zaterdag 12 april 2014

Limburglab 2014. De toekomst van de Gemeenschapshuizen.

Forum met deelnemers: Thea Schrurs (Kelpen-Oler - bestuur), Piet ten Haaf (Well - beheerder), Sjaak Sluiters (Blitterswijk - bestuur) en Paul Bremmers (gemeente Beesel) onder leiding van Marian Welten van Spirato (steunpunt voor gemeenschapsaccomodaties in Limburg).


Sjaak Sluiters vertelt dat in Blitterswijk het Gemeenschapshuis de begroting niet rond kreeg. Aanleiding om samen met dorpsraad een werkgroep te starten, waarbij de eerste stap het opstellen van een dorpsaccomodatieplan is. Eerste uitkomst is dat er veel meer vierkante meters beschikbaar zijn aan accomodatie dan werkelijk nodig is.

Vraag van de dag: hoe houd je gemeenschapsaccomodatie in de lucht? Gemeenschapsaccomodatie is er voor de bevolking. Deze moet dus ook bepalen hoe deze wordt gebruikt en hoe deze moet worden ingericht. Daarna volgt de exploitatievraag is de stelling. In de discussie blijkt de praktijk: het gaat toch eigenlijk gewoon over geld!

Vanuit zaal wordt gesignaleerd dat besturen van accomodaties er door gebrek aan doorstroming noodgedwongen te lang blijven zitten en onvoldoende aansluiting hebben bij veranderende omgeving. Paul Bremmers onderschrijft dit en benoemt dit als een spanningsveld waar hij mee zit. Vanuit zijn perspectief begrijp ik dat, maar ook dit is ingegeven vanuit financiele overwegingen: de gemeente wil bezuinigingen op de accomodaties en loopt vast bij besturen die in spagaat zitten tussen gebruikers/verenigingen/dorp, regels en beperkingen én een gemeente die minder middelen beschikbaar stelt.

Thea Schrurs onderschrijft dit beeld: het bestuur facilliteert en de gemeenschap moet de activiteiten hier organiseren. In elk geval in Kelpen-Oler werkt dit goed, maar voor wat betreft de exploitatie geeft dit vaak wel spanning omdat gebruikers zo min mogelijk willen betalen en bestuur moet werken met regelgeving van de gemeente en teruglopende subsidie-inkomsten.
Uit de hierop volgende discussie blijkt dat de visie van de besturen van gemeenschapshuizen anders is dan die van de gemeente en ook anders dan die van veel gebruikers. En dit verschilt ook per dorp!  Dit wordt trouwens nog ingewikkelder als de lokale (horeca-)ondernemers in vraagstuk worden betrokken.
Een reden te meer waarom de discussie volgens mij beter gevoerd kan worden vanuit de functie van het gemeenschapshuis. Piet ten Haaf denkt overigens dat het volledig door vrijwilligers gerunde gemeenschapshuis zijn langste tijd gehad heeft. Je moet naast een  (para-) commerciele uitbater zorgen voor een goede toezichtconstructie om de lokale sociaal-culturele functie te borgen.

Gelukkig brengt Sjaak de discussie terug naar de functie. Er moet een plek zijn in de gemeenschap waar je elkaar kunt ontmoeten, waar plek is om initiatieven te laten ontstaan, waar je gemeenschapszin kunt ontwikkelen. Dit is de plek waar je iedereen ruimte wil bieden in dorp om samen iets te doen. Dit levert hem applaus op uit de zaal.



Limburglab 2014. Burgerparticipatie en leefbaarheid.

In het programmaboekje staat dat in deze workshop vertrokken wordt vanuit het dagelijks leven. Sessie van Proeftuin Zelfsturing, KNHM en Speeltuinwerk Limburg.
Meer over de Proeftuin Zelfsturing hier en hier.

Uitgangspunt is dat de toekomst van Limburg afhangt van de kracht van gemeenschappen. In nieuwe samenleving wordt steeds meer verwacht van burger als "creatief vakman"  is de gedachte.
Types zelfsturing: type 1 gemeenschap aan zet, regelt zelf, type 2 gemeenschap regelt en krijgt ondersteuning van overheid. Type 3 is terrein overheid met ondersteuning in gemeenschap en type 4 is volledig verantwoordelijkheid overheid (denk aan infrastructuur).

Belangrijke aspecten binnen zelfsturing:
- van elkaar leren
- successen vieren
- iedereen doet mee 

Mooie gedachte: vertrek vanuit de kernwaarden van je gemeenschap om je dorpsvisie te verankeren. KNHM is in staat om proces te begeleiden om te vanuit waarden te komen tot plan dat projecten oplevert die ook daadwerkeijk tot realisatie komen. Financiering kan vaak door bestaande geldstromen om te buigen blijkt in de praktijk. 


