bij aanschaf bijgeleverde adapter bleek het niet te doen. Thuis hangt de reader altijd aan de computer en was het probleem nog niet opgetreden. De adapter maar gebruikt voor de mp3-spelers van mijn kinderen. De heren en dames in de receptie hadden er geen bezwaar tegen om mijn reader even op te laden aan hun pc. Gaf mij ondertussen de gelegenheid om Shirky (zie vakantielectuur) te lezen.

Vakantielectuur: Iedereen

2010-05-17T14:42:00.004+02:00

Tijdens mijn vakantie eindelijk kans gezien om "Iedereen" van Clay Shirky te lezen. Heel leesbaar boek over hoe (digitale) sociale netwerken succesvol kunnen worden. Jan Klerk schreef hier al eens uitgebreid en enthousiast over. Een aanrader.

e-Books via de bibliotheek

2010-05-01T09:01:00.003+02:00

Het laatste half jaar klinkt de roep om een visie op e-books binnen bibliotheken steeds luider. Hiervoor werd vooral gekeken naar bibliotheek.nl (BNL), die de roep telkens beantwoordde met de opdracht die verstrekt was aan TNO. Afgelopen week is het rapport van TNO gepubliceerd.
Diagonale lezing geeft geen opzienbarende nieuwe inzichten, maar gezien alles wat er de afgelopen tijd al gezegd en geschreven is was dat denk ik ook niet te verwachten. Op de site van de Stichting BNL staan de belangrijkste zaken al opgesomd. Belangrijkste punt wat mij betreft is dat er nu moet worden gestart. Nu starten levert over 2 à 3 jaar een goed functionerend platform op. Jammer genoeg wordt in het rapport niet heel concreet aangegeven hoe die start eruit moet zien. Vanuit BNL wordt aangegeven te willen starten met het beter beschikbaar maken van het gratis e-book aanbod. Dit zal ongetwijfeld lijken op hetgeen in Vlaanderen is gerealiseerd door DBNL e-books op te nemen in de Vlaamse Aquabrowser.

Verder geeft BNL aan met partners aan de slag te gaan om zo snel mogelijk een startpositie te verwerven. Hiervan hoop ik dat we als bibliotheek de partners voldoende toegevoegde waarde te bieden hebben om als partner interessant te zijn. TNO noemt een aantal zaken in het rapport, maar volgens mij zijn de meesten niet uniek voor onze sector. Let wel: dit mag geen reden zijn om het niet te doen. e-Books zullen steeds belangrijker worden en bibliotheken moeten ervoor zorgen dat ze voor iedereen in de samenleving beschikbaar zijn.

Ander advies in het TNO-rapport betreft de e-Readers. TNO vindt dat bibliotheken geen hardware moeten uitlenen. Dit is te kostbaar en de readers zijn te divers en aan snelle veroudering onderhevig. Inzetten van e-readers voor demonstratie doeleinden is wel acceptabel.

Volgens TNO zouden de bibliotheken zich met de collectie moeten richten op "het middelste gedeelte van de long tail". Dus in eerste instantie niet de bestsellers en ook niet de echte long tail. Na lezing is mij niet duidelijk waar dit advies op gebaseerd is. Omdat ik de andere zaken (nu gezamenlijk starten en zorgen dat bibliotheken een rol gaan spelen bij het aanbieden van e-books) belangrijker vind, zal ik hier niet te lang bij stil staan. Ik ga ervan uit dat al bouwende het aanbod zich vanzelf plooit naar de vraag.

Tenslotte wil ik verwijzen naar de discussie die op bibliotheek20-ning over dit rapport is gestart. Dit is een andere plaats dan de plek die BNL voor de discussie had bedacht! Bibliotheken en hun medewerkers zijn zo lastig te sturen.... Als je dus wil reageren (en gehoord worden) is het misschien beter om dat op één van deze plaatsen te doen.

Bibliotheek Limburg als standaardzoekmachine in IE 8

2010-04-23T10:57:00.004+02:00

Onderstaande tip kreeg ik van collega Bogman en die wil ik jullie niet onthouden:

Als fans van bibliotheeklimburg.nl, stuur ik jullie de instellingen om bibliotheeklimburg.nl als zoekmachine in te stellen in Internet Explorer 8:
1. Ga naar 'Maak uw eigen zoekmachine': http://www.ieaddons.com/nl/createsearch.aspx;
2. Vul in:
URL: http://www.bibliotheeklimburg.nl/result.ashx?inlibrary=true&noext=false&debug=&lastquery=&lvq=&lsi=&uilang=nl&searchmode=assoc&hardsort=&skin=hybrid-bibliotheeklimburg&rctx=&c_over=1&branch=&ref=&i_fk=&mxdk=-1&undup=true&curpage=1&concept=TEST&q=TEST&si=user&cs=user&cmd=find#&frame=1271919097359
Naam: Bibliotheek Limburg
Tekencodering: UTF-8
3. Klik op:
;
4. Klik in Internet Explorer op de pijl rechts van het zoekvak
;
5. Klik op 'Zoekmachines beheren';
6. Klik op de nieuwe zoekmachine 'Bibliotheek Limburg';
7. Klik onderin op de button
;
8. Klik op 'Sluiten';
9. 'Bibliotheek Limburg' is nu de standaard zoekmachine.

Aladin wekt verwachtingen

2010-04-23T09:28:00.003+02:00

Gisteren viel mijn oog ineens op een krantenknipsel uit de Limburger van zaterdag 3 april. Had dit bericht gemist omdat het op een regiopagina stond die ik normaal niet lees, maar vindt het toch de moeite waard om hier even te vermelden.
Het meest verbaast ben ik eigenlijk over de belangstelling van de klant voor dit onderdeel en vraag me ook af hoe dit bij hen is gekomen.

Nog een les uit Tribes

2010-04-22T14:59:00.006+02:00

Een paar dagen geleden wijdde ik een korte post aan het boek Tribes van Seth Godin. Naast veel zinnige (en met voorbeelden onderbouwde) opmerkingen over leiderschap, gemeenschappen, het verschil maken etc, haalt Godin ook de teloorgang van de muziekindustrie aan en hier zijn duidelijke parallellen te zien met de huidige stand van de boekindustrie (inclusief de bibliotheken).
Door jarenlang te negeren wat er in de omgeving gebeurde veranderde een florerende industrie binnen een tiental jaren in een sterfhuis. Oorzaken volgens Godin: gebrek aan een leider en het vergeten om een verbinding met de "tribe" te maken. Inschattingsfouten:

Iets nieuws is in het begin zelden zo goed als het bestaande, maar voor je het weet is het nieuwe wel beter als het oude. Wacht je daarop, dan ben je te laat.

Behaalde resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst elke industrie verandert en verdwijnt uiteindelijk daarom is het van belang om het bedrijfsmodel te veranderen op het moment dat het nog goed gaat.

Volgens mij zien we dit in bibliotheekland ook al een hele tijd. We weten al jaren dat de e-books eraan komen, maar hebben lang gedacht dat het fysieke boek superieur zou blijven. Dit zal niet zo blijken te zijn! Ook zien we aan de teruglopende cijfers (ja, de uitzonderingen zijn mij bekend, maar zijn dat geen tijdelijke oplevingen?).
Het leiderschap waar ik op hoopte, nadat voortvarend met de uitvoering van de Agenda voor de Toekomst werd gestart, lijkt onvoldoende aanwezig met de komst van 3 instituten die daar nu vorm aan moeten geven. Om de een of andere reden denk ik altijd dat 1 kapitein beter werkt dan 3.
Anyway, om in de gedachten van Tribes te blijven: gisteren kunnen we niet meer veranderen, maar vanaf vandaag ...

Webwijs in nieuwe branche

2010-04-20T15:44:00.006+02:00

Omdat de nieuwe landelijke instituten tot nu toe niet uitblinken in communiceren met de branche duurde het bij mij ook even voor ik alle websites in beeld had.
Voor de liefhebber hierbij een overzicht:

bibliotheek.nl vooralsnog ongewijzigd;

debibliotheken de site van de VOB;

stichting bibliotheek.nl (de de organisatie achter bibliotheek.nl);

sectorinstituut openbare bibliotheken ;

RSS-feeds zijn op dit moment alleen te verkrijgen via de site van de VOB, waar ook verder de meeste activiteit lijkt plaats te vinden. Op de SIOB-site is het rustig en de site van de stichting bibliotheek.nl lijkt mij nog in opbouw. Hier staat wel wat summiere informatie over de projecten die rondom de digitale bibliotheek zijn opgestart.

Tribes - een ander woord voor community?