Limburglab 2014. Leefbaarheid en Duurzaamheid.

Sessie over Duurzame en kleinschalige energie initiatieven. Loopt helaas niet goed door gehorigheid en haperend techniek. Dit filmpje wilde gisteren niet lopen, maar de moeite waard om even te checken.


Gloei is een netwerkorganisatie en kennisplatform. Heeft niet zelf de kennis in huis, maar is in staat om op gebied duurzaamheid te verwijzen naar juiste mensen. Doel gloei is verbinden van duurzaamheid en leefbaarheid. Gloei fungeert ook als aanjager voor duurzaamheidsprojecten.
Gloei is ontstaan vanuit samenwerking burgers, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid. DIt bleken ook de partijen die nodig waren om te kunnen starten. Gestart met zowel projecten als visieontwikkeling, waarbij werd geaccepteerd dat er zaken mis kunnen gaan.

Ervaringen elders zijn dat burgerinitiatieven vaak mislukken. Bij Gloei is rol van facilitator opgepakt door de gemeente: dit scheelt heel veel gedoe met organiseren van bijeenkomsten etc. Hierdoor kunnen vrijwilligers aan de slag met wat ze werkelijk belangrijk vinden.
Op dit moment Gloei vooral actief binnen Peel en Maas. Is veel belangstelling in omgeving, maar Gloei is geen sjabloon. Er is ook geen duidelijke structuur, maar aan achterkant zijn de zaken wel goed georganiseerd. Tot die tijd ontstaan aan de voorkant vanuit de "chaos"  de mooiste initiatieven. Voorbeelden hiervan zijn een energiecooperatie, tijdelijke huisvesting in leegstaand fabriekspand. 
Gloei helpt bijvoorbeeld bij verkrijgen vergunningen, startkapitaal (bijvoorbeeld door middel van crowdfunding) en organiseren draagvlak.
Googlen op Gloei levert een dag later een ning-website op. Een mooie plek dus om in contact te komen met allerlei mensen die met (kleinschalige en duurzame) energie-initiatieven bezig zijn.

vrijdag 11 april 2014

LimburgLab 2014

Vandaag vindt de 2e editie van LimburgLab plaats. De eerste was in 2012 en bevatte spannende presentaties van maatschappelijke organisaties die in de voorbereiding met elkaar hadden gezocht naar verbinding. Hierdoor kwamen verrassende samenwerkingen tot stand. Misschien omdat het toen een nieuwe concept was, maar misschien ook omdat het Bibliotheekhuis (waar ik toen werkte) ook een van de deelnemers in het LimburgLab was en ik zelf ook een workshop begeleidde, leefde het vooraf meer dan nu het geval is.
Het programma biedt voldoende interessante presentaties:
Indien mogelijk meld ik me nog op dit blog. Anders via twitter met #limburglab.

dinsdag 26 november 2013

Voortgang WaaS en overig Bibliotheek.nl zaken

Vandaag hebben Frank Bergsma en Bertil Voogd voor een groot aantal bibliotheekmedewerkers uit Brabant verteld over de plannen met betrekking tot de WaaS en overige ontwikkelingen bij Bibliotheek.nl. Hieronder een semi-liveblog van de bijeenkomst.

Frank Bergsma is productmanager WaaS en vertelt o.a. het volgende:

Begin dit jaar 3 zaken benoemd met betrekking tot doorontwikkeling WaaS:
- stabiliteit
- RFC's
- Doorontwikkelvoorstel

RFC's en doorontwikkeling deels in elkaar gestoken: aanbesteding loopt af in 2014 en dat is geland in doorontwikkelvoorstel voor 2014. Voor doorontwikkeling zijn aantal mensen bevraagd in het veld. Gekeken naar frontend, redactieomgeving en infrastructuur.  Al met al nodige uitgangspunten vertaald in programma van eisen. Naast eenvoudiger redactieomgeving worden bijvoorbeed ook e-bookplatform en dBOS geintegreerd in de WAAS. Verder gekozen voor aantal zaken:

  • B.nl ervoor kiest om zich te focussen op infrastructuur en generieke diensten. Er worden API's geleverd om toegang tot de infrastructuur van B.nl te bieden. 
  • 1 redactieomgeving (CMS) in plaats van de huidige 3 (CMS, DCR en Widgetstore).
  • Meer vrijheid bieden aan de bibliotheken om eigen wensen op te lossen via WaaS-omgeving.
Een en ander heeft geleid tot 3 scenario's die worden geboden: lokale WaaS, collectieve WaaS en eigen CMS. De huidige widgets worden vervangen door standaardcomponenten binnen de WaaS. De Plugins worden vervangen door API's. Dit heeft gevolg dat wijze waarop nu widgets op niet-WaaS-websites worden geplaatst straks niet meer wordt ondersteund. Het is nog niet volledig duidelijk wanneer widgetstore uit de lucht gaat en hoe overgang wordt gerealiseerd.
Bibliotheken die nu al op de WaaS zitten worden zoveel mogelijk door B.nl as is overgezet en deze bibliotheken zullen vervolgens ook getraind worden in het gebruik van het nieuwe CMS. 

Keuze is een lastige voor de bibliotheken omdat ook nog niet duidelijk is wat huidige CMS-leverancier in staat is om API-koppeling te maken en wat dit vervolgens gaat kosten. Voor de bibliotheken in Brabant is dit laatste aanleiding geweest om samen te gaan optrekken richting de leveranciers. Willen niet langer speelbal zijn van afspraken die worden gemaakt zonder daarbij betrokken te zijn, maar wel vervolgens de rekening gepresenteerd te krijgen. 

B.nl biedt in nieuwe WaaS aantal nieuwe oplossingen:
  • analytics en benchmarks rondom gebruik websites en componenten. B.nl levert aantal standaardoplossingen, maar bibliotheken krijgen ook zelf toegang tot hun gegevens.
  • personalisatie van websites wordt op termijn mogelijk
  • social communities worden ondersteund
  • multisitebeheer geeft mogelijkheid om volledige deelsites/pagina's binnen eigen site op te nemen zonder hier zelf onderhoud op te hoeven plegen
  • rechtenbeheer is erg uitgebreid waardoor ook redactieteams naar behoeven kunnen worden gevormd. Ook koppeling met workflow is mogelijk
Focus B.nl komende periode is de overgang WaaS naar WaaS 2.0. Pas daarna mogelijkheid voor nieuwe aansluitingen. Als er bibliotheken nu toch al stap willen maken, dan is het nog mogelijk om dit via de WaaS te doen, maar het heeft voorkeur om te wachten tot de nieuwe versie beschikbaar is.

Bertil Voogd gaat vervolgens over de voortgang met betrekking tot een aantal andere projecten:
HKA heeft IAM-koppeling gereed, Infor gaat starten met testen en Clientrix is nog niet klaar. Overigens moeten daarna de bibliotheekleveranciers de koppelingen op de lokale systemen nog wel implementeren. 

e-Books: testfase gestart, project start in 2014 en e-bookplusabonnement is vanaf april beschikbaar voor leden van bibliotheken. Hiervoor moet IAM eerst ook op lokale systemen geïmplementeerd worden. Geen head-titels en onduidelijkheid over toepasbaarheid op e-readers. 9 december is de kick-off bijeenkomst.

Een ander nieuw initiatief is de HEMA-academie speciaal voor bibliotheekleden. Zie ook website - start 12 december.



woensdag 25 september 2013

Update BNL

De bibliotheek2daagse in Middelburg was het laatste moment waarop Bibliotheek.nl uitgebreid uitpakte met het presenteren van stand van zaken en plannen met betrekking tot de landelijke digitale infrastuctuur voor bibliotheken. Vandaag, een maand of 9 verder, krijgen we een update van de stand van zaken. Voor de zomer heeft Bertil Voogd in Limburg ook al een presentatie gegeven over de ontwikkelingen bij BNL. In mijn vorige post is hier e.e.a. over te lezen. Hieronder de highlights van vanmiddag die vooral in het teken stond van e-books en NBC.


Sander van Kempen over e-books en e-bookplatform
Uitleg  over verschil in campagnes (kortlopende acties zoals leesmeer en vakantiebieb) om zaken en modellen  te testen en de structurele lijn waar in overleg met uitgevers vorm aan wordt gegeven. Het e-bookplatform dat nu door Centraal Boekhuis samen met Ciber wordt gemaakt is hiervan resultaat.
Geen wetgeving voor e-books dus is overleg nodig met individuele uitgevers. Inkoop van e-books wordt bekostigd uit omslaggelden. In januari 2000 boeken beschikbaar is verwachting. Dit wil BNL uitbreiden. 