2010-04-15T15:33:00.003+02:00

Naar aanleiding van een recensie van Jantweepuntnul in //Collectie ben ik Tribes van Seth Godin gaan lezen. Een heel prettig leesbaar boek over sociale gemeenschappen en wat daar allemaal mee mogelijk is. Godin noemt deze gemeenschappen "Tribes". Belangrijk voor een Tribe is het gemeenschappelijke doel en het hebben van een leider. Sindsdien ben ik aan het nadenken over voorbeelden van succesvolle communities zonder leider. Ik heb geen voorbeelden kunnen verzinnen dus voorlopig is voor mij Tribe synoniem aan community.
De leider moet niet verward worden met een traditionele manager. Volgens Godin zorgt een manager voor instandhouding van het bestaande terwijl een leider zorgt voor verandering en eigenlijk kan iedereen door gebruik te maken van de mogelijkheden leider worden. Stop dus met "schaapwandelen" - lees Tribes of het weblog van Godin om verder geïnspireerd te worden.

ZBdigitaal is dood, leve Edwin Mijnsbergen

2010-04-02T14:58:00.005+02:00

Ik denk niet dat ik iets nieuws meld als ik vertel dat ZBdigitaal ophoudt te bestaan. Edwin Mijnsbergen, de hoeder van dit blog, stopt zijn werkzaamheden bij de Zeeuwse Bibliotheek en en daarmee stopt het blog onder deze naam ook.
Ik kan dat niet ongemerkt voorbij laten gaan. Vanaf het begin van mijn web 2.0-belevenissen is Edwin een constante factor. Vaak was een post van Edwin het beginpunt van het ontdekken van weer iets aardigs van/voor bibliotheken of gewoon van iets aardigs. Ook de bibliotheek2.0-ning waar hele hordes 23-dingers zich verzamelen is dankzij Edwins inzet van de grond gekomen en gegroeid tot wat het is. Ik kan mij dus ook niet voorstellen dat Edwin niet meer actief is en ons niet blijft gidsen in de wondere digitale wereld. Als vele anderen zal ik hem daarom blijven volgen, maar ondertussen toch even een gemeend dank je voor alles tot nu toe.

Retail in Eindhoven en Almere

2010-03-30T16:50:00.006+02:00

Vandaag met een groot aantal collega's uit Limburgse bibliotheken naar de Witte Dame in Eindhoven en de Nieuwe Bibliotheek in Almere geweest. Bedoeling was om meer inzicht te krijgen in wat retail kan betekenen voor de bibliotheek. Zonder hier nu uitgebreid op retail in te willen gaan denk ik dat vandaag heel veel inspiratie is opgedaan voor een verdere invulling van een Limburgs retail-concept. Op beide plaatsen is vanuit een duidelijke visie een bibliotheek neergezet die probeert zo klantgericht mogelijk te werken.
In Almere vooral rondgelopen en rondgekeken en me vergaapt aan de mooie inrichting. ( foto's van Almere) De nieuwe VOB-merkbeelden zijn nog ver te zoeken, maar dit is ook erg mooi. Ook in Eindhoven is het nu nog een eigen invulling, maar hier zal de komende tijd onder invloed van de franchiseformule nog wel wat veranderen.
Bijzonder in Eindhoven is de materialenbibliotheek, een manier om te proberen de eigenheid van de gemeenschap te verbinden met de ontdek- en ontwikkelfunctie van de bibliotheek.
Op beide plaatsen is het nog zoeken van een evenwicht tussen helemaal doen wat de klant wil en de meer op informatie en ontwikkeling gerichte taken. Verblijven is in beide gevallen belangrijk.
Omdat Eindhoven en Almere allebei grote stadsbibliotheken zijn zal deze invulling niet zonder meer overdraagbaar zijn. Wel een aantal elementen rondom personeel, klantgerichtheid en presentatie, maar de middelen zijn beperkter en ook de omgeving waarin de meeste Limburgse bibliotheken werken is een hele andere.
Woord van de dag: authenticiteit.
Op het blog van Hendrik-Jan de Wit een uitgebreider verhaal over de Nieuwe Bibliotheek.

Bibliocenter bouwt aan moderne variant van de aloude dorpspomp.

2010-03-26T16:03:00.006+01:00

Vroeger was de dorpspomp de spreekwoordelijke plaats waar de mensen hun nieuwtjes uitwisselden. De dorpspomp kon vele vormen hebben: de bakker, de kroeg, de kruidenier, de groenteman, allemaal plaatsen waar veel mensen elkaar ontmoeten en vooral de nieuwtjes uitwisselden. Erwin Blom noemt twitter de nieuwe dorpspomp, maar dat is voor de meeste dorpsbewoners vooralsnog een brug te ver om aan informatie over wat gaande is in het dorp te komen. (Buiten mijzelf ken ik bijvoorbeeld in mijn dorp niemand die actief is op twitter. Er heeft wel iemand een account onder de dorpsnaam, maar dat is - denk ik - iemand met heimwee die in de stad 20 km verderop is gaan wonen.)

De dorpspomp is in veel gevallen wel vervangen door dorpskrantjes, maar die verdwijnen onmiddellijk na lezing in het oud papier en bieden vaak ook niet veel mogelijkheden voor interactie. Natuurlijk zijn er daarnaast de nodige websites van verenigingen, maar die worden over het algemeen slecht bijgehouden. Dat is ook niet gek: doel van de meeste verenigingen is zorgen dat leden kunnen sporten, zingen, wandelen, dansen of waar de club ook maar voor opgericht is. Over het algemeen hebben de vrijwilligers hun handen vol aan het ronddraaien van de programma's en het onderhouden van een website schiet er dan meestal bij in. Als er al een website is, dan is deze meestal gebouwd door één of ander (bestuurs)lid op een zodanige manier dat deze bouwer ook altijd nodig is om vervolgens zaken op de site te plaatsen of aan te passen. Dat gaat een tijdje goed, maar aanleveren van content gaat niet vanzelf en/of het plaatsen gebeurt te laat, de motivatie verdwijnt en de informatie deugt niet meer.
Voor Bibliocenter was dit gegeven aanleiding om samen met de Gemeenschapsraad Heibloem een project te starten dat ervoor moet zorgen dat alle informatie over Heibloem op één website bijeen wordt gebracht. Financieel wordt het project mogelijk gemaakt door een subsidie van de provincie Limburg. Het dorp zorgt voor de content, Bibliocenter zorgt voor continuïteit en beheer. Dat is op zich misschien niet uniek, maar door deze combinatie te zoeken is het mogelijk om de verenigingen in het dorp een laagdrempelig platform te bieden. Bibliocenter voegt hier bibliotheekdiensten aan toe (reserveren, verlengen, zoeken, vragen) en zorgt ook voor de verbinding met Gids. Doel is om ook de voor Heibloem relevante gemeentelijke informatie toe te voegen.
Door gebruik te maken van een CMS moet het mogelijk zijn om dit straks in andere dorpen binnen het werkgebied van Bibliocenter op een simpele manier te herhalen.
Nu alleen nog een goede domeinnaam (die ook weer voor meerdere dorpen te gebruiken is). Het gewenste "digitale dorpspomp" is helaas al vergeven.

Alice in Wonderland

2010-03-20T10:27:00.004+01:00

Gisteravond mocht ik mijn zoon ophalen nadat hij Alice in Wonderland had gezien. Op mijn vraag hoe de film was kreeg ik als antwoord (naast allerlei opmerkingen over hoe cool Johnny Depp wel niet was) dat hij het verhaal al kende, want hij had het boek gelezen - in het engels. Nu meen ik altijd vrij aardig te zien wat zo'n jongen wel en niet leest en hier kon ik mij niets van herinneren. "Zeker zo'n verkorte uitgave."
"Nee hoor, het hele boek, op de DS." Inderdaad, Alice in Wonderland is onderdeel van de collectie met 100 klassieke boeken die als Nintendo DS-game te krijgen is.
Na zo'n gesprekje vraag ik me opnieuw af of we met de bibliotheken niet heel erg druk bezig zijn om allerlei achterhoedegevechten te leveren. Van ontlezing is geen sprake bij de jeugd. Ze nemen de info alleen niet tot zich via boeken, kranten en tijdschriften (tenzij ze er toevallig tegen aanlopen, als ze er moeite voor moeten doen, zoals naar een bibliotheek toegaan, dan laat maar), maar regelen het zelf wel. Ik durf te wedden dat de Nintendo-game gewoon op het internet te downloaden is. De DS doet het ook als e-reader, dus daar is ook niets aparts voor nodig. Dus waar maak je je druk over met je bibliotheek ouwe.