Hoe lezen: in webbrowser (streaming) of via mobiele app (zoals vakantiebieb) waar ook offline lezen mogelijk is. Ook via de e-reader moet lezen e-books van de bibliotheek mogelijk worden. Technisch is dit laatste geregeld (DRM) maar uitgevers maken beweging in beveiliging van DRM naar watermerk. Dit laatste is voor gebruiker prettiger.
Andere randvoorwaarde is aansluiting van de bibliotheek op IAM.

Er wordt nu getest bij BNL. In oktober iis e-bookplatform gereed voor de bibliotheken om uit te proberen. Het is de bedoeling om de bibliotheken de kans te geven om eventueel de  publiekswerkplekken ook aan te passen. In januari volgt vervolgens de uitrol voor het publiek. Op dat moment zit er "long tail", gratis beschikbare content in. Het e-bookplus pakket zal vervolgens op dezelfde wijze worden geïntroduceerd en moet in april 2014 beschikbaar komen.
Vanuit de zaal komen vragen over de nadelen die nu met de NBD-portal worden ondervonden. Deze gelden hier niet: er is geen sprake van een beperkt aantal mogelijke uitleningen per titel, wel van een maximum van 5 op een boekenplank. 
Verder wordt nog nagedacht over aanbod en wijze van aanbieden voor niet betalende leden zoals jeugdleden. Mogelijkheden zijn deels gratis en deels na afsluiten abonnement. Hoe de overdracht van landelijk geïnde abonnementsgelden naar de lokale bibliotheken precies plaats gaat vinden is nog niet duidelijk.

Over NBC+
Sander begint met uitleg vergoedingsregeling voor de Aquabrowser. BNL heeft tot eind 2015 een overeenkomst met Serials Solutions waarin voor 6 maanden landelijk de licentiekosten voor de Aquabrowser is afgekocht. Deze regeling komt in de plaats van een eerdere toezegging van BNL om een vergoeding per inwoner voor maximaal 3 maanden aan de bibliotheken te betalen. Zie ook eerder bericht BNL hierover.
AquaBrowser Liquid is bijna klaar en wordt nu getest op NBC. Er zijn API's  op de NBC beschikbaar voor zoeken en vinden, tonen beschikbaarheid en reserveren in de eigen collectie. Er zitten straks 7 miljoen titels in de NBC met bijna 20 miljoen holdings. Hiervan is 75% gerealiseerd (alle HKA-bibliotheken en de KB).
Ondertussen is bezitssynchronisatie niet-HKA bibliotheken gestopt. Wordt in 2014 weer opgepakt en dan tot 1 juli 2014 de tijd om het te realiseren. De berichtgeving van BNL hierover is door de bibliotheken niet goed begrepen en ook nu wordt niet duidelijk aangegeven dat het aan de bibliotheken is om te zorgen dat hun leveranciers de synchronisatie in orde gaan maken.
In de zaal wordt opgemerkt dat nbd-titelbeschrijving anders is dan GGC-titelbeschrijving. Dit levert grote problemen op en veel werk bij de lokale bibliotheken. Sander meldt dat BNL hierover in gesprek is met NBD/Biblion.

Voordeel voor de bibliotheek van de NBC volgens Sander: je kunt veel beter laten zien wat je allemaal te bieden hebt als gezamenlijke bibliotheken. Zichtbaarheid op het web wordt veel groter. Gebruiker vindt meer relevante en kwalitatief goede informatie.

Norbert Koopen over de publiekscampagnes
Veel mensen weten niet wat bibliotheek online te bieden heeft. Deels doordat bibliotheken zelf onvoldoende communiceren hierover. Campagnes zijn vooralsnog vooral gericht op bibliotheekleden.
Inzichten campagnes tot nu toe:
- draagt bij aan positieve beeldvorming over bibliotheken
- steeds meer mobiel/tablet gebruikers en kanalen moeten daarop worden afgestemd
- grote behoefte onder bevolking aan e-content
- campagne levert veel leads op voor lokale bibliotheken, opvolging van leads is nog lastig, hier wordt de komende tijd meer aandacht aan besteed.

Over Waas 2.0
Uitgangspunten voor de doorontwikkeling van de Website Infrastuctuur en wat hiervan de gevolgen zijn heb ik in vorige blogpost al aangegeven.