tweet # 1000

2010-03-10T11:11:00.004+01:00

Ongeveer een jaar geleden ben ik gestart met twitteren. Vanuit nieuwsgierigheid, maar ook omdat op twitter alles zich veel spannender en sneller leek af te spelen als in de blogosphere. Dit is inderdaad bevestigd en 1000 tweets later heb ik gemerkt dat ik beduidend minder ben gaan bloggen en meer ben gaan twitteren. Ik volg veel minder RSS-feeds, want de interessante zaken komen via twitter veel sneller tot mij.
1000 tweets in een jaar is gezien de counters die ik bij veel anderen zie betrekkelijk weinig, maar ik probeer me te beperken tot werkgerelateerde zaken. Natuurlijk komt er af en toe ongein en meer privezaken langs, maar ook dat is één van de charmes van twitter.
Verder is het echt een prima hulpmiddel om collega's te helpen of geholpen te worden. Bijvoorbeeld enkele weken geleden was de website van Bibliocenter gehacked en enkele dagen volledig op wit. Ik had voor een presentatie het logo van Bibliocenter nodig, meldde in een tweet het onbereikbaar zijn van de site en binnen no time had ik via Rob Coers een logo en kon ik verder. Natuurlijk had ik dat ook via Bibliocenter kunnen regelen, maar door erover te twitteren kwam het spontaan en snel. Ook verder is dit aan de orde van de dag, iemand meldt een probleem of activiteit en anderen helpen of worden getriggerd om contact te zoeken en de samenwerking op te zoeken.
Geen minpuntjes? Natuurlijk: de informatieoverload neemt nog eens toe door nog een kanaal te gebruiken, maar omdat echt relevante zaken door meer mensen worden gedeeld pik je dat over het algemeen heel snel op en ik probeer niet om mijn offline periodes later bij te lezen.

Nieuwe demo mijn bibliotheek

2010-03-10T10:40:00.008+01:00

September vorig jaar werd door de Projectgroep Bibliotheekinnovatie in de OBA tijdens een uitgebreide presentatie een eerste prototype getoond van hoe de nieuwe website van de bibliotheken eruit zou kunnen zien. (Zie ook mijn blogpost hierover).
Inmiddels is een verbeterde versie van dit prototype te zien. Ik heb nog niet gezien dat deze binnenkort breed gepresenteerd wordt, maar de liefhebber kan eens grasduinen in de digitale bibliotheek van Valkenzande. Er kan met een aantal widgets al worden gespeeld en ook is het mogelijk om widgets van de landingspagina te verwijderen of toe te voegen.
Ik heb de widget "zoeken in de NBC" geprobeerd toe te voegen aan mijn netvibes, maar dat werkte nog niet helemaal lekker. Aan dit ontwerp wordt natuurlijk doorlopend ontwikkeld en verbeterd, dus niet alle functionaliteit zal altijd hetzelfde werken, maar het geeft denk ik wel een goed inzicht in de mogelijkheden die straks via Mijn Bibliotheek aan het publiek kunnen worden geboden. Ik ga hier nog even mee verder spelen, maar ben ook heel erg benieuwd naar jullie reacties.

1e masterclass Biebsearch van start

2010-03-04T13:32:00.004+01:00

Dinsdag ging na enkele maanden voorbereiding de eerste masterclass Biebsearch van start. Ben hier zelf niet bij geweest, maar gezien het belang van Biebsearch (en het enthousiasme van collega Juul, die wel heeft deelgenomen) reden genoeg om hier even aandacht aan te schenken. Ik deed dit vorig najaar bij een bezoek van Masterjuf Annemarie van Essen aan Limburg ook al eens.

Meer impressies van de Masterclass bij Mark Deckers. Laten we Mark helpen om zijn belofte aan OCW waar te maken.

SP in Limburg in de bres voor de bibliotheken

2010-02-25T15:32:00.003+01:00

In mijn vorige blogpost schreef ik al over de aandacht die in Limburg ineens is ontstaan voor het bibliotheekwerk. De SP lijkt er een heus verkiezingsitem van te maken. Eerst door de vragen te stellen in Provinciale Staten, maar ook morgen tijdens een werkbezoek van SP 2e kamerleden aan Maastricht komt de bibliotheek aan bod.
De insteek van de SP is dat de bibliotheek een onmisbare basisvoorziening is en dat horen wij natuurlijk graag. Ik hoop dat het onderwerp niet beperkt blijft tot de gemeentelijke verkiezingen, maar dat de SP het ook landelijk tot onderwerp van de strijd maakt. Zou mijn keuze zomaar kunnen gaan bepalen.

Aandacht voor bibliotheekwerk in Limburg

2010-02-12T12:30:00.004+01:00

In de Limburger stond gisteren een heel uitgebreid artikel over de spanning die staat op de bibliotheekvernieuwing door de dreigende bezuinigingen op subsidies. Helaas is niet het hele artikel publiek toegankelijk, maar de toon van het artikel was positief voor de bibliotheken. Ook kwam het gemiddeld zeer lage niveau van subsidiëring in Limburg ten opzichte van de andere provincies aan de orde.

De SP in Limburg was er als de kippen bij en noemt de bibliotheek één van de belangrijkste maatschappelijke voorzieningen:

(De Limburger 12 februari 2010)

Nu de andere partijen nog en natuurlijk vooral de lokale partijen, want de belangrijkste geldgever blijft vooralsnog de gemeente. Ik hoop dat dit een aanzet is voor structurele verbetering van de inwonerbijdrage en dat we in Limburg dan op zijn minst de beschikking krijgen over middelen die in de rest van het land gebruikelijk zijn.

De ideale bibliotheek van Delden

2010-02-09T14:48:00.004+01:00

In het kader van het retailproject dat we met de Limburgse bibliotheken aan het ontwikkelen zijn (en waarbij we natuurlijk zo veel mogelijk proberen te lenen bij bibliotheken die hier al verder mee zijn) even een verwijzing naar, het bij de start van een Overijsselse promotiecampagne, in Delden gemaakte filmpje.
In zijn blog van vorige week refereert Mark Deckers hier ook al aan. Persoonlijk denk ik dat met name het gastlenerschap zo snel mogelijk ook aan het Limburgse project moet worden toegevoegd. Dat biedt volgens mij vooral toegevoegde waarde voor de klant omdat voor hem/haar de bibliotheek 1 instituut is en het dus eigenlijk heel raar is dat je niet met het pasje van de ene bibliotheek in de andere bibliotheek terecht kan.

Presentatie Digitale Infrastructuur Bibliotheek.nl

2010-02-09T11:16:00.009+01:00

Vanmorgen is Gerard Kuys, informatiearchitect van Bibliotheek.nl, in Limburg om hier de blijde boodschap rondom de ontwikkeling van de digitale bibliotheek te vertellen. Hieronder een aantal hoogtepunten/aandachtspunten voor de bibliotheken. Belangrijk is om opnieuw te constateren dat het draagvlak voor bibliotheek.nl en hetgeen landelijk ontwikkeld wordt onverminderd groot is. Er is geen discussie over de noodzaak, maar de vragen in de zaal gaan vooral over tempo, bekostiging en wat er precies te verwachten valt. Communicatie over de plannen is erg noodzakelijk is de boodschap en wat dat betreft is het goed daar vanmorgen met de presentatie van Gerard een begin mee te maken.

Enige kreten genoteerd (met excuses voor het niet altijd volledig leesbaar maken van de tekst - vond tempo even belangrijker dan helemaal ok maken):
voor ons (OB-wereld) is het goed dat KB (Bas Savenije) nu binnen GII aan de weg timmert - sluit heel goed aan bij ontwikkelingen die binnen bibliotheek.nl zijn ingezet (zie o.a. Mark Deckers en Jan Klerk)

Wat regelt bibliotheek.nl:

1. dubbel lidmaatschap:
a. lokale bibliotheek
b. digitale bibliotheek
Hiermee klanten ook te volgen als ze van ene bieb naar andere gaan
Daarnaast de mogelijkheid om klanten via zogenaamde Single Sign On toegang tot digitale diensten te bieden.
In de zaal de vraag waarom mensen niet altijd lokaal lid worden. Dit is niet voor elke dienst nodig, maar in principe worden mensen die via de digitale bibliotheek lid worden ook aan de lokale bibliotheek van hun keuze gekoppeld.

2. rol PSO's
tussenlaag die zich bundelen om uitvoerende/beherende taken van bibliotheek.nl over te nemen is ook handig om diensten te kunnen distribueren

3. roadmap bibliotheek.nl
rapport Calff vertaald in digitale diensten en deze volgens een concept "onder architectuur" te realiseren. Eenheid van concept, idee en uitvoering. Eerst wordt het fundament gelegd, daar zitten we nu midden in, om later dit jaar de leuke dingen te realiseren.
Het datawarehouse is ingericht, maar nu moet worden gedefinieerd hoe dit te gebruiken. Verder zijn prototypes gedefinieerd. De 2e is bijna opgeleverd, de eerste is eind september gepresenteerd als bibliotheek valkenzande:

De volgende stappen zijn:
- verkrijgen content: moeten als branche samen richting uitgevers, liefst ook met KB samen om gesprekspartner te zijn Uitkomst nog ongewis, maar hier zit in elk geval actie op.
- de widget store komt nu redelijk snel. Hiermee kunnen lokale bibliotheken hun eigen sites naar behoefte inrichten, maar ook zelfgemaakte widgets aanbieden aan andere bibliotheken.
- zoek&boek reorganisatie: gaat aansluiten op aanbevelingen Calff. Uitgangspunt is dat materiaal binnen 2 dagen wordt geleverd. Kost redelijk veel organisatie voor het provincie grensoverschrijdende ibl. Betekent dat dus in tegenstelling tot nu willekeurige bibliotheken uit de ene provincie ook kunnen gaan leveren aan bibliotheken in andere provincies.

Dan nog enkele woorden over de NBC
NBC uitleg: verzamelde bezit catalogus openbare bibliotheken + KB + die UB-en die hier aan willen meedoen. Deze catalogus toont ook de beschikbaarheid (loopt iets achter -> pas realtime als je inzoomt op bepaalde titel. Ook titelverdubbelingen worden door middel van FRBR-toepassingen en het gebruik maken van ervaringen in Vlaanderen zoveel mogelijk voorkomen.
Ook in de NBC wordt getoond de verder beschikbare content, recensies maar ook de door gebruikers gegenereerde content. Meest belangrijke verbetering in NBC is de onderwerpsontsluiting. Meer hierover opnieuw bij Jan Klerk

e-KIC in Gelderland: Biebkracht

2010-01-26T11:17:00.003+01:00

In Limburg zijn we ondertussen ruim een jaar bezig met het kennis delen en samenwerken in een gedeelde omgeving die we e-KIC noemen. Het aantal kenniscirkels groeit en vooral rondom projecten wordt meer en meer samengewerkt binnen de omgeving.

Inmiddels is in Gelderland iets soortgelijks opgegezet onder de naam biebkracht. De openbare interface ziet er in elk geval aantrekkelijker uit dan die van e-KIC . Domweg omdat we in Limburg tot nu toe iedereen proberen actief in de cirkels te betrekken. Of bij Biebkracht achter de inlog al veel gebeurd kan ik niet beoordelen (want ik heb geen toegang), maar ik hoop dat ook daar door de samenwerkingsmogelijkheden binnen een kennismanagement-omgeving ook mooie dingen onstaan.
Ik ga in Limburg maar eens proberen om ons voorkantje ook wat meer smoel te geven. Voor wie daar doorheen kijkt: de openbare zijde van e-KIC begint ook steeds gevulder te raken.

Rampzalig slechte honorering zoek&boek aanvragen

2010-01-25T21:30:00.005+01:00

Vorige week verscheen zoek&boek berichten met daarin de statistieken over 2009. Het goede nieuws is dat het aantal aanvragen in 2009 weer is gestegen. Ook gestegen is het aantal niet gehonoreerde aanvragen dat ten opzichte van 2008 bijna is verdubbeld. Wat mij betreft een onacceptabel hoog aantal: de besteller heeft een kans van 1 op 4 dat hij het aangevraagde boek niet geleverd krijgt.

Deze kans verschilt per provincie: er zijn provincies waar de kans op niet leveren 1 op 8 is maar in Limburg bijvoorbeeld zitten we op 1 op de 3 bestellingen die niet worden geleverd. Geen dienstverlening dus om reclame voor te maken en hoogste tijd om de dienstverlening te verbeteren.
Zoek en Boek bestaat nu 3 jaar en aanloopproblemen zouden tot het verleden moeten behoren. Tijd dus voor een grondige analyse van de oorzaken van het niet leveren en waar mogelijk hier actie op zetten. Voor Limburg lijkt het me een mooie doelstelling om zo snel mogelijk onder het landelijk gemiddelde te duiken - dat hierdoor zelf dan hopelijk ook daalt...

Groot marktonderzoek mogelijkheden bibliotheekinnovatie

2010-01-15T15:07:00.003+01:00

Marktonderzoek mogelijkheden en opportuniteiten van bibliotheekinnovatie
Ben al enkele dagen in blijde afwachting van de rapportage van het marktonderzoek dat afgelopen woensdag in de OBA werd gepresenteerd. De presentatie is beschikbaar. Mooie plaatjes, met op het eerste gezicht leveren die niet echt opzienbarende nieuwe inzichten op. Overigens wel een mooie verzameling kansen voor de (digitale) bibliotheek.