BNL ontwikkelt nu een nieuwe portal op basis usabilitytests en houdt ook rekening met toenemend mobiel gebruik. Alles gaat naar 1 CMS waardoor gebruik simpeler en efficienter wordt. De bibliotheken die nu al gebruik maken van de Waas worden door BNL voor juli 2014 overgezet naar de nieuwe Waas 2.0 omgeving.

zondag 30 juni 2013

Update Landelijke Digitale Infrastructuur

Afgelopen week hebben Bertil Voogd en Marjon van Schendel van Bibliotheek.nl (BNL) in Brabant en Limburg een update gegeven met betrekking tot de stand van zaken met betrekking tot de landelijke digitale infrastructuur. Gastheer spelen en livebloggen is wat onhandig, maar omdat er toch wat interessante zaken voorbij kwamen hierbij alsnog wat highlights.

WAAS
Eind vorig jaar was het BNL's bedoeling om toegang tot de NBC+ alleen te bieden aan bibliotheken die gebruik maakten van de Waas. Inmiddels is dit pad verlaten en ook zal bibliotheken meer flexibiliteit worden geboden in het kiezen van eigen oplossingen voor websites, bijvoorbeeld als de bibliotheek als onderdeel van een multifunctionele/culturele instelling geen gebruik van de huisstijl kan maken.
Er worden op termijn 3 smaken voorzien:

  1. Een Portalwebsite waar bibliotheken hun eigen pagina's aan kunnen hangen. De portal wordt door BNL gevuld en onderhouden, de bibliotheek kan hier op simpele wijze eigen pagina's aan toevoegen. De URL zal dan zijn: www.bibliotheek.nl/bibliotheeknaam. Deze oplossing kost de bibliotheken niets.
  2. Oplossing zoals de huidige Waas. Hier worden wel een aantal zaken aan gewijzigd: met name de redactieomgeving zal een heel stuk worden vereenvoudigd. Ook deze oplossing kost de bibliotheken niets, maar deze zullen wel meer inspanning zelf moeten leveren om een volwaardige website in te richten en te onderhouden.
  3. Bibliotheken met een eigen CMS kunnen gebruik maken van de API's en Webservices die BNL zal ontwikkelen en beschikbaar stellen. Deze oplossing vervangt de huidige plug ins. De API's worden om niet beschikbaar gesteld, maar om hier gebruik van te kunnen maken zal ook aan de zijde van het CMS het nodige moeten worden gedaan. De bibliotheek heeft hiermee gratis toegang tot alle content van BNL, maar wel alle kosten die verder voor de website moeten worden gemaakt.
Nationale Bibliotheek Catalogus
Op de afbeelding is te zien hoever BNL is gevorderd met het aansluiten van de bibliotheken. Grofweg komt het erop neer dat alle bibliotheken met een Wise-systeem ondertussen in productie zijn. Op het moment van in productie gaan worden de uitvallijsten geproduceerd. Deze zijn door een enkele bibliotheken inmiddels (grotendeels) verwerkt. De Vubis-bibliotheken zijn in het test-stadium. Infor en OCLC zijn nog bezig om het proces van matchen van de titels te optimaliseren.
De uitvallijsten bestaan uit 3 smaken. De zogenaamde concordantielijsten die in het lokale bibliotheeksysteem automatisch kunnen worden verwerkt; de lijst met B-titels waar volledige match niet automatisch mogelijk was, maar die door middel van een snelle handmatige check kunnen worden verwerkt; de echte uitvallijsten waar veel handwerk aan te pas komt.
Rondom de zoekwidget waarmee de NBC ontsloten kan worden is BNL nu van plan om een zogenaamde ABL+ aan te bieden. Dit is een soort Aquabrowser die door middel van een API gegevens uit de NBC haalt. De API zal gereed zijn in september en het is de bedoeling dat de Openbare Bibliotheek Amsterdam deze in oktober als eerste in gebruik zal nemen.

Overige zaken
Ook aan het Datawarehouse wordt gestaag verder gewerkt. De Minimale Dataset wordt uitgebreid zodat op termijn ook de BIS-enquete van hieruit kan worden geleverd. Al met al zijn er nog maar weinig bibliotheken die op regelmatige basis data synchroniseren.

In verband met het beschikbaar komen van een aantal ebooks dit najaar wordt er een ebook-platform gebouwd. Om vervolgens leden ebooks te kunnen laten "lenen" (streamen) is het nodig dat IAM nu snel in gebruik wordt genomen. Hier ben ik dan persoonlijk wel weer erg blij mee, want ik kan niet wachten om de a-selectservers overal uit te faseren.

Omdat er geen bibliotheek2daagse zal zijn dit jaar wil BNL in het najaar nog wel een sessie houden waarin de bibliotheken worden bijgepraat over de laatste ontwikkelingen. Mocht dat niet het geval zijn dan nodigen we Bertil gewoon weer uit.