Ton de Kruijff doet verslag, maar hieruit krijg ik hetzelfde beeld als van het (mondelinge) verslag van een aanwezige collega: een stortvloed van data, grafieken en statistieken. Toch maar even op het rapport wachten.

Het verkopen van een winkelconcept

2010-01-14T13:40:00.002+01:00

Met een aantal collega's zijn we de laatste weken bezig om een alomvattend plan te maken om retail-principes toe te passen in de Limburgse bibliotheken. Enthousiast geworden door de succesverhalen in Lelystad, Groningen en Zwolle willen de Limburgse bibliotheken dit jaar samen optrekken om zo slim mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheden die retail biedt.

Het plannenmaken vordert, maar om plannen te realiseren zijn middelen nodig. Een deel hiervan willen we uit provinciale subsidie bekostigen en hiervoor zijn we zoekende naar handzame argumentatie die kort en bondig duidelijk maakt wat de toegevoegde waarde van deze aanpak voor de klant is. Termen als kwaliteitsverbetering, modernisering en vraaggerichtheid voldoen voor mij niet. Wie heeft een one-liner (of 2) in de aanbieding?

Literatuursite Bibliotheek Venlo

2010-01-06T14:52:00.004+01:00

Sinds eind vorig jaar heeft de Bibliotheek Venlo een nieuwe site in de lucht speciaal voor de literatuurliefhebbers en de ondersteuning van de leesclubs.

Persoonlijk vraag ik me af of de doelgroep de site gaat vinden en of de bibliotheek in staat is om het inhoudelijk interessant te houden, maar dat zal de tijd wel uitwijzen. Wat hierbij zou kunnen helpen is het zoeken van de verbinding met de mogelijkheden die Literatuurplein biedt. Het nieuws dat hier wordt bijgehouden moet toch automatisch op de site binnen te halen zijn.

Bibliotheek in telefooncel

2010-01-06T12:50:00.003+01:00

Al een tijdje komt via allerlei kanalen (waaronder deze) de bibliotheek in de telefooncel voorbij. Een leuke gimmick of meer dan dat?

In elk geval een mooie invulling van het concept onbemande bibliotheek (tenminste ik geloof niet dat er personeel in de telefooncel zit), hergebruik van openbare ruimte en (hopelijk)gemeenschapszin. Wat bibliotheekmedewerkers zorgen mag baren is dat dit natuurlijk volledig zonder verdere inzet van "de" bibliotheek gerealiseerd kan worden. Gebruikers halen en brengen boeken zonder dat hier verder registratie voor nodig is (min of meer volgens de bookcrossing gedachte, maar bijhouden hoeft niet), collectioneren en saneren hoeft ook niet.

Kan me andersom, juist omdat het bijna niets hoeft te kosten, weer voorstellen dat bibliotheken dit juist als kans zien om op allerlei onverdachte plaatsen dit soort bibliotheken mogelijk te maken: kasten achterin de kerk, gemeenschapshuizen, bij de dokter in de wachtkamer, op school enzovoort.

Drenthe.nl, voor iedereen die nog twijfelt aan G!ds

2010-01-06T11:28:00.005+01:00

Volledig achter mijn horizon is in Drenthe op basis van G!ds een website met informatie over toerisme, recreatie, kunst en cultuur in elkaar gestoken die volledig gebaseerd is op G!ds. De bibliotheek is op de portal jammer genoeg niet echt zichtbaar, maar samen met partners op terrein van Marketing en Toeristeninformatie hebben ze een mooie basis neergezet die als voorbeeld en inspiratie kan dienen voor andere provincies, maar natuurlijk ook andere domeinen zoals gezondheid, educatie en sport.

Nog een tip: How to destroy the book.

2010-01-03T14:32:00.006+01:00

photo by Joi Ito, Creative Commons Attribution 3.0

Eenmaal aan het lezen op het blog van David Weinberger (zie mijn vorige post) kom je snel bij Cory Doctorow. Op The Varsity een verslag van zijn speech onder de naam "How to destroy the book." Op het eerste gezicht de moeite waard om me eens verder in de verdiepen.

De Shanachies hebben dat natuurlijk al lang gedaan, dus veel toe te voegen anders dan check deze man heb ik niet.

Cory Doctorow at Internet Librarian International 2009 from Jaap van de Geer on Vimeo.